IV SA/Wa 78/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącej A. R. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. nr 264, poz. 1573 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatelkę Republiki B. A. S. vel R. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] orzekającej o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. A. S. wnioskiem z dnia 25 listopada 2011 r. wystąpiła do Wojewody [...] o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. Cudzoziemka swój wniosek uzasadniała prowadzeniem od dnia 1 lipca 2011 r. działalności gospodarczej pod firmą "M." S. A. w G. Działalność ta została wpisana do ewidencji działalności gospodarczej Burmistrza Gminy i Miasta G. pod numerem [...], na podstawie Karty Pobytu Nr [...] wydanej przez Wojewodę [...] dnia [...] czerwca 2011 r. Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Wojewoda [...] odmówił A. S. udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, gdyż w ocenie organu działalność prowadzona przez A. S. jest niezgodna z obowiązującymi w Polsce przepisami prawa. Organ stanął na stanowisku, że A. S. ma prawo podejmować i wykonywać działalność gospodarczą wyłącznie w formie spółki: komandytowej, komandytowo-akcyjnej, akcyjnej i z ograniczoną odpowiedzialnością, a także do przystępowania do takich spółek oraz obejmowania bądź nabywania udziałów lub akcji, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej, tj. w oparciu o przepis art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 ze zm.). Po rozpoznaniu odwołania A. S., która w dniu 21 marca 2012 r. zawarła związek małżeński z obywatelem polskim – J. R. i przyjęła nazwisko męża, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2012 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że cudzoziemka A. R. nie mogła, stosownie do treści art. 13 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, prowadzić działalności gospodarczej na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, gdyż w chwili wpisu do ewidencji działalności gospodarczej posiadała zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony w związku z okolicznością określoną w art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach – zezwoleniem na pracę. Na poparcie swojego stanowiska Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odwołał się do decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] września 2012 r. nr [...] mocą której działalność gospodarcza prowadzona pod firmą "M." S. A. w G. została wykreślona z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej z powodu dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z naruszeniem prawa. Organ powyższą okoliczność uznał za wystarczającą do wydania decyzji odmawiającej udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony i nie badał czy ziściły się pozostałe przesłanki wynikające z art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie uwzględnił w niniejszym postępowaniu zmiany stanu faktycznego – zawarcie związku małżeńskiego cudzoziemki z obywatelem polski i w konsekwencji nie wydał decyzji udzielającej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. Zdaniem organu II instancji orzekanie w zakresie innym, niż czynił to organ pierwszoinstancyjny byłoby sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2012 r. wniosła A. R. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego art. 57 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach oraz przepisów postępowania administracyjnego art. 6, 7, 8 i 11 k.p.a. oraz art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. A. R. jest przekonana, że spełnia przesłanki określone w art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach uzasadniające udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na czas oznaczony. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organy orzekające w sprawie niesłusznie uznały, że nie prowadzi ona działalności gospodarczej, jak również nie zbadały czy prowadzona przez nią działalność gospodarcza jest korzystna dla gospodarki narodowej. Ponadto organ powinien zbadać czy zachodzą inne podstawy do udzielenia A. R. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, w szczególności wziąć pod uwagę fakt zawarcia związku małżeńskim z obywatelem polskimi i orzec w myśl art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. W ocenie skarżącej organ wydał rozstrzygnięcie z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie niepełnego materiału dowodowego, fragmentarycznie rozpatrzonego, a dokonana przez organ ocena dowodów narusza zasadę swobodnej oceny dowodów, czego wyrazem jest uzasadnienie sporządzone wbrew treści art. 107 § 3 k.p.a. W oparciu o powyższe zarzuty A. R. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Natomiast stosownie do treści art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie z innych przyczyn niż w niej podniesiono. Z akt sprawy wynika, że w dniu 25 listopada 2011 r. A. S. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, uzasadniając wniosek prowadzeniem działalności gospodarczej w Polsce. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2012 r., skierowaną do A. S., odmówił cudzoziemce zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Odwołanie od tej decyzji wniosła A. R., która udokumentowała jednocześnie, że w dniu 21 marca 2012 r. jako A. S. zawarła związek małżeński z J. R. i po zawarciu małżeństwa nosi nazwisko R. Po rozpatrzeniu odwołania Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., skierowaną do A. S. vel R. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie Sądu, organ odwoławczy rozpatrując odwołanie nie jest uprawniony do samodzielnego ustalania danych osobowych (nazwiska) wnioskodawcy i to w sposób odmienny od wskazanych przez tę osobę. Takie ustalenia wykraczają poza zakres uprawnień organu odwoławczego i powodują przekroczenie granic rozpoznawanej sprawy. Jeżeli osoba składająca odwołanie wskazuje, że nazywa się A. R., to organ odwoławczy winien zweryfikować zasadność zmiany nazwiska wnioskodawczyni w toku postępowania z S. na R. Skarżąca udokumentowała w toku postępowania odwoławczego, że po zawarciu małżeństwa z J. R. w dniu 21 marca 2012 r. nosi nazwisko R. W tej sytuacji organ odwoławczy winien był wydać decyzje w stosunku do osoby o tym nazwisku i w uzasadnieniu decyzji wykazać podstawę zmiany nazwiska wnioskodawczyni. Niedopuszczalnym natomiast było określenie w sentencji decyzji organu odwoławczego osoby wnioskodawcy jako A. S. vel R. Arbitralne dokonanie przez organ zmiany nazwiska strony wykracza poza zakres uprawnień organów administracji w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2011 r., nr 264, poz. 1573, ze zm.). Wobec powyższego, przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przez organ odwoławczy przepisów art. 7, 75, 76, 77 i 80 k.p.a. Sąd natomiast podzielił stanowisko organu, że zmiana treści wniosku i jego podstawy prawnej na etapie postępowania odwoławczego nie może zostać uwzględniona przez organ II instancji, gdyż nie jest to dopuszczalne według Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy pamiętać, że istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 listopada 2006 r., I OSK 451/06, LEX nr 290649, przyjął, że dokonana przez organ odwoławczy zmiana podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej prowadzi do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy. Oznacza to naruszenie zasady dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Wobec powyższego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję uznając, że organ odwoławczy rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji winien wydać decyzję skierowana do osoby wnioskodawczyni noszącej aktualnie nazwisko R. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy.