II SA/Rz 1210/12
WyrokWSA w Rzeszowie2013-04-16
Skład orzekający: Robert Sawuła, Maria Piórkowska, Krystyna Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę transportowego za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i prowadzenia dokumentacji powinna być wymierzona na podstawie przepisów obowiązujących w dacie zdarzenia, czy też na podstawie przepisów nowelizacji wprowadzonych po dacie zdarzenia, ale przed wydaniem decyzji ostatecznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna za naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców i prowadzenia dokumentacji powinna być wymierzona na podstawie przepisów obowiązujących w dacie zdarzenia, a nie na podstawie nowelizacji wprowadzonych po tym zdarzeniu, nawet jeśli postępowanie nie zostało zakończone decyzją ostateczną. Brak pełnego imienia i nazwiska na wykresówkach, w przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej, nie stanowi naruszenia uzasadniającego nałożenie kary pieniężnej, ponieważ identyfikacja kierowcy jest bezsporna. Ponadto, uzasadnienia organów obu instancji nie spełniały wymogów art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ nie wyjaśniały w sposób wyczerpujący toku myślenia prowadzącego do zastosowania konkretnego przepisu prawa.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na R. K. karę pieniężną za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i prowadzenia dokumentacji (wykresówek). Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, materialnych oraz Konstytucji RP, w tym stosowanie przepisów nowelizacji ustawy o transporcie drogowym wprowadzonych po dacie naruszeń. Sąd uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 marca 2013 r. sprawy ze skargi R. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Transporty Drogowego na rzecz skarżącego R. K. kwotę 450 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sygn. II SA/Rz 1210/12
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [... października 2012r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a." art. 92a ust 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm., Dz. U. z 2011 r. Nr 244, poz.1454 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", art. 15 ust. 2, ust. 5 Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985 ze zm.), art. 25 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. nr 92, poz. 897 ze zm.), art. 4, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE L 102/1 z dnia 11.4.2006 ) oraz lp. 6.3.1, lp. 6.3.8, lp. 5.3.1, Ip. 5.2.1, 6.3.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2012r., Nr [...] o nałożeniu na R. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...], kary pieniężnej w wysokości 15. 000 złotych (piętnaście tysięcy złotych).
Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że podczas kontroli w siedzibie przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] której przebieg został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia 21 listopada 2011r. stwierdzono wystąpienie następujących naruszeń ustawy: nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub danych dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu; nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu; skrócenie dziennego czasu odpoczynku; przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy; okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera przepisowych wpisów.
W wyniku stwierdzenia wskazanych wyżej naruszeń w dniu [...] grudnia 2011r., Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją nr [...] nałożył na wskazanego wyżej przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 11. 250 zł. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2012r., orzekł jak wskazano na wstępie.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji R. K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania administracyjnego zarzucił jej naruszenie:
- art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 5, art. 77 §1, art. 80, art. 105, art. 107 § 3 k.p.a,
- art. 93 ust 7 ustawy,
- art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez złamanie zasady demokratycznego państwa prawnego, art. 7 Konstytucji przez złamanie generalnych zasad kodeksu postępowania administracyjnego, art. 42 Konstytucji i art. 7 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez złamanie zasady nie stosowania surowszej kary niż ta, która obowiązywała w chwili naruszenia przepisów prawa
Organ II Instancji nie uwzględnił odwołania i wskazaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że stosownie do art. 92a ust. 1 ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10 000 złotych za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92a ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć wskazanych w tym przepisie kwot.
Stosownie zaś do art. 92a ust. 6 ustawy wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.
Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. a ustawy o transporcie drogowym obowiązki lub warunki przewozu drogowego - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia WE nr 3821/85.
Konsekwencją tego jest treść:
treść lp. 5.3.1 załącznika nr 3 do ww. ustawy, który sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku, karą pieniężną w wysokości 100 złotych o czas do jednej godziny oraz za każdą rozpoczętą kolejną godzinę karą pieniężną w wysokości 200 złotych;
treść lp. 5.2.1 załącznika nr 3 do ww. ustawy, który sankcjonuje przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez o czas powyżej 15 minut do 30 minut, karą pieniężną w wysokości 150 złotych oraz karą w wysokości 200 złotych za każde następne rozpoczęte 30 minut;
treść lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do ww. ustawy, który sankcjonuje okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy za każda wykresówkę karą pieniężną w wysokości 300 złotych;
treść lp. 6.3.1 załącznika nr 3 do ww. ustawy, który sankcjonuje nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24- godzinnego okresu za każdy dzień karą pieniężną w wysokości 200 złotych;
treść lp. 6.3.6 załącznika nr 3 do ww. ustawy, który sankcjonuje brak w okazanej wykresówce przepisowych wpisów-karą pieniężna w wysokości 50 złotych za brak każdej danej.
Odnośnie naruszenia lp. 5.3.1 załącznika do ustawy organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 8 ust. 1 - 5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku.
W toku analizy danych zawartych na wykresówkach R. K. organ II instancji stwierdził, iż w dniu 2/3 marca 2011 r. ww. kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 3 godziny i 25 minut, w stosunku do normy 9 godzinnej. Kara pieniężna z tytułu powyższego naruszenia lp. 5.3.1 i lp. 5.3.2 załącznika nr 3 do ustawy wyniosła 700 złotych. Na rewersie wykresówki nie odnotowano wpisów świadczących o odstąpieniu przez kierowcę od norm czasu pracy.
Odnośnie naruszenia z lp. 5.2.1 załącznika do ustawy, organ wskazał, że zgodnie z art. 7 rozporządzenia 561/2006 po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. W toku analizy danych zawartych na wykresówkach R. K. organ II instancji stwierdził, iż kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy w dniach: 4/5 maja 2011r o 34 minuty - kara pieniężna z tytułu powyższego naruszenia 350 złotych, w dniu 11 maja 2011r. o 1 godzinę i 40 minut- kara pieniężna z tytułu powyższego naruszenia wyniosła 750 złotych, 3 czerwca 2011r. o 48 minut - kara pieniężna z tytułu powyższego naruszenia wyniosła 350 złotych, w dniu 8 czerwca 2011r. o 42 minuty - kara pieniężna z tytułu powyższego naruszenia wyniosła 350 złotych, w dniu w dniu 13/14 czerwca 2011r. o 37 minut - kara pieniężna z tytułu powyższego naruszenia wyniosła 350 złotych, w dniu 14/15 czerwca 2011r. o 58 minut- kara pieniężna z tytułu powyższego naruszenia wyniosła 350 złotych, w dniu 21/22 czerwca 2011r. o 1 godzinę kara pieniężna z tytułu powyższego naruszenia wyniosła 350 złotych, w dniu 4/5 lipca 2011r. o 42 minuty kara pieniężna z tytułu powyższego naruszenia wyniosła 350 złotych, w dniu 5 lipca 2011r. o 42 minuty - kara pieniężna z tytułu powyższego naruszenia wyniosła 350 złotych, w dniu 12 lipca 2011r. o 36 minut - kara pieniężna z tytułu powyższego naruszenia wyniosła 350 złotych, w dniu 14/15 lipca 2011r. o 52 minuty. kara pieniężna z tytułu powyższego naruszenia wyniosła 350 złotych, w dniu 29/30 sierpnia 2011r. o 1 godzinę kara pieniężna z tytułu powyższego naruszenia wyniosła 350 złotych, w dniu 15/16 września 2011r. o 54 minuty kara pieniężna z tytułu powyższego naruszenia wyniosła 350 złotych.
Kara pieniężna z tytułu naruszenia lp. 5.2.1 i lp. 5.2.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wyniosła ogółem 4. 900 złotych.
Odnośnie naruszenia z lp. 6.3.8 załącznika do ustawy organ wyjaśnił, że stosownie do treści art. 9 ust. 2 Rozporządzenia (WE) nr 561 /2006, czas spędzony na dojeździe do miejsca postoju pojazdu objętego zakresem niniejszego rozporządzenia lub powrotu z tego miejsca, jeżeli pojazd nie znajduje się ani w miejscu zamieszkania kierowcy, ani w bazie pracodawcy, w której kierowca zwykle pracuje, nie jest liczony jako odpoczynek lub przerwa, chyba że kierowca znajduje się na promie lub w pociągu i posiada dostęp do koi lub do kuszetki.
Zgodnie z art. 6 ust. 5 w/w Rozporządzenia, kierowca zapisuje jako inną pracę cały czas określony w art. 4 pkt e), a także cały czas spędzony na prowadzeniu pojazdu używanego do działalności zarobkowej nieobjętego zakresem stosowania niniejszego rozporządzenia oraz zapisuje wszelkie okresy gotowości określone w art. 15 ust. 3 lit. c) rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 od ostatniego dziennego lub tygodniowego okresu odpoczynku. Zapisu tego dokonuje się ręcznie na wykresówce, na wydruku lub przy użyciu funkcji ręcznego wprowadzania danych do urządzenia rejestrującego.
Stosownie do treści art. 15 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85, kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.
Jeżeli pojazd wyposażony jest w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia nr 3821/85 i w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać urządzeń zainstalowanych w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 3 tiret drugie lit. b), c) i d), wprowadza się na wykresówkę, ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc karty.
Podczas kontroli w siedzibie przedsiębiorcy, strona okazała wykresówki, która nie zawierają wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy. Powyższe stwierdzono w stosunku do kierowcy R. K. na wykresówkach za dni: 9/10 grudnia 2010r.- brak 365 km przebytej drogi; 14 grudnia 2010r. - brak 700 km przebytej drogi; 28 grudnia 2010r.- brak 122 km przebytej drogi; 10 stycznia 2010r. - brak 117 km przebytej drogi; 19/20 stycznia 2011r. - brak 246 km przebytej drogi; 9/10 lutego 2011r. - brak 8 km przebytej drogi; 22 lutego 2011r.- brak 391 km przebytej drogi; 27 maja 2011r. - 414 km przebytej drogi; 29 czerwca 2011r. - brak 414 km przebytej drogi.
Kara pieniężna z tytułu powyższych naruszeń wyniosła łącznie 2. 700 złotych.
Odnośnie naruszenia z lp. 6.3.1 załącznika do ustawy organ wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) NR 3821/85, kierowcy stosują wykresówki w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.
Organ II instancji po analizie wykresówek kierowcy R. K. stwierdził, iż, ww. kierowca kierując pojazdem od godziny 23:50 dnia 4 stycznia 2011 r., do godziny 7:30 dnia 5 stycznia 2011 r., jechał na pierwszej wykresówce. Następnie o godzinie 20:55 dnia 5 stycznia 2011 r., kierując tym samym pojazdem, włożył drugą wykresówkę i kontynuował jazdę. Kara pieniężna z tytułu powyższego naruszenia wynosi 200 złotych.
Podobnie kierując pojazdem od godziny 8:30 dnia 10 stycznia 2011 r., do godziny 13:05 dnia 10 stycznia 2011 r., jechał na pierwszej wykresówce. Następnie o godzinie 22:15 dnia 10 stycznia 2011 r., kierując tym samym pojazdem, włożył drugą wykresówkę i kontynuował jazdę. Kara pieniężna z tytułu powyższego naruszenia wynosi 200 złotych.
Podobnie kierując pojazdem od godziny 4:35 dnia 18 kwietnia 2011 r., do godziny 7:35 dnia 18 kwietnia 2011 r., jechał na pierwszej wykresówce. Następnie o godzinie 17:55 dnia 18 kwietnia 2011 r., kierując tym samym pojazdem, włożył drugą wykresówkę i kontynuował jazdę. Kara pieniężna z tytułu powyższego naruszenia wynosi 200 złotych.
Kara pieniężna z tytułu naruszenia lp. 6.3.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wyniosła łącznie 600 złotych.
Odnośnie naruszenia z lp. 6.3.6 załącznika do ustawy organ wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 5 rozporządzenia (EWG) Nr 3821/85 każdy członek załogi pojazdu nanosi na swoją wykresówkę następujące informacje:
1) na początku używania wykresówki - swoje nazwisko i imię;
2) datę i miejsce rozpoczęcia używania wykresówki oraz datę i miejsce zakończenia jej używania;
3) numer rejestracyjny każdego pojazdu, do którego został on przydzielony, zarówno na początku pierwszej jazdy zapisanej na wykresówce, jak i następnych, w przypadku zmiany pojazdu, w czasie używania tej samej wykresówki;
4) wskazania licznika długości drogi:
1) przy rozpoczęciu pierwszej jazdy zarejestrowanej na wykresówce,
2) przy zakończeniu ostatniej jazdy zarejestrowanej na wykresówce,
3) w razie zmiany pojazdu w ciągu dnia pracy (odczyt licznika w pojeździe, do którego był przydzielony, oraz odczyt licznika w pojeździe, do którego zostaje przydzielony);
c) czas, kiedy miała miejsce zmiana pojazdu.
Podczas kontroli w siedzibie przedsiębiorcy okazano wykresówki, w których było brak przepisowych wpisów: imienia kierowcy, za następujące dni:
- 9, 10, 12/23, 13/14, 16, 23, 26, 28, 28/29, 29/30, grudnia 2010 r., 30 grudnia2010 r./3 stycznia 2011r" 4/5, 5, 6/7, 7/8, 10, 10/11, 11/12, 17/18 18, 20/21, 21, 26, 27/28, 28, 30/31 stycznia 2011 r., 30 stycznia/l lutego 2011 r.,1/2, 3, 4, 5, 7, 8/9, 10/11, 11/12, 14/15, 15/16, 17/18, 18, 21/22, 22/23, 24, 25, 27/28 lutego 2011 r., 28 lutego 2011/1 marca 2011 r., 2/3, 3/4, 14/15, 15/16, 16/17, 18, 23/24, 24/25, 28/29, 29/30, 30/31 marca 201 lr., 31 marca/l kwietnia 2011 r., 1, 3/4, 4/5, 5/6, 6/7, 8, 10/11, 11A2, 13, 14/15, 15/16, 18, 18/19, 19/20, 20/21, 21/22, 25/26, 26/27, kwietnia 2011 r., 3/4, 4/5, 5/6, 6/7, 9, 10, 11, 12, 13, 13/14, 6/17, 17/18. 18/19, 19/20, 23/24, 24/25, 26/27, 27/28, 30/31 maja 2011 r., 31 maja/l czerwca 2011 r., 2/3, 3, 6/7, 7/8, 9/10, 10, 13/14, 14/15, 16, 17, 20/21,21/22, 24, 26/27, 27/28, 28/29, 29/30 czerwca 2011 r., 4/5, 5/6, 7, 8, 10/11, 11/12, 12/23, 14/15, 15, 18, 18/19, 19/20, 20/21, 21/22, 22/23, 25, 26, 27, 28, 29, lipca 2011 r., 7/8, 8/9, 9/10, 10/11, 11/12, 12, 15/16, 16/17, 18/19, 19/20, 21/22, 22/23, 24/25, 25/26, 26, 29/30, 30/31 sierpnia 2011 r., 31 sierpnia/l września 2011 r.,1/2, 8, 9, 9, 12, 12/13, 13/14, 14/15, 15/16, 16, 21/22, 23, 28/29, 29/30 30 września 2011 r. (łącznie 165 sztuk)
Kara pieniężna z tytułu naruszenia lp. 6.3.6 włącznika nr 3 do ustawy wyniosła 8. 250 złotych.
Organ odwoławczy wskazał, że łączna kwota kary pieniężnej za przedmiotowe naruszenia wyniosła 16. 150 złotych, jednakże uwagi na art. 92a ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, kara pieniężna została ograniczona do wysokości 15. 000 złotych.
Organ wskazał, że przedsiębiorca ma bezwzględny obowiązek starannego przechowywania wykresówek, danych z kart kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu następujących kierowców oraz innych dokumentów ewidencjonujących czas pracy kierowców. Dla organów inspekcji transportu drogowego istotne było stwierdzenie, że niezależnie od przyczyny kontrolowany przedsiębiorca nie był w stanie przedstawić do kontroli wymaganych wykresówek (bądź innych dokumentów) dokumentujących czas pracy zatrudnianych przez niego kierowców. Organy inspekcji transportu drogowego mają obowiązek dokładnej oceny materiału dowodowego związanego bezpośrednio ze stwierdzonym naruszeniem. W przedmiotowej sprawie nie można stwierdzić, iż skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia lub nie mógł realnie przewidzieć powstania naruszenia, stąd brak jest podstaw do wyłączenia jego odpowiedzialności na podstawie art. 92c ustawy. Nie znalazł też podstaw do zaniechania nałożenia pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, wymienionych w art. 92b ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy.
R. K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na wskazaną wyżej decyzję zarzucając jej:
- naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie decyzji, w zakresie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia,
- naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organy I i II instancji odpowiednich działań, które miałyby na celu wnikliwe i ostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, jak również brak jakichkolwiek działań na rzecz słusznego interesu obywateli,
- naruszenie art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, nieocenienie na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy zostały udowodnione co spowodowało ukaranie przedsiębiorcy w sposób nieuzasadniony,
- niewłaściwe zastosowanie art. 92a ust 1 oraz ust. 6 oraz Lp. 6.3.8., lp. 6.3.6 załącznika nr 3 do ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji poprzez uznanie, że przepisy te w zakresie wysokości nałożonej kary pieniężnej mają zastosowanie w niniejszej sprawie, co spowodowało ukaranie przedsiębiorcy karą pieniężną surowszą niż przewidziana w dacie zaistnienia zdarzenia,
- art. 10 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r., Nr 244, poz. 1454) poprzez uznanie, że ustawa o transporcie drogowym w brzmieniu ustalonym w/w ustawą w zakresie wysokości kar pieniężnych ma zastosowanie w niniejszej sprawie, jako niezgodnego z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej,
- naruszenie art. 2 oraz art. 42 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483) prowadzące do naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego i wynikającej z niej zasady zaufania do państwa i tworzonego przez nie prawa oraz zasady ochrony interesów i spraw w toku.
Mając na uwadze powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2012r.; ewentualnie o uchylenie w/w decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji; zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego, według norm przepisanych; ewentualnie zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do czasu wydania orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie pytania prawnego przedstawionego Trybunałowi Konstytucyjnemu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2012 r. (sygn. akt: IISA/Go 362/12).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne – art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej przepisom prawa materialnego, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1a P.p.s.a.) jak też rozstrzygnięcia dotknięte wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").
Należy również podkreślić, że stosownie do art. 134 P.p.s.a. rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonanej przez sądy administracyjne skargę należało uwzględnić.
Nie budzi wątpliwości, że skarżący, będący adresatem zaskarżonej decyzji był podmiotem wykonującym przewozy drogowe w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 874 z 2007 r. ze zm.).
Zgodnie z art. 4 pkt 6a tej ustawy, przewóz drogowy, to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz osób, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) nr 2135/98 jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UEL.2006.102.1) zwanego dalej rozporządzeniem 561/2006.
Natomiast zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 10 000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy – art. 92a ust. 6 ustawy.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 i ust. 5 rozporządzenia nr 3521/85 kierowcy stosują wykresówki w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd począwszy od momentu, w którym go przyjmują. Nie wyjmuje się wykresówki z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów.
Każdy członek załogi pojazdu nanosi na swoją wykresówkę następujące informacje: swoje imię i nazwisko, datę i miejsce rozpoczęcia i zakończenia używania wykresówki, nr rejestracyjny pojazdu, do którego została przydzielona, wskazania licznika długości drogi, czas zmiany pojazdu.
Podczas kontroli w siedzibie przedsiębiorcy okazano wykresówki, a spośród nich 165 szt nie zawierało wpisanego imienia kierowcy.
Brak w okazanych wykresówkach wymaganych wpisów stanowi naruszenie załącznika nr 3 poz. 1 p 6.3.6 i kara z tytułu tego naruszenia wynosi 8 250 zł.
Bezspornym jest, że skarżący prowadzi usługi transportowe jednoosobowo sam kierując pojazdami samochodowymi wpisując pierwszą literę imienia i nazwisko, nie ma żadnych wątpliwości z identyfikacją i właściwym przypisaniem wykresówki kierowcy.
Z gramatycznej wykładni cytowanego przepisu wynika, że wykresówka winna zawierać między innymi wpisane imię i nazwisko kierowcy. Uzupełniając takie rozumienie przepisu, sięgnąć należy do wykładni celowościowej, z której wynika, iż wpisanie imienia i nazwiska daje możliwość prawidłowego przypisania wykresówki kierowcy pojazdu.
Wobec tego w przypadku firmy jednoosobowej nie ma wątpliwości do kogo przynależą. Zatem zdaniem Sądu brak pełnego imienia na wykresówkach nie jest naruszeniem uzasadniającym nałożenie kary pieniężnej.
W demokratycznym państwie prawnym jedną z podstawowych zasad określających stosunki między obywatelem a państwem jest zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Jednym z zarzutów skargi jest zarzut naruszenia art. 10 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r., Nr 244, poz. 1454) poprzez błędne przyjęcie, że zmiana ustawy w zakresie zwiększenia kar za wskazane naruszenia ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie.
Z przepisu art. 10 wynika, iż "przepisy ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą stosuje się w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem 1 stycznia 2012 roku".
Zdaniem skarżącego taka interpretacja tego przepisu prowadzi m.in. do sytuacji gdy podmiot kontrolowany w dacie obowiązywania ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu sprzed nowelizacji, będzie karany za dodatkowe naruszenia, które w dacie kontroli wcale nie były zagrożone odpowiedzialnością administracyjną lub też na skutek zmiany przepisów będzie ukarany karą znacznie wyższą od tej obowiązującej w dacie naruszenia i kontroli.
Konstytucyjność zasady bezpośredniego działania nowego prawa była wielokrotnie przedmiotem orzekania Trybunału Konstytucyjnego w kontekście zakazu retroaktywności prawa m.in. na tle kar pieniężnych za naruszenie obowiązku informacyjnego przez spółkę akcyjną (patrz: wyrok z dnia 10 2007 r., P 43/07).
W orzeczeniach Trybunału Konstytucyjnego zwracano uwagę, że ustawodawca ma dużą swobodę wyboru sposobu rozwiązania kwestii intertemopralnych, jednak przy zachowaniu reguł wynikających z zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa.
W utrwalonym orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego przyjmuje się, że "Zasada zaufania obywatela do państwa stanowionego przez nie prawa opiera się na pewności prawa, a więc takim zespole cech przysługujących państwu, które zapewniają jednostce bezpieczeństwo prawne. Jednostka winna mieć możliwość określenia zarówno konsekwencji poszczególnych zachowań i zdarzeń na gruncie obowiązującego prawa w danym momencie stanu prawnego, jak też oczekiwać że pracodawca nie zmieni ich w sposób arbitralny".
Oznacza to, że demokratyczne państwo prawne chroni zaufanie obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Ustawodawca dokonując kolejnych zmian stanu prawnego nie może stracić z pola widzenia interesów podmiotów, jakie ukształtowały się przed dokonaniem zmiany stanu prawnego (patrz: orzeczenie TK nr 3/1999. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że stosunek administracyjno-prawny pomiędzy stroną a organem administracji publicznej w prawie wymierzenia sankcji administracyjnej powstaje z datą zdarzenia, ponieważ ten moment wyznacza treść obowiązku administracyjnoprawnego.
Decyzja administracyjna wydana w takiej sprawie konkretyzuje stosunek administracyjnoprawny określając wysokość sankcji za naruszenie określonego nakazu wynikającego z przepisu prawa. Wobec tego sankcja za wykonanie transportu drogowego z naruszeniem przepisów powinna być wymierzona na podstawie przepisów obowiązujących w dacie zdarzenia (patrz: uchwała NSA z dnia 10 kwietnia 2006 r., I OPS 1/06).
Pozostałe naruszenia ustalone w trakcie kontroli przedsiębiorcy to naruszenia dotyczące norm czasu pracy kierowcy. Przepisy obowiązujące od dnia 1 stycznia 2012 r. przewidują rozszerzenie przesłanek ewentualnego braku winy przedsiębiorcy w przypadku naruszeń czasu pracy. Stosownie bowiem do art. 92b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców m.in. przepisów rozporządzenia nr 561/2006 oraz rozporządzenia Rady 3821/85 a także w myśl pkt 2 zapewnił prawidłowe zasady wynagradzania nie zawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a lub do działań zagrażających bezpieczeństwu drogowemu.
Zasadny jest również zarzut naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. Uzasadnienie rozstrzygnięcia organu ma objaśnić tok myślenia prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa, taka jest jego rola wynikająca z art. 107 § 3 k.p.a.
Zdaniem Sądu uzasadnienia organów obu instancji nie spełniają tego wymogu.
Skarżący nie może dowiedzieć się czytając uzasadnienie rozstrzygnięć organów obu instancji jakie jest stanowisko organu, bowiem raz stosuje się przepisy nowe, które skutkują nałożeniem wyższej kary, a następnie zmiana przepisów, która pozwala na bardziej liberalne regulowanie czasu pracy kierowców nie znajduje w jego przypadku uzasadnienia. Gorzej, organ w ogóle nie wypowiada się na ten temat.
Poza tym rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie może polegać wyłączenie na przytoczeniu przepisów bez ich interpretacji. Zasada ogólna wynikająca z art. 15 K.p.a. nakłada obowiązek dwukrotnego rozpoznania sprawy i uzasadnienia swojego stanowiska.
Organ prowadząc ponownie postępowanie uwzględni stanowisko Sądu, a następnie prawidłowo w sposób wyczerpujący uzasadni rozstrzygnięcie.
Z tych względów Sąd na zasadzie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. uwzględnił skargę.
Na podstawie art. 152 P.p.s.a. Sąd określił, iż rozstrzygnięcie organu nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło