I SA/Wr 260/13

Dnia 16 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Tomasz Świetlikowski Sędziowie: Sędzia WSA – Anetta Chołuj Sędzia WSA – Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca) Protokolant: Magdalena Dworszczak po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2013 roku sprawy ze skargi A sp. z o.o. z siedzibą w J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: odmowy przywrócenia uchybianego terminu do wniesienia odwołania od decyzji w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. oddala skargę. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] – wydane na podstawie art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 – dalej: O.p.), którym organ odmówił A sp. z o.o. w J. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. Wnioskiem z dnia 23 listopada 2012 r. strona wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania podnosząc kwestie związane ze skutecznością doręczenia decyzji wymiarowej. Podkreślono, że Prezes Spółki informację o wydaniu decyzji wymiarowej powziął w dniu 16 listopada 2012 r. Wyjaśnił także, że w trakcie postepowania podatkowego w siedzibie spółki nie było osoby umocowanej do odbioru korespondencji, w związku z czym ówczesny Prezes Zarządu J. S. wskazał adres do doręczeń: [...], ul. [...], następnie zaś w związku z nieprawidłowościami w odebraniu korespondencji pod w/w adresem Prezes Zarządu podczas rozmowy telefonicznej z Inspektorem Kontroli Skarbowej E. S. w dniu [...] zwrócił się z prośbą, aby doręczyć pocztę na jego adres domowy, tj. [...], ul. [...]. Na wskazany adres organ nie doręczył decyzji, stąd spółka nie mogła mieć wiedzy o stanie postępowania, a tym bardziej wnieść odwołania od decyzji wymiarowej. W uzasadnieniu spornego postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że decyzja wymiarowa została prawidłowo doręczona stronie w trybie art. 151 w zw. z art. 150 § 2 O.p. w dniu 12 grudnia 2011 r. We wniosku strona nie uprawdopodobniła natomiast, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Okolicznością usprawiedliwiającą trudności w funkcjonowaniu, w zarządzaniu Spółką a przede wszystkim komunikowaniu się z nią nie można tłumaczyć brakiem osoby umocowanej do odbioru korespondencji. Spółka będąca profesjonalnym podmiotem przy dołożeniu należytej staranności zobowiązana była zapewnić odbiór kierowanej do niej korespondencji. Dbałość o interesy firmy powinna obligować jej jedynego wówczas udziałowca w osobie pana J. S. do podjęcia takich działań, które umożliwiłyby realne a zarazem zgodne z przepisami postępowania doręczenie korespondencji. Podmiot gospodarczy powinien tak zorganizować funkcjonowanie przedsiębiorstwa, by nie dochodziło do uchybienia terminowi. W ocenie organu odwoławczego również i zmiana w zarządzie Spółki nie może zostać podciągnięta pod okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, tym bardziej, że zmiana ta dotyczyła jedynie zmiany w osobie udziałowca, a nie zmiany w adresie siedziby Spółki pod który zgodnie z art. 151 O.p. została skierowana przedmiotowa decyzja organu kontroli skarbowej. Zatem, w ocenie organu odwoławczego, brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania nie został uprawdopodobniony, co skutkowało odmową jego przywrócenia. W skardze na postanowienie organu odwoławczego, skarżąca spółka podniosła zarzut: -błędnego ustalenia stanu faktycznego będącego podstawą wydania zaskarżonego postanowienia, polegającego na przyjęciu, iż w toku postępowania doszło do skutecznego doręczenia decyzji Spółce w dniu 12 grudnia 2011 r. w trybie art. 151 w zw. z art. 150 § 2 O.p.; -błędnego zastosowania art. 162 § 1 O.p., poprzez stwierdzenie, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu z tego powodu, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania, co według Spółki skutkowało nieuzasadnioną odmową przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...], w sytuacji, w której Spółka spełniła wymogi formalne do przywrócenia terminu, w tym uprawdopodobniła brak winy po jej stronie. W uzasadnieniu autor skargi podkreślił brak skutecznego doręczenia decyzji z dnia [...], gdyż w siedzibie spółki nie było osoby umocowanej do odbioru korespondencji, w związku z czym ówczesny Prezes Zarządu J. S. wskazał adres do doręczeń: [...], ul. [...], następnie zaś w związku z nieprawidłowościami w odebraniu korespondencji pod w/w adresem Prezes Zarządu podczas rozmowy telefonicznej z Inspektorem Kontroli Skarbowej r E. S. w dniu [...] zwrócił się z prośbą, aby doręczyć pocztę na jego adres domowy, tj. [...], ul. [...]. Na wskazany adres organ nie doręczył decyzji, stąd spółka nie mogła mieć wiedzy o stanie postępowania, a tym bardziej wnieść odwołania od decyzji wymiarowej. Podniesiono także niekonsekwencję organu w doręczaniu pism. Pisma były bowiem doręczane na adres wskazany przez Prezesa Zarządu, organ zaniechał doręczania pism na kolejny – nowy adres wskazany przez Prezesa. W tych okolicznościach nie sposób mówić - zdaniem autora skargi – o prowadzeniu postępowania zgodnie z art. 121 O.p. bowiem strona oczekiwała na korespondencję pod nowym adresem (adresem domowym Prezesa). W dalszej części uzasadnienia powołano wyroki sądów administracyjnych dotyczących instytucji przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy termin przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie natomiast do art. 162 § 2 O.p. podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Skarżąca spółka jako okoliczność stanowiącą o braku jej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania powołała nieskuteczność doręczenia decyzji wymiarowej. twierdząc, że organ doręczając decyzję na adres siedziby Spółki przyjmując fikcję doręczenia, nie dokonał tej czynności zgodnie z zawiadomieniem strony na adres domowy Prezesa Zarządu. Jest to niewątpliwie istotny aspekt niniejszego postępowania, albowiem wobec braku skutecznego doręczenia nie rozpoczyna się bieg terminu do wniesienia odwołania, a skoro tak to nie może on zostać przekroczony, a w konsekwencji również przywrócony, stosownie do treści art. 162 § 1 O.p. Kwestia skutecznego doręczenia stanowi swoiste zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie wpływa na losy oceny wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Została ona rozstrzygnięta i obszernie omówiona przez tut Sąd, w wyroku z dnia 16 kwietnia sygn. akt I SA/Wr 259/13 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, w którym Sąd uznał doręczenie decyzji wymiarowej za prawnie skuteczne. Wobec tego ponowne rozważania tej kwestii są zbyteczne. Oceniając natomiast argumentację Strony w zakresie zasadności złożonego wniosku trzeba przyznać, że nie wykazała ona braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, a zatem zarzut naruszenia art. 162 § 1 i 2 O.p. także nie zasługiwał na uwzględnienie. Obowiązek uprawdopodobnienia braku winy spoczywa na zainteresowanym i nie może być przerzucany na organ podatkowy. Organ podatkowy dokonuje oceny, czy strona dopuściła się uchybienia terminowi bez swojej winy i bierze pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne oceniając winę według obiektywnych mierników staranności (por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, M. Masternak, A. Olesińska, Ordynacja podatkowa - Komentarz, TNOiK Toruń 2002, s. 556-588; S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa – Komentarz, Wyd. LexisNexis 2004, s. 486-487). W ramach tych ogólnych uwag należy również wskazać, że w stosunku do osób prawnych chodzi o brak winy osoby legitymowanej do podejmowania czynności prawnej w jej imieniu. W imieniu Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością legitymowanym do podjęcia tego rodzaju czynności jest jej zarząd. Zarząd spółki jako organ powołany do jej reprezentowania na zewnątrz obowiązany jest należycie organizować obsługę biurowo-administracyjną przedsiębiorstwa i za sposób funkcjonowania tej obsługi ponosi odpowiedzialność z tytułu form jej sprawowania. A zatem w przypadku zarządu jednoosobowego to na Prezesie Zarządu J. S. spoczywał obowiązek takiego zorganizowania pracy, aby w każdym czasie spółka mogła być reprezentowana na zewnątrz. W odniesieniu do osób, które jednoosobowo reprezentują organy zarządzające osoby prawnej, należy przyjąć, że osoby te są zobowiązane do szczególnej staranności przy wykonywaniu powierzonego zlecenia, a ocena reguł starannego działania dokonywana jest w oparciu o odpowiednio wysokie kryteria. Niepodjęcie zatem przez Prezesa Zarządu działań zapewniających taką organizację pracy, a przez to pozbawienie w określonym czasie możliwości reprezentowania Spółki stanowi przejaw braku niezbędnej staranności w dbaniu o interesy spółki. Od pełniącego funkcję jedynego członka zarządu spółki, należy oczekiwać staranności w zakresie prowadzenia spraw takiego podmiotu gospodarczego. Skoro wadliwa była organizacja pracy zarządzania i funkcjonowania firmy, to takie zaniedbania nie mogą zostać podciągnięte pod okoliczności uprawdopodobniające brak winy o jakich mowa w art. 162 § 2 O.p. Nie stanowi bowiem o braku winy w takiej sytuacji zaniechanie przez zarząd- wypełniania jego obowiązków wynikających z ustawy oraz umowy spółki. W ocenie Sądu, doręczenie pisma w sposób odmienny niż życzyła sobie tego strona, ale zgodny z treścią art. 151 O.p., nie może w okolicznościach niniejszej sprawy uzasadniać braku winy w uchybieniu terminowi w złożeniu środka odwoławczego. Dodać również należy, że wbrew zarzutom skargi, organ konsekwentnie doręczał pisma na adres siedziby Spółki bądź miejsca prowadzenia działalności. Doręczenie zaś- - na adres domowy Prezesa Zarządu- czyli w innym miejscu niż wymienione w art. 151 O.p. musiało by zostać uznane za bezskuteczne. Skoro zatem strona odstąpiła od trybu doręczenia pism osobie prawnej licząc na to, że korespondencja zostanie doręczona na adres domowy, to należało uznać, że nastąpiło to ze wszystkimi tego konsekwencjami. Trudno w tej sytuacji mówić także o naruszeniu w związku z tym zasady zaufania określonej w art. 121 § 1 O.p. Dotąd powiedziane prowadzi do wniosku, że skargę po myśli art. 151 p.p.s.a. należało oddalić .