I GZ 194/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SA/Po 500/13 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lutego 2013 r. znak [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie I Objętym zażaleniem postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w P., w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym, odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Sąd I instancji wskazał, że skarżący pismem z dnia 9 kwietnia 2013 r. wniósł o wstrzymanie wykonania postanowienia o nadaniu decyzji organu I instancji dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego, rygoru natychmiastowej wykonalności. Przytaczając treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), Sąd I instancji podkreślił, że rozważenia wymagało czy postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w przedmiocie podatku akcyzowego, posiada przymiot wykonalności, albowiem instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności znajduje zastosowanie jedynie do takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Sąd I instancji stwierdził, że postanowienie w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności należy do kategorii aktów administracyjnych niepodlegających wykonaniu. W ocenie Sądu postanowienie to nie nakłada na stronę żadnych obowiązków, nie przyznaje adresatowi żadnych uprawnień jak również nie ustanawia dla strony nakazu określonego zachowania. Postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności ma ten skutek, że czyni wykonalnym inny akt, który nie będąc aktem ostatecznym nie podlega wykonaniu. Sąd I instancji wskazał, że w tej sprawie aktem takim jest decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku akcyzowego i to właśnie ona, a nie postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, posiada cechę wykonalności. Sąd podkreślił, że w zakresie postępowania sądowoadministracyjnego, w sprawie ze skargi na postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nie pozostaje decyzja, której ten rygor nadano. Kontroli sądowej poddano jedynie zaskarżone postanowienie organu odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. II W zażaleniu na postanowienie Sądu I instancji, skarżący podniósł, że wydanie rygoru natychmiastowej wykonalności nastąpiło z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749, dalej: ordynacja podatkowa). Rygor natychmiastowej wykonalności decyzji został nadany z powodu zbliżającego się pięcioletniego okresu przedawnienia, gdzie okres ten został przerwany w dniu 11 października 2012 r. postanowieniem o wszczęciu postępowania karno – skarbowego, co w ocenie skarżącego świadczy o bezpodstawności nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Podkreślenia wymaga w pierwszej kolejności, że wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania aktu dotyczył postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w P., którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] kwietnia 2012 r. określającego skarżącemu zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku akcyzowego w łącznej wysokości 501.500 złotych. Istotnym jest, że decyzja określająca zobowiązanie podatkowe, jako nieostateczna, nie została poddana kontroli co do jej prawidłowości i zgodności z prawem tak przez organ administracji wyższego stopnia jak również przez sąd administracyjny. Wykonanie tej decyzji, w konsekwencji nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności, oznaczać będzie realizację zobowiązania podatkowego – pieniężnego - strony na podstawie nieostatecznego rozstrzygnięcia organu podatkowego. Wobec tego, że nieostateczna decyzja w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym, na mocy postanowienia o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności, będzie podlegać realizacji w zakresie konieczności uiszczenia określonego w niej podatku akcyzowego, Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska Sądu I instancji co do stwierdzenia, że postanowienie nadające rygor natychmiastowej wykonalności nie jest aktem nakładającym na stronę żadnych obowiązków, a tym samym strona nie mogła skutecznie domagać się wstrzymania wykonania tego aktu. Wręcz przeciwnie, postanowienie o nadaniu rygoru wykonalności mieć będzie dla strony ten skutek, że zobowiązana ona zostanie do uiszczenia należności podatkowej, a tym samym postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej wpływać będzie na prawa, a przede wszystkim na obowiązki strony – podatnika. Wobec tego istniały podstawy do rozpoznania przez Sąd I instancji wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania aktu zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. i przy uwzględnieniu przesłanek w tym przepisie wymienionych, niezbędnych dla oceny wpływu aktu lub czynności na sytuację wnioskodawcy i oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania aktu. Wadliwość stanowiska Sądu I instancji co do motywów odmowy wstrzymania wykonania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nie wpływa na prawidłowość tego rozstrzygnięcia. Jak bowiem wynika z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności w całości lub w części jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na żądającym wstrzymania aktu administracyjnego. Podkreślić należy, iż do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności warunków tych nie spełnia. Wskazanie we wniosku okoliczności, że zapłacenie przez skarżącego kwoty wymierzonego mu podatku będzie równoznaczne z utratą płynności finansowej, upadkiem firmy i zwolnieniem pracowników, nie zostało wykazane lub choćby uprawdopodobnione w żaden sposób. Nie było, zatem podstaw od dokonania obiektywnej oceny wystąpienia w sprawie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz stwierdzenia, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej i w konsekwencji jej wykonanie może spowodować opisane we wniosku skutki. W tym stanie sprawy wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania postanowienia nadającego rygor natychmiastowej wykonalności nie mógł odnieść oczekiwanego skutku. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.