II SA/Sz 265/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na pismo Burmistrza Gminy z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie prolongaty spłaty należności czynszowych za lokal mieszkalny postanawia: odrzucić skargę Uzasadnienie : Pismem z dnia [...] Burmistrz Gminy, w odpowiedzi na wniosek A. W., poinformował wnioskodawczynię, że podtrzymuje swoje wcześniejsze stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] o braku zgody na prolongatę spłaty należnych Gminie należności za lokal mieszkalny. Na powyższe pismo A. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazując, że pismo to stanowi decyzję. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Gminy wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając m.in., czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy, taka skarga, podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Zgodnie z treścią art. 3 § 2 powołanej ustawy kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Nadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych (§ 3). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi skarżąca uczyniła pismo Burmistrza Gminy z dnia [...] stanowiące odpowiedz na jej ponowną prośbę o prolongatę spłaty należności czynszowych za lokal mieszkalny. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że okoliczność, iż pismo objęte skargą pochodzi od organu reprezentującego jednostkę samorządu terytorialnego, nie przesądza o kognicji sądu administracyjnego. Gmina w obrocie prawnym nie występuje bowiem tylko jako podmiot władczy, ale również jako podmiot cywilnoprawny, na takich samych zasadach, jak każdy inny uczestnik obrotu prawnego. Tak więc działania podejmowane w imieniu gminy mogą przybierać formę władczych rozstrzygnięć i wtedy dopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego, bądź też czynności o charakterze stricte cywilnym, które podlegają kognicji sądu powszechnego. W ocenie Sądu, zaskarżone pismo, nie stanowi przejawu władczego działania organu jednostki samorządu terytorialnego, a zatem nie należy do żadnej kategorii spraw administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wbrew twierdzeniu skarżącej, pismo to nie jest decyzją. Niewątpliwie nie jest również postanowieniem, czy też innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznych dotyczącej uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa. Pismo to jest natomiast cywilnoprawnym oświadczeniem woli, złożonym przez organ jednostki samorządu terytorialnego występujący w roli podmiotu prawa cywilnego (wierzyciela), w którym wyrażono negatywne stanowisko co do wnioskowanej przez skarżącą prolongaty spłaty należności czynszowych za lokal mieszkalny. Na taki charakter tego pisma wskazuje analiza jego treści w kontekście przepisów ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) jak i wydanych w oparciu o upoważnienie zawarte w art. 59 tejże ustawy, dwóch uchwał Rady Miejskiej, tj. z dnia 31 marca 2010 r. Nr XL/507/10 w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa oraz z dnia 31 sierpnia 2011 r. Nr XI/114/11 w sprawie zasad i trybu umarzania wierzytelności z tytułu opłat za używanie komunalnych lokali mieszkalnych oraz udzielenie ulg w spłacie tych należności. W niniejszej sprawie źródłem należności czynszowych za lokal komunalny jest stosunek najmu istniejący pomiędzy Gminą, a skarżącą. Najem jest instytucją prawa cywilnego, zatem wynikające ze stosunku najmu opłaty są należnościami cywilnymi także w sytuacji, gdy jedną ze stron zobowiązania jest gmina jako strona wynajmująca lokal wchodzący w skład zasobu gminy. Ustawodawca kwestię umarzania, odroczenia czy rozłożenia na raty należności pieniężnych mających charakter cywilnoprawny, a przypadających jednostce samorządu terytorialnego lub jej jednostkom podległym, pozostawił w gestii gminy, co wynika z art. 59 ustawy o finansach publicznych. W tym unormowaniu upoważniono bowiem organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego do określenia zasad, sposobu i tryb udzielania ulg w postaci umarzania, odroczenia czy rozłożenia na raty, należności pieniężnych. W ustawie o finansach publicznych brak jest podstawy normatywnej, która obligowałaby organ jednostki samorządu terytorialnego do wydania indywidualnych władczych rozstrzygnięć w kwestii rozpoznawania wniosku o prolongatę spłaty należności pieniężnych przypadających jednostce samorządu terytorialnego. Również z nadesłanych do akt sprawy uchwał Rady Miejskiej, wydanych w oparciu o art. 59 ustawy, tj. z dnia 31 marca 2010 r. Nr XL/507/10 w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa oraz z dnia 31 sierpnia 2011 r. Nr XI/114/11 w sprawie zasad i trybu umarzania wierzytelność z tytułu opłat za używanie komunalnych lokali mieszkalnych oraz udzielania innych ulg w spłacie tych należności, nie wynika, aby odmowa udzielenia prolongaty spłaty należności czynszowych przybierała postać decyzji administracyjnej W tej sytuacji uznać należy, że czynności organu jednostki samorządu terytorialnego w zakresie wniosku o udzielenie ulgi w spłacie należności przysługujących gminie podejmowane są na podstawie przepisów prawa cywilnego. Powyższe znajduje potwierdzenie w § 5 uchwały z dnia 31 marca 2010 r., z którego to wynika, że odroczenie terminu spłaty następuje w formie pisemnej na podstawie przepisów prawa cywilnego, a w przypadkach wymienionych w tym przepisie w drodze jednostronnego oświadczenia woli. Tak więc skoro, należności czynszowe jak i związane z nimi ulgi mają charakter cywilny, zatem właściwym w tych sprawach jest sąd powszechny, a nie sąd administracyjny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono o odrzuceniu skargi.