I OSK 2963/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędziowie NSA Joanna Runge - Lissowska (spr.) del. WSA Olga Żurawska - Matusiak Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Stojek po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 września 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 33/13 w sprawie ze skargi P.G. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 24 września 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 33/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę P. G. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z [...] listopada 2012 r. nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Starosty Zgorzeleckiego z [...] września 2012 r. nr [...], orzekająca o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 18 lipca 2012 r. Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy: – 10 czerwca 2011 r. – P. G. został zarejestrowany jako osoba bezrobotna; – 20 czerwca 2012 r. – Starosta Zgorzelecki zawarł umowę z Ośrodkiem Kształcenia Kursowego "[...]" w sprawie zorganizowania i przeprowadzenia szkolenia dla 8 osób bezrobotnych; – 29 czerwca 2012 r. – P. G. został skierowany na szkolenie, skierowanie zawierało pouczenie o prawach i obowiązkach wynikających z udziału w szkoleniu i skutkach niepodjęcia lub przerwania szkoleń; – 17 lipca 2012 – 23 lipca 2012 r. – informacje Ośrodka [...] o zachowaniu P. G. na szkoleniu; pismo P. G.; postępowanie wyjaśniające Starosty w sprawie postępowania P. G. i zarzutów Ośrodka. Z postępowania wynikało, że P. G. odmawia podpisywania indywidualnej listy obecności na zajęciach, przeszkadza prowadzącym je. P. G. domagał się wskazania z jakich przepisów ustawowych wynika obowiązek podpisywania listy obecności; – 23 lipca 2012 r. – przerwanie szkolenia; – 22 lipca 2012 – 23 lipca 2012 r. – korespondencja Powiatowego Urzędu Pracy i Ośrodka w sprawie wznowienia szkolenia przez P. G. i jego warunków; – 23 lipca 2012 r. – pismo Powiatowego Urzędu do P. G. w sprawie możliwości wznowienia szkolenia od 24 lipca 2012 r. i warunków kontynuowania – odmowa przyjęcia pisma przez P. G. i żądanie wysłania pocztą; – 23 lipca 2012 r. – rozmowa Dyrektora Powiatowego Ośrodka Pracy w Zgorzelcu z P. G. w sprawie wznowienia szkolenia, warunków kontynuowania, podczas której oświadczył, że warunków nie przyjmuje i domaga się doręczenia pism pocztą – notatka służbowa; – 24 lipca 2012 r. – informacja Ośrodka do Powiatowego Urzędu o oświadczeniu P. G., że nie będzie kontynuował szkolenia, gdyż nie jest w stanie nadrobić zaległości z zajęć; – 9 sierpnia 2012 r. – zawiadomienie Starosty Zgorzeleckiego o wszczęciu postępowania w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej; – [...] września 2012 r. – decyzja Starosty Zgorzeleckiego o utracie statusu – od 18 lipca 2012 r. na 120 dni; – [...] listopada 2012 r. – decyzja Wojewody Dolnośląskiego utrzymująca w mocy. Podstawę materialnoprawną decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej stanowił art. 33 ust. 4 pkt 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który uprawnia starostę do pozbawienia statusu osoby bezrobotnej, która z własnej winy przerwie szkolenie, staż lub wykonywanie prac na 120 dni, w przypadku pierwszego, 180 dni w przypadku drugiego i 270 dni w przypadku trzeciego i każdego kolejnego przerwania. Organy uznały, że w przypadku szkolenia bezrobotnego konieczne jest składanie przez niego podpisu na indywidualnej liście obecności na szkoleniu, co potwierdza udział w tym szkoleniu, a także stosowania się do zasad obowiązujących na szkoleniu, zaś P. G. obowiązków tych nie wypełnił, odmawiając podpisywania listy, nadto nie wyraził zgody na wznowienie i kontynuowanie szkolenia mimo licznych propozycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargę stwierdził, iż z prawidłowo prowadzonego postępowania organów wynika, że zostały spełnione przesłanki art. 33 ust. 4 pkt 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w postępowaniu nie zostały naruszone prawa wynikające z art. 10 § 1 k.p.a. Odnosząc się natomiast do zarzutów i dowodów składanych w toku postępowania sądowoadministracyjnego, Wojewódzki Sąd podkreślił, że pozostają one bez związku na wynik sprawy w tym znaczeniu, że skarżący z własnej winy przerwał szkolenie, bowiem zaświadczenie z 18 lipca 2012 r. ze stacji krwiodawstwa mogłoby usprawiedliwić jedynie nieobecność na szkoleniu w tym dniu, zaś żądanie udostępnienia umowy zawartej między Starostą a Ośrodkiem – czego się domagał – nie świadczy o wadliwym postępowaniu organów. Sąd podniósł, że z materiałów sprawy dowodnie wynika, że skarżący kwestionował obowiązek składania podpisów na liście obecności, zaś akta dołączone w postępowaniu przed Sądem fakt ten potwierdzają. Reprezentowany przez adwokata z urzędu, P. G. wniósł skargę kasacyjną od punktu I ww. wyroku, domagając się jego uchylenia i rozpoznania skargi i zarzucając: Naruszenie prawa materialnego art. 33 ust. 4 pkt 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, iż odmowa składania przez skarżącego podpisów na indywidualnej liście obecności stanowi zachowanie nieuzasadnione, które jest równoznaczne z przerwaniem szkolenia "z własnej winy", w sytuacji gdy skarżący w zajęciach faktycznie uczestniczył, a żaden przepis prawa nie nakładał obowiązku złożenia podpisu na liście obecności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zarzut naruszenia art. 33 ust. 4 pkt 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy – dalej: ustawa, jest nieusprawiedliwiony. Przepis ten stanowi, że Starosta pozbawia statusu bezrobotnego "jeżeli z własnej winy przerwie szkolenie, staż lub wykonywanie prac lub inną formę pomocy określoną w ustawie, a pozbawienie to następuje od dnia przerwania na 120 dni w przypadku pierwszego zerwania, 180 w przypadku drugiego, 270 w przypadku trzeciego i następnego". Starosta Zgorzelecki pozbawił skarżącego P. G. statusu bezrobotnego z powodu wskazanego w tym przepisie – przerwania szkolenia, prowadzonego przez Ośrodek Kształcenia Kursowego [...] na mocy umowy z tym Starostą, na które został skierowany – z dniem 18 lipca 2012 r. na okres 120 dni. Na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji należy stwierdzić, że organy miały podstawę do wydania takiego rozstrzygnięcia. Art. 33 ust. 4 pkt 7 ustawy posługuje się pojęciem "z własnej winy", nie definiuje go i na tle tego pojęcia powstał spór między stronami, bowiem zachowanie skarżącego organy uznały za wypełniające to sformułowanie, zaś skarżący oponuje przeciwko takiemu stanowisku. Kwestia przerwania szkolenia przez P. G. zaczęła się od doręczenia mu pisma Ośrodka Kształcenia z 17 lipca 2012 r., w którym zarzucono mu, że nie składa on podpisów na indywidualnej liście obecności i wobec tego kontynuowanie szkolenia nie jest możliwe. Do tego zarzutu w stosunku do P. G. Ośrodek dołączył jeszcze niewłaściwe zachowanie – przeszkadzanie w zajęciach, głośne komentowanie, uwagi – jednak w sprawie argumentacja zawężyła się do odmowy podpisywania się na liście obecności. Z akt sprawy – pism skarżącego – wynika, że konieczność podpisywania listy obecności zdaje się odebrał on jako uwłaczające jego godności, gdyż trudno inaczej zrozumieć tę odmowę. Ze szkoleniem, na które P. G. został skierowany wiążą się określone skutki – stypendium na czas trwania szkolenia, zwrot kosztów podróży, zatem lista obecności jest dowodem na to, że bezrobotny uczęszczał na zajęcia. Podpisywanie list obecności jest od lat stosowaną praktyką tam gdzie konieczne jest wykazanie obecności – w pracy, w działalności społecznej, przy glosowaniu itd. Niepodpisanie zatem listy obecności mogło stanowić podstawę do tego, by Ośrodek prowadzący szkolenie uznał, że należy na fakt ten zwrócić uwagę tak skarżącego jak i organu kierującego. Jednak sprawa ma inny aspekt. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego przez Starostę, czego domagał się skarżący, okazało się, że istotnie nie chciał on listy obecności podpisywać, co z pism skarżącego wyraźnie wynika. Mimo tego, że do skarżącego były także zarzuty nietaktownego zachowania na zajęciach i odmowy podpisywania listy organ i Ośrodek uzgodniły, że będzie on mógł wznowić szkolenie od 24 lipca 2012 r. Pisma w tej sprawie – wznowienia szkolenia i warunków wznowienia skarżący nie chciał odebrać z Powiatowego Urzędu Pracy, domagał się doręczenia go przez pocztę, zaś w Ośrodku oświadczył, iż szkolenia kontynuować nie będzie, gdyż nie nadrobi materiału – przerwa trwała od 18 lipca 2012 r. do 23 lipca 2012 r. W takiej sytuacji przerwanie szkolenia było ewidentne i trudno nie dopatrzeć się w tym winy skarżącego. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270). O wynagrodzeniu adwokata działającego z urzędu orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.