III SA/Gd 218/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K., O. K., A. K. i J. K. na pismo Prezesa Sądu Rejonowego z dnia 23 stycznia 2013 r., nr [...] postanawia: odrzucić skargę. W. K., pismem z dnia 28 grudnia 2012 r. wniósł do Prezesa Sądu Rejonowego w S. oraz do Kuratora Okręgowego wniosek o kontynuację postępowań kontrolnych oraz wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym poprzez żądanie kopii zwolnień lekarskich kuratora T. W. za okres sierpień - grudzień 2012r. oraz wyjaśnienie, czy pozostawał on w tym czasie pod opieką poradni zdrowia psychicznego lub lekarza psychiatry. Ponadto wystąpił do Prezesa Sądu Rejonowego o odwołanie w postępowaniu kontrolnym wymienionego kuratora z pełnionej funkcji na podstawie art.88 ust. 3 pkt 1 ustawy o kuratorach sądowych. Jednocześnie wskazał, że pismo to stanowi wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odpowiadając na powyższe pismo, Prezes Sądu Rejonowego w S. pismem z dnia 23 stycznia 2013 r., nr [...] poinformował, że zarówno Kierownik Zespołu Kuratorów Sądu jak i Kurator Okręgowy w G. uznali wykonywanie obowiązków przez kuratora społecznego T.W. za prawidłowe. Organ wskazał, że nie jest bezpośrednim przełożonym kuratora społecznego i nie jest informowany o zwolnieniach lekarskich kuratorów społecznych. Nadto z poczynionych przez Kierownika Zespołu Kuratorów ustaleń jednoznacznie wynika, że zwolnienie lekarskie nie wpływa na pracę kuratora T. W. która jest oceniana jako wykonywana prawidłowo. Na podstawie art. 35 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o kuratorach sądowych, nadzór nad działalnością kuratorów wykonuje kurator okręgowy z zastosowaniem określonych uprawnień sądu lub prezesa sądu, jak również kurator okręgowy na podstawie art. 36 dokonuje kontroli i oceny pracy kuratorów społecznych. W. K. działając w imieniu własnym i swoich małoletnich dzieci O., A. i J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, powołując się na przepisy art. 50 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. skargę na akt Prezesa Sądu Rejonowego z dnia 23 stycznia 2013 r. z zakresu administracji publicznej, dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, polegający na odmowie odwołania T. W. z pełnienia funkcji kuratora społecznego, domagając się jego uchylenia. Nadto wniósł o uznanie przez Sąd obowiązku odwołania T. W. z pełnienia funkcji kuratora społecznego oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu aktowi zarzucił naruszenie szeregu przepisów ustawy o kuratorach sądowych oraz kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że rozstrzygnięcia wydawane przez Prezesa Sądu Rejonowego w S. przyjmują formę decyzji administracyjnej, a więc są uznawane za akty z zakresu administracji publicznej. Organ nie wydał wprawdzie decyzji jednak, zdaniem skarżącego, jego rozstrzygnięcie o odmowie odwołania T. W. z funkcji kuratora jest również aktem z zakresu administracji publicznej, innym niż decyzja, a więc mieszczącym się w ramach art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zdaniem skarżącego akt ten ma charakter indywidualny, ponieważ dotyczy praw i obowiązków indywidualnie oznaczonych osób - kuratora T. W., podopiecznych O. A. i J. K., A. B. oraz W. K. jako rodziców objętych postanowieniem z 1 lipca 2010 r. o nadzorze kuratora nad wykonywaniem władzy rodzicielskiej wobec małoletnich dzieci. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego w S. wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż w jego ocenie W. K. nie jest osobą uprawnioną do wniesienia skargi. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 50 § 1 ppsa in principio uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. A zatem skarżący musi mieć w złożeniu skargi interes prawny pojmowany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością. W ocenie Prezesa Sądu Rejonowego w S. nie sposób przyjąć, by pomiędzy zaskarżonym w niniejszej sprawie pismem a sferą indywidualnych praw i obowiązków W. K. istniał jakikolwiek związek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony wprost w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W świetle tych przepisów sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei w myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a. Zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Należy stwierdzić, iż zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym skarga do sądu administracyjnego przysługuje na akt lub czynność gdy podjęty jest on w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określony w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (por. postanowienie NSA z dnia 16 września 2004 r., sygn. OSK 247/04, Lex nr 125767). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest pismo Prezesa Sądu Rejonowego w S. z dnia 23 stycznia 2013 r., nr [...] informujące, że zarówno Kierownik Zespołu Kuratorów Sądu jak i Kurator Okręgowy w G. uznają wykonywanie obowiązków przez kuratora społecznego T. W. za prawidłowe oraz zawierające interpretację przepisów art. 35 i 36 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o kuratorach sądowych. W pierwszej kolejności należało zatem ustalić, czy rozpatrzenie skargi na tego rodzaju pismo Prezesa Sądu Rejonowego w S. podlega kognicji sądów administracyjnych. W ocenie Sądu zaskarżone pismo Prezesa Sądu Rejonowego w S. z dnia 23 stycznia 2013 r. nie jest aktem administracyjnym. Pismo zawierające tylko informację o prawidłowym wykonywaniu obowiązków przez kuratora społecznego T. W. oraz interpretację przepisów prawa, nie przybiera formy decyzji administracyjnej ani postanowienia. Nie można go również zaliczyć do żadnej z kategorii aktów, czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 - 8 p.p.s.a. Takie działania muszą bowiem dotyczyć uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa i mieć charakter prawnie wiążący. Oznacza to, że wpływają one na sytuację danego podmiotu w taki sposób, że same tę sytuację wyznaczają, bądź wywołują określony skutek sprawy. Należy podnieść, że akt administracyjny ma co do istoty charakter władczy i określa sytuację prawną indywidualnie oznaczonego adresata (jego prawa i obowiązki) w indywidualnej sprawie. Takiego charakteru nie posiada pismo zawierające ogólną interpretację przepisów prawa oraz informację o braku uzasadnionych podstaw do odwołania kuratora społecznego T. W.. W świetle powyższego przyjąć należy, że skoro pismo Prezesa Sądu Rejonowego w S. z dnia 23 stycznia 2013 r. nie nakłada ono na skarżącego żadnych obowiązków, ani nie przyznaje mu żadnych praw, to nie zawiera ono cech żadnego z przejawów działania administracji publicznej, podlegających kontroli sądowoadministracyjnej. Możliwość poddania zaskarżonego pisma kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne nie wynika także z żadnego przepisu szczególnego w rozumieniu art.3§3 p.p.s.a. – a w szczególności z żadnego z przepisów ustawy o kuratorach sądowych. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy o p.p.s.a. odrzucił skargę jako niedopuszczalną.