I SA/Wa 2470/12
WyrokWSA w Warszawie2013-04-23
Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Jolanta Dargas, Marta Kołtun-Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina jest zobowiązana do wypłaty odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną na mocy decyzji o podziale nieruchomości, która stała się ostateczna przed 27 maja 1990 r., jeśli gmina nabyła własność tej nieruchomości z mocy prawa po tej dacie?Ratio decidendi
Gmina nie jest zobowiązana do wypłaty odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną na mocy decyzji o podziale, która stała się ostateczna przed 27 maja 1990 r. Zgodnie z art. 36 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, Skarb Państwa przejął zobowiązania wynikające z prawomocnych decyzji administracyjnych wydanych przed tą datą. W związku z tym, podmiotem zobowiązanym do wypłaty nieustalonych odszkodowań jest Skarb Państwa, a nie gmina.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną. Starosta ustalił odszkodowanie, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Gmina Z. wniosła skargę do WSA, twierdząc, że nie jest zobowiązana do wypłaty odszkodowania, ponieważ nabyła własność nieruchomości z mocy prawa po dacie wejścia w życie przepisów o samorządzie terytorialnym, a zobowiązanie powstało przed tą datą. Skarżąca podniosła naruszenie przepisów K.p.a. oraz ustawy wprowadzającej przepisy o samorządzie terytorialnym.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Wojewody na rzecz Gminy Z. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant starszy referent Agnieszka Bieńkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi Miasta Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego Miasta Z. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr[...] , po rozpatrzeniu odwołania Burmistrza Miasta Z., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] ustalającą odszkodowanie za nieruchomość oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...]m2, z obrębu[...], położoną w Z., wydzieloną pod drogę publiczną- ul. [...] w Z.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podał, że Starosta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz B. i Z. małż. D. w wysokości [...]zł za udział w 1/2 cz. nieruchomości, na rzecz A.O. w kwocie [...] zł za udział 1/4 cz. nieruchomości oraz E. O. w wysokości [...] zł za udział 1/4 cz. w nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. nr [...] o pow. [...] m2, z obrębu[...], położonej w Z., wydzielonej pod drogę publiczną - ul. .[...] i zobowiązał Gminę Z. do wypłaty ustalonego odszkodowania. Rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji uzasadnił stwierdzeniem, iż nieruchomość powyższa stanowiąca działkę ewid. nr [...] o pow. [...] m2 spełnia przesłanki z art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm. - dalej: u.g.n.).
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Burmistrz Miasta Z. wnosząc o jej uchylenie z uwagi na to, że powyższa nieruchomość w wyniku dokonanego podziału ostateczną decyzją Naczelnika Miasta Z. z dnia [...] sierpnia 1986 r. nr [...] przeszła na własność Skarbu Państwa, a Gmina Z. stała się właścicielem tej nieruchomości z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nr[...].
Wojewoda [...] rozpatrując powyższe odwołanie stwierdził, że dokonana przez organ I instancji ocena stanu prawnego i faktycznego nie budzi zastrzeżeń. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji przytoczył treść przepisu art. 98 ust. 1 i 3 u.g.n. oraz treść art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczna (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm. - dalej: "ustawa") i wskazał, że z treści załączonej do akt sprawy ostatecznej decyzji Naczelnika Miasta Z. z dnia [...] czerwca 1986 r. nr [...] wynika, iż zatwierdzono projekt podziału nieruchomości położonej w Z., uregulowanej w KW Nr[...], położonej przy ul.[...] . Ponadto wskazał, że w wyniku dokonanego podziału wyodrębniono m. in. działkę nr [...] cz. o pow. [...]m2z przeznaczeniem pod drogę - ul. [...] w Z.
Organ odwoławczy zaznaczył, że bez przeprowadzenia uzgodnień nie jest dopuszczalne wszczęcie postępowania administracyjnego o ustalenie odszkodowania w drodze decyzji. A zatem zdaniem Wojewody [...] podstawą wszczęcia postępowania o ustalenie odszkodowania jest negatywny wynik rokowań.
Organ drugiej instancji uznał, że współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] cz., zgodnie z odpisem z księgi wieczystej KW nr[...], byli J. O. do 1/2 części i Z. D. i jego żona B. D. na zasadach wspólności ustawowej do 1/2 części. Ponadto w aktach sprawy znajduje się wniosek J. O. i Z. i B. małż. D. skierowany do Starosty Powiatu [...] z dnia [...] marca 2010 r. o przeprowadzenie uzgodnień w celu ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę - ul. [...] w Z. We wniosku tym poniesiono, że przedmiotowa nieruchomość została przeniesiona na wniosek Starosty [...] do odrębnej księgi wieczystej, gdzie jako właściciela tej działki wpisano Skarb Państwa, a odszkodowanie nie zostało wypłacone.
Wojewoda [...] zwrócił uwagę, że pismem z dnia 1 kwietnia 2010 r. Starosta [...] poinformował poprzednich właścicieli przedmiotowej nieruchomości, że w sprawie o ustalenie odszkodowania prowadzone jest już przed tym organem postępowanie w trybie przepisów art. 73 ustawy z wniosku J. O. i Z. D. złożonego w dniu [...] grudnia 2005 r. Poinformował także, że odszkodowanie za wydzieloną działkę w 1986 r. pod drogę zostanie ustalone po wydaniu przez Wojewodę [...] decyzji deklaratoryjnej, potwierdzającej, iż część działki nr [...] stała się na podstawie art. 73 ustawy z mocy prawa własnością odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa.
Wojewoda [...] podniósł, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] umorzył postępowanie prowadzone z wniosku J. O. i Z. D., na podstawie art. 73 ustawy uzasadniając, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że przedmiotowa nieruchomość stanowiąca wyżej opisaną nieruchomość jako działkę nr [...] z obrębu [...] posiadała w dniu 31 grudnia 1998 r. uregulowany stan prawny - prawo własności na rzecz Gminy - Miasto Z., na podstawie prawomocnej decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. stwierdzającej nabycie przez Gminę - Miasto Z. z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r., nieodpłatnie, własności ww. nieruchomości. Postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ w dniu wejścia w życie art. 73 ustawy przedmiotowa nieruchomość nie była już własnością wnioskodawców. Wobec powyższego Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. umorzył postępowanie o ustalenie odszkodowania prowadzone w trybie art. 73 ust. 4 ustawy.
Dalej Wojewoda [...] wskazał, że w związku z tym, że poprzedni właściciele domagali się odszkodowania za grunt wydzielony pod drogę - ul. [...] w Z., na podstawie decyzji Naczelnika Miasta Z. nr [...] z dnia [...] sierpnia 1986 r., Starosta [...] pismem z dnia 8 marca 2011 r. wezwał strony do złożenia dokumentu potwierdzającego przeprowadzenie uzgodnień pomiędzy właścicielami gruntu tzn. Gminą - Miasto Z. i poprzednimi jej właścicielami. W odpowiedzi Burmistrz Miasta Z. pismem z dnia 23 maja 2011 r. poinformował Starostę W.,iż nie jest właściwym organem do prowadzenia uzgodnień w sprawie odszkodowania, ponieważ zgodnie z decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. wydaną na podstawie art. 18 ust 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach z dnia 27 maja 1990 r., Gmina Miasto Z. nieruchomość powyższą nabyła od Skarbu Państwa nieodpłatnie, a przepisy, na podstawie których Gmina - Miasto Z. nabyła własność działki nr [...] przy ul.[...], nie przewidują przeprowadzenia negocjacji z poprzednim właścicielem nieruchomości.
Organ odwoławczy podniósł także, że w dniu 9 czerwca 2011 r. J. O. i Z. D. wystąpili do Gminy Miasta Z. - jako właściciela gruntu wydzielonego pod ul. [...] o wyznaczenie terminu przeprowadzenia uzgodnień, proponując termin na dzień [...] czerwca 2011 r. W odpowiedzi Burmistrz Miasta Z. pismem z dnia 29 września 2011 r. skierowanym do Starosty [...] odmówił przeprowadzenia negocjacji mających na celu ustalenie wysokości odszkodowania za część ul. [...] ozn. jako działka ewid nr [...] i równocześnie wniósł o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia odszkodowania.
Ponadto organ drugiej instancji podkreślił, że ustalenie odszkodowania może nastąpić w decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości lub w decyzji odrębnej. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że w decyzji zatwierdzającej projekt podziału nie ustalono odszkodowania i nie wydano odrębnej decyzji ustalającej wielkość odszkodowania. Dlatego wniosek strony o przyznanie odszkodowania jest zasadny, gdyż z mocy prawa gmina przejmująca prawo własności działki gruntu wydzielonej pod drogę publiczną winna była wypłacić odszkodowanie, które jest konsekwencją odjęcia prawa własności nieruchomości dotychczasowemu właścicielowi.
Kontynuując postępowanie Wojewoda [...] stwierdził, że niniejszej sprawie nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, pomimo, że obowiązujące wówczas przepisy przewidywały jego ustalenie, bowiem z treści art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości wynika, że "grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem przechodzą na własność Państwa z dniem, w którym decyzja łub orzeczenie o podziale stały się ostateczne lub prawomocne, za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości, pomniejszonym o należność z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej i leśnej. Pomniejszenie należności nie może być większe niż wysokość odszkodowania".
Dodatkowo organ odwoławczy podniósł, że w dacie złożenia wniosku o ustalenie odszkodowania (20 marca 2010 r.) obowiązywała ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, która w art. 98 ust. 1 i 3 u.g.n. przewidywała odszkodowanie za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne w wysokości uzgodnionej między właścicielem, a właściwym organem. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca wg zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczeniu nieruchomości. Ponadto Wojewoda [...] zauważył, że instytucja przewidziana w ust. 1 art. 98 u.g.n. - obok nabycia w drodze umowy sprzedaży, czy wywłaszczenia - jest jedną z form pozyskiwania terenów na cele publiczne. Uregulowanie zawarte w art. 98 ust. 1 mieści się w konstytucyjnym pojęciu wywłaszczenia przez fakt, iż w wyniku wydzielenia ostateczną decyzją o podziale działek gruntu pod drogi, następuje pozbawienie dotychczasowego właściciela lub użytkownika wieczystego własności czy użytkowania wieczystego tych działek (art. 129 ust.5 u.g.n.). Obowiązek wypłaty odszkodowania powinien być realizowany w drodze cywilnoprawnej poprzez uzgodnienie wysokości odszkodowania między właścicielem, a organem, albo - gdy do takiego uzgodnienia nie dojdzie - w drodze administracyjnej przez wydanie decyzji o ustaleniu odszkodowania na zasadach i w trybie określonym w przepisach o odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości (art. 129 ust.5 u.g.n.).
Wojewoda [...] zwrócił uwagę także, że postanowienia decyzji w sprawie podziału nieruchomości dotyczące przejścia prawa własności nie mają żadnego znaczenia w świetle regulacji z art. 98 ust. 1 u.g.n., gdyż przejście prawa własności nie dokonuje się z mocy decyzji w sprawie podziału, ale z mocy prawa. A zatem zdaniem organu odwoławczego mylne jest twierdzenie odwołującego, jakoby w wyniku podziału działek przedmiotowych nieruchomości, wydzielonych pod drogi, zainteresowanym nie przysługuje roszczenie odszkodowawcze od obecnego właściciela gruntów. W niniejszej sprawie postępowanie podziałowe zainicjowane zostało wnioskiem współwłaścicieli nieruchomości, co skutkowało powstałym obowiązkiem zapłaty odszkodowania właścicielom. W konsekwencji pozbawienie właścicieli prawa do nieruchomości dokonane zarówno na podstawie orzeczenia organu, jak i wówczas, gdy ma ono charakter faktyczny, implikuje konieczność wypłaty odszkodowania.
Organ drugiej instancji podniósł, że art. 98 ust. 3 u.g.n. stanowi odpowiednik instytucji opisanej art. 12 ust. 5 ustawy z 28 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Nowa ustawa, regulując przejęcie z mocy prawa z nieruchomości objętej podziałem gruntów pod drogę publiczną utrzymała obowiązek odszkodowawczy wprowadzając w pierwszej kolejności jedynie wymóg negocjacji kwoty odszkodowania należnej za te grunty. Dopiero kiedy do uzgodnienia kwoty odszkodowania nie dojdzie, na wniosek właściciela nieruchomości ustala się i wypłaca odszkodowanie według zasad i trybu obowiązującego przy wywłaszczaniu nieruchomości.
Wojewoda [...] wskazał, że jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego w niniejszej sprawie wniosek o przeprowadzenie uzgodnień złożony został do Gminy Miasta Z. - jako właściciela nieruchomości, a pismem z dnia 23 marca 2011 r. Gmina Z. odmówiła przeprowadzenia uzgodnień, a zatem należało uznać, że zakończyły się one wynikiem negatywnym. Wobec powyższego Starosta [...] poinformował strony o wszczęciu postępowania. Z protokołu sporządzonego z przeprowadzonej rozprawy administracyjnej wynika, że strony zapoznały się z operatem szacunkowym i nie zgłosiły zastrzeżeń i uwag do wyceny, a rzeczoznawca majątkowy - E. W. wyjaśniła procedurę określenia wartości przedmiotowej nieruchomości.
Organ odwoławczy zaznaczył także, że aktem poświadczenia dziedziczenia Rep. A nr [...] z dnia [...] maja 2012r. spadek po zmarłym w dniu [...] kwietnia 2012r. J. O. nabyły: żona - A. O. w udziale wynoszącym 1/2 cz. i córka E. O. w udziale wynoszącym 1/2 cz.
Wojewoda [...] podkreślił, że podstawą ustalenia odszkodowania w niniejszej sprawie jest operat szacunkowy, który nie pozostawał w sprzeczności z przepisami prawa stanowiącymi zasady jego sporządzania tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.) zmienionego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2011 r. (Dz. U. z 2011 r., Nr 165, poz. 985).
Oceniając sposób sporządzania operatu szacunkowego organ odwoławczy wskazał, że rzeczoznawca majątkowy - E. W. przygotowując operat uznała, iż istnieje możliwość stosowania dla celów wyceny tej nieruchomości cen transakcyjnych uzyskiwanych przy sprzedaży gruntów przeznaczonych pod drogi publiczne. Zatem po ustaleniu, że na analizowanym obszarze występują porównywalne transakcje dotyczące nieruchomości przeznaczonych pod drogi publiczne i możliwe jest przyjęcie do wyceny metody określonej w § 36 ust. 4 ww. rozporządzenia, takie ustalenia w przedmiotowej sprawie zostały dokonane. Spełnione zostały również wymagania przepisu § 4 ust. 4 rozporządzenia, który wymaga aby przy zastosowaniu metody korygowania ceny średniej do porównań przyjąć co najmniej kilkanaście nieruchomości. Do analizy w niniejszej sprawie wzięto zbiór 12 nieruchomości porównawczych z terenu miast M., Z. i Z. z 2010 r. Ponadto organ drugiej instancji wyjaśnił, że zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, iż nieruchomość będąca przedmiotem niniejszego postępowania została wydzielona pod drogę publiczną a więc operat szacunkowy powinien zostać sporządzony na podstawie § 36 ust. 4 ww. rozporządzenia. Przepisy te określają kolejność wyboru materiału porównawczego dla celów dokonania wyceny, wskazując w pierwszej kolejności ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów zajętych pod drogi publiczne, a dopiero w przypadku braku takich cen, zezwalają na odwołanie się do wartości gruntów o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych.
Dalej Wojewoda [...] podniósł, że rzeczoznawca majątkowy E. W. w operacie szacunkowym z dnia 16 stycznia 2012 r., z uwagi na istniejące transakcje gruntami przeznaczonymi pod drogi publiczne, określiła wartość nieruchomości wydzielonej pod drogę publiczną na terenie miasta Z. w oparciu o ust. 4 § 36 rozporządzenia, stosując podejście porównawcze - metodę korygowania ceny średniej, biorąc do porównań nieruchomości przeznaczone pod drogi, położone na rynku lokalnym, objęte transakcjami kupna - sprzedaży w okresie czerwiec 2010 - grudzień 2010 r. (str. 18 operatu).
Reasumując Wojewoda [...] stwierdził, że skoro sporządzony w sprawie operat nie budzi zastrzeżeń formalnych i merytorycznych, to rozstrzygnięcie Starosty [...] należy uznać za prawidłowe, a zobowiązanie Gminy Z. do zapłaty odszkodowania za zajęcie ww. nieruchomości wydzielonej pod drogę publiczną nie budzi wątpliwości.
Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Miasto Z. wnosząc o jej uchylenie z uwagi na naruszenie przepisu art. 7, 8 oraz 77 K.p.a. w związku z art. 36 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r., nr 32, poz. 191) oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi Miasto Z. podkreśliło, że twierdzenie organu odwoławczego, że to na rzecz Gminy przeszła z mocy prawa własność działki nr [...] jest twierdzeniem podniesionym wbrew zgromadzonemu materiałowi dowodowemu. Gmina Miasto Z. nabyła własność przedmiotowej działki z dniem 27 maja 1990 r., na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nr[...]. Własność działki przeszła najpierw na rzecz Skarbu Państwa, a dopiero w dalszej kolejności stała się własnością Gminy.
Zdaniem strony skarżącej organy obu instancji naruszyły sukcesję gminy płynącą z treści art. 36 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym ustawę o pracownikach samorządowych. W niniejszym przypadku zobowiązanie powstało w wyniku decyzji administracyjnej orzekającej o podziale, która stała się ostateczna w dniu 11 sierpnia 1986 r. Skutkiem tego było powstanie zobowiązania Państwa wobec byłych już właścicieli działki ewid. [...]. Rekompensata za odjęte prawo własności nie została zaspokojona, zanim po raz kolejny zmianie uległ właściciel działki wydzielonej pod drogę. Art. 36 ust. 3 pkt. 3 stanowi sukcesję gminy w zaspokajaniu roszczeń byłych właścicieli nieruchomości. Stanowi on wprost, który organ jest zobowiązany do zaspokojenia roszczeń odszkodowawczych, zważywszy, iż decyzja na mocy której strony nabyły prawa do odszkodowania stała się ostateczna przed dniem 27 maja 1990 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za zasadną.
Postępowanie przed organem pierwszej instancji prowadzone było w trybie art. 98 ust. 3 u.g.n., zgodnie z którym za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne (opisane w ust. 1 tego przepisu), przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. W niniejszej sprawie ostateczną decyzją Naczelnika Miasta Z. nr [...] z dnia [...] czerwca 1986 r. zatwierdzono projekt podziału nieruchomości położonej w Z. przy ulicy [...]. W wyniku dokonanego podziału wyodrębniono m. in. działkę nr [...] cz.. o pow. [...] m kw. z przeznaczeniem pod drogę - ulicę [...] w Z. W decyzji zatwierdzającej projekt podziału nie ustalono odszkodowania i nie wydano odrębnej decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. W dacie wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału obowiązywała ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i zgodnie z treścią jej art. 12 ust. 5 grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej podziałem na wniosek właściciela przechodzą na własność Państwa z dniem, w którym decyzja lub orzeczenie o podziale stały się ostateczne lub prawomocne, za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że decyzja z dnia [...] czerwca 1986 r. o podziale nieruchomości wydana na wniosek właściciela uprawomocniła się przed dniem 27 maja 1990 r. Na jej mocy wydzielono pod budowę ulicy grunt , który z kolei z mocy prawa przeszedł na własność Państwa.
W takiej sytuacji gmina nie stała się sukcesorem wynikających z wykonania tej decyzji zobowiązań, co wynika z art. 36 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr. 32, poz. 191 ze zm.). W myśl tego przepisu (w brzmieniu ustalonym nowelizacją z dnia 18 stycznia 2006 r., Dz.U. Nr 32, poz. 102) Skarb Państwa przejął zobowiązania i wierzytelności rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego i stopnia wojewódzkiego wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych i decyzji administracyjnych wydanych przed dniem 27 maja 1990 r. oraz zobowiązania i wierzytelności powstałe w związku z wykonaniem tych orzeczeń sądowych i decyzji administracyjnych. Oznacza to, że podmiotem zobowiązanym do wypłaty nieustalonych dotychczas odszkodowań, których źródłem są prawomocne decyzje podziałowe podjęte przed ww. datą (po ustaleniu ich wysokości) nie jest gmina, lecz Skarb Państwa, którego interesy reprezentuje w tym zakresie, stosownie do art. 132 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 106, poz. 654 ze zm.: dalej: "u.g.n.) starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem art.7 i 77 § 1 k. p. a. oraz art. 36 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, co skutkowało ich uchyleniem.
Ponownie rozpatrując sprawę niniejszą organ weźmie pod uwagę powyższe rozważania i wyda rozstrzygnięcie odpowiadające prawu.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c , art. 135 i 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji , o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło