II OZ 1116/13

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-12-04

Skład orzekający: Jerzy Bujko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może zmienić swoje prawomocne postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy, jeśli strona nie wykaże zmiany okoliczności sprawy uzasadniającej taką zmianę?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zmienić swoje prawomocne postanowienie niekończące postępowania, w tym postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy, jedynie w przypadku wykazania przez stronę zmiany okoliczności sprawy, zgodnie z art. 165 PPSA. Brak wykazania takich zmian, w szczególności pogorszenia sytuacji finansowej, uzasadnia odmowę zmiany prawomocnego postanowienia.
Stan faktyczny
Skarżący J.H. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, który został wcześniej prawomocnie odrzucony. Sąd I instancji wezwał skarżącego do wykazania zmiany okoliczności sprawy uzasadniającej zmianę poprzedniego postanowienia, czego skarżący nie uczynił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zmiany swojego postanowienia. Skarżący wniósł zażalenie, podnosząc zarzuty dotyczące doręczonego mu wezwania.
Rozstrzygnięcie
Oddalić zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 4 grudnia 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2013 roku, sygn. akt IV SAB/Wa 114/12 odmawiające zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2013 roku w sprawie ze skargi J.H. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 29 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zmiany swojego postanowienia z dnia 6 marca 2013 r. w sprawie ze skargi J.H. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania wniosku W uzasadnieniu Sąd I instancji wyjaśnił, że postanowieniem z dnia 6 marca 2013 r. odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zażalenie na powyższe postanowienie zostało oddalono postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OZ 290/13. Obecnie skarżący ponownie wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. W związku z powyższym Sąd wezwał skarżącego do wykazania zmiany okoliczności sprawy w zakresie dotyczącym przesłanek przyznania prawa pomocy, przez wykazanie, że sytuacja majątkowa lub rodzinna skarżącego uległa zamianie w sposób uzasadniający zmianę postanowienia z dnia 6 marca 2013 r. Ponieważ skarżący nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie, jak również w nowo złożonym wniosku nie wskazał na istnienie wymaganych prawem okoliczności, to w konsekwencji Sąd nie miał możliwości dokonania oceny czy sytuacja materialna skarżącego uległa pogorszeniu w sposób uzasadniający zmianę prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 6 marca 2013 r. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J.H. podnosząc, że zatajone zostało czego dotyczy doręczone mu wezwanie. Skarżący podkreślił także, że aby mógł wypełnić formularz PPF "strona musi znać do czego ma ten formularz zostać złożony". Wskazał również, ze nie został poinformowany jakie konkretne dane mają zostać wpisane do formularza. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Moc wiążąca w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365). Stosownie zaś do art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. W niniejszej sprawie skarżący złożył w dniu 21 maja 2013 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wniosek o takim samym zakresie był już przedmiotem oceny sądów, które uznały go za niezasadny (post. WSA w Warszawie z dnia 6 marca 2012 r., oraz postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OZ 290/13). Zatem bez wątpienia rozpoznawany wniosek należało potraktować jako wniosek złożony w trybie art. 165 p.p.s.a. Aby wniosek ten mógł zostać merytorycznie rozpoznany oraz doprowadzić do uchylenia prawomocnego wyroku Sądu musiałyby być w nim wskazane nowe okoliczności faktyczne stanowiące podstawę do ponownego rozpoznania sprawy i przyznania prawa pomocy. Ponieważ informacji takich brakowało, Sąd wezwał skarżącego do ich wskazania, czego skarżący nie uczynił. Zatem zasadnie w zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji odmówił zmiany swojego postanowienia z dnia 6 marca 2012 r. odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło