I SA/Wr 1511/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Błystak, Sędzia WSA Daria Gawlak- Nowakowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Protokolant Aleksandra Słomian, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 marca 2013 r sprawy ze skargi Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. - [...] we W. z dnia 27 czerwca 2012 r. w przedmiocie odmowy udzielenia informacji I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. uznaje obowiązek Naczelnika Urzędu Skarbowego W. - [...] we W. udostępnienia Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów informacji objętych tajemnicą skarbową poprzez wskazanie wysokości przychodu uzyskanego przez R. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą R. P. "A" we W. w roku podatkowym 2011 w rozumieniu obowiązujących przedsiębiorcę przepisów o podatku dochodowym oraz poprzez przesłanie poświadczonej kopii zeznania podatkowego za rok 2011 złożonego przez R. P.; III. zasądza od Naczelnika Urzędu Skarbowego W. - [...] we W. na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwotę 340,00 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postepowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej skarżący, Prezes UOKiK, strona) jest czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W.S we W. polegająca na odmowie udzielenia informacji o wysokości przychodu uzyskanego przez R.P. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą R.P. A. w roku podatkowym 2011 w rozumieniu obowiązujących przedsiębiorcę przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz odmowa przesłania kopii złożonego przez niego zeznania podatkowego za rok 2011 r., a została ona podjęta w następujących okolicznościach sprawy: Wnioskiem z dnia 28 maja 2012 r. Prezes UOKiK, powołując się na art. 72 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 50, poz. 331 ze zm., zwanej dalej u.o.k.i.k.), zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego W.S. we W. o podanie wysokości przychodu uzyskanego przez prowadzącego działalność gospodarczą podatnika, w rozumieniu obowiązujących przedsiębiorcę przepisów o podatku dochodowym oraz przesłanie poświadczonej kopii zeznania podatkowego, wskazując, iż ww. dane niezbędne są w związku z prowadzonym przez niego postępowaniem o sygn. [...] w sprawie nałożenia na R.P. kary pieniężnej za nieudzielanie informacji żądanych przez Prezesa UOKiK na podstawie art. 50 u.o.k.i.k. w postępowaniu wyjaśniającym w sprawie o sygn. akt [...]. Podał, że w świetle art. 106 ust. 2 pkt 2 u.o.k.i.k. informacja o osiągniętych przez R.P. w roku rozliczeniowym 2011 przychodach w rozumieniu art. 4 pkt 15 u.o.k.i.k. jest niezbędna w celu oceny sytuacji finansowej przedsiębiorcy. Naczelnik Urzędu Skarbowego W.S. we W. postanowieniem z dnia 27 czerwca 2012 r., nr [...] na podstawie art. 216 i art. 299 § 1 w związku z art. 299 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., zwanej dalej O.p.), odmówił udzielenia informacji o żądanej treści. Organ uzasadniając swoje działanie w sprawie, powołując się na przepisy art. 293, art. 298 i art. 299 O.p. wskazał, że żądane dane są objęte tajemnicą skarbową, przy czym przepisy te stanowią lex specjalis w stosunku do przepisów Ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów powołanych przez Prezesa UOKiK we wniosku. Podniósł, że ww. przepisy Ordynacji podatkowej nie wymieniają pośród osób uprawnionych do uzyskiwania danych objętych tajemnicą skarbową Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Organ zauważył, że zgodnie z przepisem art. 298 pkt 1 O.p. organy podatkowe udzielają ww. informacji również innym organom niż wymienione w art. 298 O.p. i art. 299 O.p. - w przypadkach i na zasadach określonych w odrębnych ustawach oraz ratyfikowanych umowach międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Jednak podstawy takiej nie stanowi, zdaniem organu, przepis art. 72 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jako przepis ogólny, w stosunku do przepisów regulujących zasady udostępniania danych objętych tajemnicą skarbową. Nadto żadne inne przepisy nie umożliwiają udzielenie informacji objętych tajemnicą skarbową Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W treści postanowienie pouczono stronę, że na powyższe postanowienie służy prawo wniesienia zażalenia do Dyrektora Izby Skarbowej we W., za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego W.S., w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia z dnia 31 sierpnia 2012 r., nr [...] na podstawie art. 216 i art. 228 § 1 pkt 1 O.p., po rozpatrzeniu zażalenia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W.S. z dnia 27 czerwca 2012 r., nr [...], stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 236 § 1 O.p. na wydane w toku postępowania postanowienia służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. Natomiast w przedmiocie odmowy udzielenia informacji objętych tajemnica skarbową ww. ustawa nie wskazuje na formę załatwienia sprawy, a tym samym nie przewiduje możliwości złożenia zażalenia na wydane przez organ postanowienie. Wyjaśnił, że na podstawie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., Nr 27, zwanej dalej p.p.s.a.), na postanowienia, na które nie służy prawo do wniesienia zażalenia stronie przysługuje prawo do bezpośredniego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Powyższe postanowienie z dnia z dnia 31 sierpnia 2012 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów otrzymał w dniu 7 września 2012 r. Pismem z dnia 14 września 2012 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa wraz z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa podniósł, że w jego ocenie, wbrew stanowisku przyjętemu przez organ podatkowy, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi odrębną ustawę, o której mowa w art. 298 pkt 7 O.p., zgodnie z którym, akta niezawierające informacji, o których mowa w art. 182 O.p., organy podatkowe udostępniają innym organom - w przypadkach i na zasadach określonych w odrębnych ustawach. Z tych względów żądana informacja powinna mu zostać udzielona. Postanowieniem z dnia 8 października 2012 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W.S. przywrócił stronie termin do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Następnie w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa - w piśmie z dnia 10 października 2012 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W.S. wskazał, że podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w postanowieniu z dnia 27 czerwca 2012 r., nr [...]. Pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 10 października 2012 r. Prezes UOKiK otrzymał w dniu w dniu 17 października 2012 r. W dniu 15 listopada 2012 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W.S. we W. polegającą na odmowie udzielenia informacji o wysokości przychodu uzyskanego przez R.P. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą R.P. A. w roku podatkowym 2011 w rozumieniu obowiązujących przedsiębiorcę przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz odmowie przesłania kopii złożonego przez niego zeznania podatkowego za rok 2011 r. Wnosząc o stwierdzenie w wyroku obowiązku udostępnienia przez organ podatkowy informacji objętej tajemnicą skarbową oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, zarzucił organowi podatkowemu naruszenie: 1. art. 299 § 1 w związku z art. 298 pkt 7 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegając na przyjęciu, że w danej sprawie nie istnieje podstawa do udzielenia stronie informacji zawartych w deklaracji oraz innych dokumentach składanych przez podatników objętych tajemnicą skarbową; 2. art. 72 ustawy o ochronie konkurencji i poprzez jego błędną wykładnię i nie zastosowanie polegające na przyjęciu, że w danej sprawie przepis art. 72 ww. ustawy jako przepis ogólny w stosunku do przepisów regulujących zasady udostępniania danych objętych tajemnica skarbową nie stanowi podstawy do udzielenia informacji objętych tajemnicą skarbową Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W uzasadnieniu skargi powtórzył argumentację przedstawioną we wniosku z dnia 24 maja 2012 r. oraz w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Podniósł, że Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów jest ustawą odrębną, o której mowa w art. 298 pkt. 7 O.p., tj. ustawą na podstawie której należy udzielić stronie żądanych informacji. Powołując się na art. 29 O.p. wskazał, że Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach ochrony konkurencji i konsumentów, a więc zgodnie z art. 72 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, organy administracji publicznej, w tym Naczelnik Urzędu Skarbowego, są obowiązane do udostępniania Prezesowi UOKiK znajdujących się w ich posiadaniu akt oraz informacji istotnych dla postępowania toczącego się przed Prezesem UOKiK. Naczelnik Urzędu Skarbowego W.S. w odpowiedzi na skargę nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy jednoznacznie określić przedmiot skargi. Innymi słowy, należy zdecydować czy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W.S. jest postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 in fine p.p.s.a., czy też aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ab initio p.p.s.a.; Stwierdzić należy, że organ podatkowy odnosząc się do żądania udostępniania znajdujących się w jego posiadaniu akt oraz informacji odnosi się do obowiązku wynikającego z przepisów prawa, a więc podejmuje czynność, która nie jest decyzją lub postanowieniem. W tej sytuacji skarga do sądu administracyjnego opiera się więc na art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Uznając zatem wniesioną skargę za dopuszczalną z punktu widzenia właściwości rzeczowej sądu, w dalszej kolejności zbadać należało, czy skarga ta została złożona z zachowaniem trybu przewidzianego w treści art. 52 § 3 p.p.s.a., dając tym samym podstawę do jej merytorycznego rozpoznania. W myśl cyt. przepisu jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4 a p.p.s.a. można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Dokonując analizy załączonych do sprawy akt podatkowych stwierdzić należało, że powyższy wymóg został przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów dopełniony. Skarga została wniesiona w terminie trzydziestu dni, licząc od dnia doręczenia skarżącemu pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego W.S. z dnia 10 października 2012 r. (data wniesienia skargi – 15 listopad 2012 r., a data doręczenia pisma organu to 17 październik 2012 r.). Przechodząc do merytorycznej oceny rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że dane (informacje) o których udostępnienie wystąpił Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, objęte są tajemnicą skarbową w rozumieniu art. 293 O.p. W myśl art. 293 § 1 O.p. indywidualne dane zawarte w deklaracji oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów objęte są tajemnicą skarbową. Tajemnicą skarbową, zgodnie z art. 293 § 2 Ordynacji podatkowej, objęte są także dane zawarte w: 1) informacjach podatkowych przekazywanych organom podatkowym przez podmioty inne niż wymienione w § 1, 2) aktach dokumentujących czynności sprawdzające, 3) aktach postępowania podatkowego, kontroli podatkowej oraz aktach postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe, 4) dokumentacji rachunkowej organu podatkowego, 5) informacjach uzyskanych przez organy podatkowe z banków oraz z innych źródeł niż wymienione w § 1 lub w pkt 1, 6) informacjach uzyskanych w toku postępowania w sprawie zawarcia porozumień, o których mowa w dziale II a. Podkreślić należy, że pozyskiwanie informacji oraz ich przekazywanie innym podmiotom, musi się odbywać z poszanowaniem prawa dla ochrony prywatności, zważywszy że indywidualne dane zawarte w składanych przez podatnika dokumentach podatkowych zawierają wiele informacji ze sfery prywatności (zob. Biegalski A., Kucewicz M., Prawo do prywatności a system wymiany informacji w sprawach podatkowych, Prawo i podatki 2008, nr 8, str. 17). Każdy przypadek udostępniania danych zawartych we wszelkich dokumentach podatkowych jest ściśle unormowany, tak co do podmiotów, którym można udostępniać te dane, jak i zakresu, w jakim to może nastąpić. Regułą jest bowiem wykorzystywanie informacji znajdujących się w posiadaniu organu podatkowego tylko wewnątrz jego struktur organizacyjnych i wyłącznie dla potrzeb podatkowych, natomiast wszelkie wyjątki muszą być expressis verbis określone przepisami prawa (zob. Adamiak B., Borkowski J., Mastalski R., Zubrzycki J., Ordynacja podatkowa, Komentarz 2011, str. 1162). Możliwość udostępnienia takich danych (informacji) jest przewidziana w art. 299 § 1 O.p. Zgodnie z art. 299 § 1 i 3 O.p. organy podatkowe udostępniają informacje zawarte w aktach spraw podatkowych, z wyłączeniem informacji określonych w art. 182, wyłącznie podmiotom określonym w art. 298 i 299 § 3 O.p. Z treści art. 298 z pkt 7 O.p. wynika, że do podmiotów, którym można udostępnić dane (informacje), należy zaliczać "inne organy". Natomiast przepis art. 299 § 2 O.p. określa generalną zasadę na jakiej "innym organom" organy podatkowe udostępniają informacje wynikające z akt spraw podatkowych, stanowiąc, że są one udostępniane "w zakresie i na zasadach określonych w odrębnych ustawach oraz ratyfikowanych umowach międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska". W związku powyższym należy sięgnąć do przepisów regulujących uprawnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a więc do ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2000 r., Nr 50, poz. 331 z późn. zm., zwanej dalej u.o.k.i.k.). Z przepisów u.o.k.i.k. wynika, że Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest centralnym organem administracji rządowej (art. 29 ust. 1 u.o.k.i.k.), a więc zalicza się do podmiotów wskazanych w punkcie 7 art. 298 O.p. Zgodnie bowiem z art. 5 § 2 pkt 3 K.p.a., organami administracji publicznej są naczelne i centralne organy administracji państwowej, organy samorządu terytorialnego, a także organy podmiotów powołanych z mocy prawa do załatwiania spraw indywidualnych w drodze decyzji administracyjnych. Analizując przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stwierdzić należy, iż stanowi ona odrębną ustawę, o której mowa w art. 298 pkt 7 O.p. oraz art.299 § 2 O.p. Regulacja zawarta w art. 47 ust. 1 i 2 u.o.k.k. określa rodzaje postępowań, jakie mogą być prowadzone przed Prezesem UOKiK, wymieniając: postępowanie wyjaśniające, postępowanie antymonopolowe oraz postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W komentowanym przepisie nie wymieniono postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej – komplementarnej lub samoistnej, uczyniono to dopiero w art. 49 ust. 1 u.o.k.k. Wprawdzie w odniesieniu do tego postępowania szczegółowe regulacje są nader skąpe, nie ma jednak wątpliwości, że i to postępowanie uznać należy za osobną kategorię postępowania sformalizowanego w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. Art. 85 u.o.k.k. (dotyczący tylko kar samoistnych, wśród których wymienić można np. karę za brak udzielenia informacji żądanych przez Prezesa UOKiK na podstawie art. 12 ust. 3, art. 19 ust. 3 lub art. 50 u.o.k.k. czy udzielenie nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji (art. 106 ust. 2 pkt 2 u.o.k.k), a także karę za brak współdziałania kontrolowanego w toku kontroli prowadzonej w ramach postępowania na podstawie art. 62 (art. 106 ust. 2 pkt 3 u.o.k.k)), nakazuje do postępowania w sprawie ich nałożenia odpowiednio stosować przepisy "niniejszego działu" komentowanej ustawy, czyli działu VI "Postępowanie przed Prezesem Urzędu", obejmującego przepisy art. 47-105 u.o.k.i.k. Przepis art. 72 u.o.k.i.k. stanowi "Organy administracji publicznej są obowiązane do udostępniania Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów znajdujących się w ich posiadaniu akt oraz informacji istotnych dla postępowania toczącego się przez Prezesem Urzędu". Przepis ten nakłada na organy administracji publicznej obowiązek udostępniania Prezesowi UOKiK akt oraz informacji, które znajdują się w ich posiadaniu. Artykuł 72 u.o.k.i.k. od strony przedmiotowej dość szeroko ujmuje ten obowiązek, stanowiąc, iż udostępnieniu Prezesowi UOKiK podlegają wszelkie informacje, jeśli tylko mogą one być istotne dla postępowania toczącego się przed Prezesem. Podkreślić należy, że o tym, czy dana informacja jest istotna, decyduje Prezes UOKiK, czyli podmiot prowadzący (przynajmniej od strony formalnoprawnej) dane postępowanie, a zatem organ, do którego Prezes UOKiK zwrócił się z wezwaniem, jest nim związany i nie może kwestionować jego zakresu przedmiotowego. Komentowany obowiązek dotyczy zatem także informacji poufnych, czyli chronionych na mocy przepisów odrębnych i obliguje organy administracji publicznej do przekazywania akt i informacji, będących w ich posiadaniu i mogących mieć znaczenie w postępowaniu przed Prezesem UOKiK. Wskazany przepis art. 72 u.o.k.i.k. uzupełnia bowiem uprawnienia Prezesa UOKiK w zakresie gromadzenia materiału dowodowego na potrzeby prowadzonych postępowań. W niniejszej sprawie Prezes UOKiK, powołując się na art. 72 u.o.k.i.k. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego W.S. we W. o podanie wysokości przychodu uzyskanego przez prowadzącego działalność gospodarczą podatnika, w rozumieniu obowiązujących przedsiębiorcę przepisów o podatku dochodowym oraz przesłanie poświadczonej kopii zeznania podatkowego, wskazując, iż ww. dane niezbędne są w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie nałożenia kary pieniężnej za nieudzielanie informacji. Prezes UOKiK uznał za informację istotną dla toczącego się przed nim postępowania wysokość przychodu osiągniętego przez przedsiębiorcę. Zestawiając treść art. 299 § 2 O.p. i art. 72 u.o.k.i.k. należy zatem przyjąć, że dane (informacje), których udostępnienia domagał się Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wiązały się z zadaniami tego organu i miał on prawo do tego, aby o takie dane wystąpić, i nie mogło stać temu na przeszkodzie kwalifikowanie tych danych jako objętych tajemnicą skarbową. Wskazać też należy, że organy podatkowe nie powinny obawiać się ujawnienia tajemnicy skarbowej, albowiem dane objęte tą tajemnicą są chronione także w Urzędzie Ochrony Konkurencji i Konsumentów, którego pracownicy są obowiązani do ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa, jak również innych informacji, podlegających ochronie na podstawie odrębnych przepisów, o których powzięli wiadomość w toku postępowania (art. 71 ust. 1 u.o.k.i.k.). Z tych względów, uznając skargę za zasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a