VII SA/Wa 234/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz S.D. kwotę 500 złotych (pięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] września 2012 r., na podstawie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 171, ze zm.) zw. dalej k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku garażowego, zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. [...]. w [...] wszczęte na wniosek S. D. właściciela sąsiedniej nieruchomości. Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdził w uzasadnieniu, ze podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 02.03.2010 r. ustalono, że na nieruchomości przy ul. [...] w [...], składającej się z działek nr ew[...]. i [...] i stanowiących własność H. i R. K., znajduje się budynek garażowy w budowie. Inwestorzy przedłożyli decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...].09.2007 r., znak: [...] udzielającą pozwolenia na budowę garażu trzystanowiskowego na w/w nieruchomości oraz dziennik budowy prowadzony na bieżąco z zapisem geodety w wytyczeniu położenia obiektu na gruncie. Budowa w/w obiektu w dniu kontroli nie była zakończona. Pracownicy powiatowego inspektoratu w dniu 24.06.2012 r. dokonali ponownej kontroli w/w nieruchomości, która również nie wykazała zmiany sposobu użytkowania garażu na obiekt usługowy, a zaparkowane w dniu kontroli samochody na w/w nieruchomości sprawdzono według dowodów rejestracyjnych i ustalono, że należą do właścicieli nieruchomości i ich członków rodziny. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane po rozpatrzeniu odwołania S. D. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dn. [...].09.2012 r., dotyczącą umorzenia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku garażowego, zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. [...] w [...]. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał w uzasadnieniu, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy i zasadnie umorzył postępowanie administracyjne na podstawie art. 105 § 1 Kpa. Skargę na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. D. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. S. D. podniósł, że w garażu trzystanowiskowym z częścią gospodarczą znajdującym się na działce przy ul. ul. [...] w [...] wykonywane są usługi blacharsko-lakiernicze o dużej intensywności, które są bardzo uciążliwe dla niego i jego rodziny. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2013r. uczestnik postępowania R. K. oświadczył, że on nie prowadzi działalności gospodarczej, natomiast działalność, polegającą na usługach blacharskich i lakierniczych, prowadzi jego syn. Syn prowadzi działalność pod budynkiem a jak jest ciepło to na podwórku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U. 2012, poz. 270) zw. dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W ocenie Sądu, postępowanie na podstawie, którego wydano zaskarżoną decyzję jest obarczone wadami wynikającymi z istotnego naruszenia zasad i przepisów postępowania administracyjnego, gdyż organ orzekający w sprawie nie dopełnił obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu koniecznym do jej rozstrzygnięcia. Obowiązek organu administracji państwowej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa, wynika z zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Zgodnie z uregulowaniami zawartymi w Dziale II k.p.a. organ administracji w toku postępowania administracyjnego jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego. Istotą tego postępowania jest ustalenie wszelkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, po to, by następnie dokonać ich oceny pod kątem przepisów materialno-prawnych. W rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie organów nadzoru budowlanego oparte zostało wyłącznie na oświadczeniach osób złożonych w toku przeprowadzonego postępowania mianowicie: R. K. i członków jego rodziny wskazujących, że budynek garażowy użytkowany jest zgodnie z jego przeznaczeniem. Tymczasem w aktach sprawy znajdują się oświadczenia S. D. właściciela śąsiedniej działki, który załączając zdjęcia obrazujące stan sąsiedniej działki podtrzymuje swoje stanowisko o prowadzonej na tej działce działalności gospodarczej - lakierniczo-blacharskiej. Wyjaśnienia złożone na rozprawie przez R. K. potwierdzają prowadzenie takiej działalności. Organ do tych zarzutów nie odniósł się w jakikolwiek sposób, mimo iż zadaniem uzasadnienia faktycznego jest przekonanie strony o prawidłowości decyzji. Jednocześnie też powinno ono stwarzać organom nadzoru oraz sądom administracyjnym możliwość sprawdzenia, czy w sprawie, co do okoliczności faktycznych dokonano wszystkich koniecznych ustaleń, a także rozważenia toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz sprawdzenia motywów rozstrzygnięcia. W postępowaniu tym organ odwoławczy dokonuje weryfikacji dotychczasowej procedury postępowania, jak również wykorzystanych w rozstrzygnięciu przepisów prawa materialnego. Dokonując weryfikacji organ odwoławczy powinien zbadać zarzuty strony, a w uzasadnieniu decyzji administracyjnej odnieść się do nich, szczególnie jeśli zarzuty dotyczą sposobu zastosowania przepisów prawa materialnego. Uzasadnienie powinno wyjaśniać zatem wszystkie okoliczności sprawy i podniesione zarzuty. Braki w uzasadnieniu powodują, iż nie można określić przesłanek, którymi kierował się organ wydając rozstrzygnięcie. Biorąc powyższe pod uwagę nie sposób nie podzielić zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Zatem każdy dowód jaki mógłby przybliżyć organ prowadzący postępowanie ku prawdzie, powinien być przeprowadzony, chyba że przeprowadzone już postępowanie dowodowe potwierdziło okoliczności, które mają być dowiedzione wnioskami dowodowym zgłaszanymi przez stronę. Szczególnie dotyczy to sytuacji, kiedy strona zgłasza wniosek dowodowy na istotne w sprawie okoliczności, co do których to organ administracji sformułował odmienne stanowisko. Jeżeli strona wskazuje dowód, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przy czym jest zgłoszony na tezę dowodową odmienną, taki dowód powinien być przeprowadzony przez organ (por. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2002 r. sygn. akt I SA/Ka 2164/00 ONSA 2003/1/33). W rozpatrywanej sprawie organ nie mógł wydać decyzji wyłącznie w oparciu o oświadczenia osób powołanych w zaskarżonej decyzji, pomijając jednocześnie inne oświadczenia i nie wyjaśniając motywów swego rozstrzygnięcia. Oświadczenie strony nie jest szczególnym środkiem dowodowym i podlega ono ocenie przez organ administracji publicznej na zasadach i w trybie przewidzianych w kodeksie. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym i literaturze przedmiotu ugruntowało się stanowisko, podzielane przez skład orzekający w niniejszej sprawie, zgodnie z którym zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji. Stosownie bowiem do przepisów art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a i 80 k.p.a., podstawą niewadliwej decyzji administracyjnej w każdej sprawie może być tylko ocena zgromadzonego przez organ administracyjny pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na ustalenie zgodnego bądź zbliżonego do rzeczywistości stanu faktycznego sprawy. W niniejszej sprawie ocena materiału dowodowego przeprowadzona przez Powiatowego i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego była nieobiektywna, gdyż dokonano ją przez pryzmat okoliczności przytoczonych przez jedną stronę postępowania, a mianowicie inwestora. Ponownie rozpatrując sprawę organy winny mieć na względzie, iż dopiero po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego będą mogły stwierdzić czy w sprawie zaistniały przesłanki do udzielenia pozwolenia na użytkowanie, czy też zaistniała konieczność orzeczenia rozbiórki obiektu, przede wszystkim zaś ustalić prawidłowe przepisy prawa materialnego w oparciu, o które organ wyda orzeczenie merytoryczne. Niepodjęcie przez organy administracji państwowej czynności zmierzających do należytego wyjaśnienia sprawy w przedstawionym powyżej zakresie, a mającym istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego, co w konsekwencji obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c p.p.s.a. W pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy. Koszty zasądzono na podstawie art. 200 p.p.s.a. 4