II GW 5/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej wniosku Marszałka Województwa M. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Marszałkiem Województwa M. a Starostą C. w przedmiocie zatwierdzenia projektu robót geologicznych postanawia: wskazać Marszałka Województwa M. jako organ właściwy. Marszałek Województwa M. pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Starostą C. poprzez wskazanie Starosty C. jako organu właściwego w sprawie zatwierdzenia "Projektu robót geologicznych dla sporządzenia dokumentacji geologiczno-inżynierskiej dla potrzeb rozbudowy drogi wojewódzkiej nr [...] relacji R. – C., na odcinku od obszaru niezabudowanego w miejscowości Ż. do miejscowości R. G. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że Starosta C. pismem z dnia [...].12.2012 r., znak: [...] (data wpływu [...].01.2013 r.) przekazał do Marszałka Województwa M. wniosek z dnia [...].12.2012 r. o zatwierdzenie ww. "Projektu robót geologicznych..." uzasadniając, że w art. 161 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 163, poz. 981. z późn. zm.) nie ma wymienionych inwestycji liniowych o zasięgu wojewódzkim, w związku z tym właściwym organem jest marszałek województwa (jako organ pierwszej instancji - art. 161 ust. 1 ww. ustawy). Projekt badań dotyczy pow. c. i pow. m. Zgodnie z art. 161 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze organem administracji geologicznej pierwszej instancji jest marszałek województwa, z wyjątkiem spraw określonych w art. 161 ust. 2 i 3. Zgodnie z art. 161 ust. 2 i 3 ustawy, z zakresu geologii inżynierskiej, do ministra środowiska i starosty należą sprawy związane z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi dotyczące: 1) ponadwojewódzkich inwestycji liniowych - minister środowiska (art. 161 ust. 3 pkt 8), 2) badań geologiczno-inżynierskich wykonywanych na potrzeby zagospodarowania przestrzennego gminy oraz warunków posadawiania obiektów budowlanych - starosta (art. 161 ust. 2 pkt 3). Art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, z późn. zm.) definiuje pojęcie "obiektu budowlanego", do którego zalicza obiekty liniowe, tj. drogi wraz z zjazdami. Ponadto, w sprawach dotyczących nieruchomości, zgodnie z art. 21 § 1 pkt 1 k.p.a., jeżeli nieruchomość położona jest na obszarze właściwości dwóch lub więcej organów, orzekanie należy do organu, na którego obszarze znajduje się większa część nieruchomości. W świetle powyższych przepisów przekazana przez Starostę C. sprawa dotycząca zatwierdzenia "Projektu robót geologicznych..." dla potrzeb rozbudowy drogi wojewódzkiej nr [...] (obiektu budowlanego) do Marszałka Województwa M. budzi wątpliwości co do zasadności takiego rozstrzygnięcia. W tej sytuacji powstał spór kompetencyjny, którego rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny jest konieczne. Starosta C. w odpowiedzi na wniosek Marszałka Województwa M. wskazał, że zgodnie z art. 161 ust. 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, w kompetencjach starosty nie ma wymienionych inwestycji liniowych o zasięgu ponadpowiatowym. Minister środowiska w swoich kompetencjach posiada tylko ponadwojewódzkie inwestycje liniowe (art. 161, ust. 3 pkt 8 ww. ustawy), a przedłożony projekt ma zasięg wojewódzki. Wszystkie inne sprawy, które nie są w kompetencji Starosty i Ministra powinny być rozstrzygane przez Marszałka Województwa - jako organu pierwszej instancji - art. 161 ust.1 ww. prawa geologicznego I górniczego. W ustawie Prawo geologiczne i górnicze brak jest delegacji, aby jeden Starosta rozstrzygał sprawy dotyczące terenu innego Starosty. Natomiast przytaczany, przez Marszałka Województwa M., we wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, art. 21 § 1 pkt 1 k.p.a., dotyczy nieruchomości gruntowych, a nie projektów robót geologicznych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory, o których mowa w art. 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spór na wniosek, w drodze postanowienia przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). W literaturze prawniczej spór o właściwość definiuje się jako obiektywnie istniejącą sytuację prawną, w której zachodzi rozbieżność poglądów między organami administracji publicznej, co do zakresu ich działania, a przede wszystkim w kwestii kompetencji do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej. Rozróżnia się spór w ujęciu pozytywnym i negatywnym. Spór pozytywny występuje wówczas, gdy dwa organy administracji publicznej uznają się równocześnie za właściwe do rozpoznania i do rozstrzygania sprawy. Zaś spór negatywny odnosi się do sytuacji, gdy w tej samej sprawie za niewłaściwe uznają się dwa lub więcej organy administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego złożył Marszałek Województwa M. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość musi dotyczyć konkretnego sporu związanego z indywidualną sprawą administracyjną. Przedmiot sporu o właściwość lub sporu kompetencyjnego powinien więc być we wniosku dokładnie określony, aby można było zdefiniować sprawę, która ma być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wniosek złożony przez Marszałka Województwa M. z dnia [...] stycznia 2013 r. spełnia ten wymóg i określa przedmiot sporu zaistniałego pomiędzy wnioskodawcą a Starostą Powiatu C. Spór odnosi się do kwestii, który z wymienionych organów jednostek samorządu terytorialnego jest kompetentny do zatwierdzenia "Projektu robót geologicznych dla sporządzenia dokumentacji geologiczno-inżynierskiej dla potrzeb rozbudowy drogi wojewódzkiej nr [...] relacji R. – C". Nie ulega wątpliwości, że jest to spór negatywny, gdyż żaden z tych organów nie uznaje swojej właściwości do załatwienia tej sprawy. Zdaniem wnioskodawcy, zgodnie z art. 161 ust. 1 ustawy – Prawo geologiczne i górnicze organem administracji geologicznej pierwszej instancji jest marszałek województwa, z wyjątkiem spraw określonych w art. 161 ust. 2 i 3. Zgodnie z art. 161 ust. 2 i 3 ustawy, z zakresu geologii inżynierskiej, do ministra środowiska i starosty należą sprawy związane z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacji geologicznej, dotyczące: 1) ponadwojewódzkich inwestycji liniowych – minister środowiska (art. 161 ust. 3 pkt 8); 2) badań geologiczno-inżynierskich wykonywanych na potrzeby zagospodarowania przestrzennego gminy oraz warunków posadawiania obiektów budowlanych – starosta (art. 161 ust. 2 pkt 3). Z kolei Starosta C. twierdzi, ze art. 161 ust. 2 ustawy w kompetencjach starosty nie wymienia inwestycji liniowych o zasięgu ponadpowiatowym i brak jest w ustawie delegacji, aby jeden starosta rozstrzygał sprawy dotyczące terenu innego starostwa. W myśl art. 161 ust. 1 ustawy – Prawo geologiczne i górnicze, organem administracji geologicznej pierwszej instancji jest marszałek województwa. Przepis ten przewiduje jednak do wyłącznej kompetencji starosty sprawy wymienione w art. 161 ust. 2 ustawy. Marszałek Województwa M. wskazuje we wniosku, że podstawą do działania w tej sprawie dla starosty jest art. 161 ust. 2 pkt 3 ustawy. Przepis ten jednak za organ administracji geologicznej pierwszej instancji uznaje starostę w sprawach badań geologiczno-inżynierskich wykonywanych na potrzeby zagospodarowania gminy. Natomiast z akt sprawy wynika, że "Projekt robót geologicznych dla sporządzenia dokumentacji geologiczno-inżynierskiej dla potrzeb rozbudowy drogi wojewódzkiej nr [...] relacji R. – C., na odcinku od obszaru niezabudowanego w miejscowości Ż. do miejscowości R. G." dotyczy dwóch powiatów – c. i m. Wskazany zatem przez Marszałka Województwa M. przepis art. 161 ust. 2 pkt 3 ustawy nie może być podstawą do działania starosty. Wobec ograniczenia kompetencji starosty w zakresie terytorialnym zastosowanie w sprawie niniejszej ma przepis art. 161 ust. 1 ustawy, przyznający kompetencje organu administracji geologicznej pierwszej instancji Marszałkowi Województwa M. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze i na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a. wskazał Marszałka Województwa Mazowieckiego jako organ właściwy do załatwienia spornej sprawy.