II SA/Sz 570/11
WyrokWSA w Szczecinie2011-09-07
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Stefan Kłosowski, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za usunięcie drzew bez zezwolenia może zostać nałożona na posiadacza nieruchomości, nawet jeśli faktyczne usunięcie drzew zlecił podmiot zewnętrzny?Ratio decidendi
Posiadacz nieruchomości, który nie uzyskał wymaganego zezwolenia na usunięcie drzew, ponosi odpowiedzialność za nałożenie administracyjnej kary pieniężnej, niezależnie od tego, czy sam dokonał wycinki, czy zlecił ją podmiotowi zewnętrznemu. Ustawa o ochronie przyrody nie zobowiązuje wykonawcy umowy zlecenia do występowania o zezwolenie na wycięcie drzew z terenu, do którego nie ma tytułu prawnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na R. O. za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia z nieruchomości stanowiącej jego własność. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i ponownym postępowaniu, organ I instancji ponownie nałożył karę. SKO w wyniku rozpoznania odwołania uchyliło decyzję organu I instancji i samo wymierzyło karę, uznając R. O. za sprawcę wycinki. R. O. zaskarżył decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę R. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 września 2011 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia drzew oddala skargę
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 5 listopada 2008 r., nr SKO.WD.[..] , uchyliło w całości decyzję Burmistrza [...]
z dnia 24 lipca 2008 r., nr[...] , nakładającą na R. O. administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia [...] drzew, w tym 10 drzew gatunku sosna zwyczajna,
1 drzewo gatunku buk zwyczajny i 1 drzewo gatunku robinia akacjowa,
z nieruchomości położonej w [...] ach przy ul. [...] działka nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy wskazał na konieczność przeprowadzenia wszelkich niezbędnych dowodów potwierdzających, iż z terenu działki nr [...] usunięte zostały drzewa bez wymaganego zezwolenia, w jakiej ilości, jakiego gatunku i w jakim wieku, dokonanie dokładnych pomiarów obwodów pni, przy zastosowaniu reguł weryfikacyjnych -bezpośredni pomiar, w razie braku ku temu podstaw faktycznych, rozważenia konieczność przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków, na okoliczności wskazane we wniosku zawartym w odwołaniu od decyzji, jak też wszystkie inne dowody których potrzeba wyłoni się w toku postępowania.
Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Burmistrz [...] decyzją z dnia 28 grudnia 2010 r., nr [..], wydaną na podstawie art. 104, 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 85 ust. 6, art. 88 ust.1 pkt 2 i ust. 2, ust. 7, 8, art. 89 ust. 1, 3 i 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U
z 2004 r. Nr 219, poz. 2229) i § 1, 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia
13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów
i gatunków drzew (Dz. U z 2004 r. Nr 228, poz.2306 ze zm.), nałożył na R. O. karę pieniężną w wysokości [...] zł, za usunięcie bez wymaganego zezwolenia [...] drzew, w tym [...] drzew gatunku sosna zwyczajna, [...] drzewo gatunku buk zwyczajny i 1 drzewo gatunku robinia akacjowa, z nieruchomości położonej
w [...] przy ul. [...] działka nr [...] .
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego T. M. z wnioskiem o udostępnienie sporządzonego przez nią operatu szacunkowego dotyczącego między innymi drzewostanu znajdującego się na działce nr [...] obręb ewidencyjny [...] . W piśmie z dnia 18 listopada 2009 r. rzeczoznawca poinformowała, iż opracowanie wykonane w październiku 2001 r. nie zawiera danych o które wniósł organ. Z przedłożonej wyceny wynika jedynie, że wartość zadrzewień na wskazanej działce wynosiła [...] zł.
Organ I instancji ustalił też, iż w dniu 5 listopada 2004 r. geodeta A. D. na zlecenie Urzędu Miejskiego w [...] ach wykonał prace geodezyjno-kartograficzne polegające na pomiarze uzupełniająco-sytuacyjnym drzewostanu na terenie ul. [...] -[...] w [...] ach. W dniu [...] r. na działce
nr [...] obr. ewid. [...] e odbyły się oględziny terenu z udziałem wskazanego rzeczoznawcy, przedstawiciela organu I instancji i przedstawiciela obecnego właściciela działki. Pełnomocnik R. O. mimo prawidłowego zawiadomienia nie uczestniczył w oględzinach.
W dniu 15 lutego 2010 r. geodeta A. D. przedłożył organowi inwentaryzację drzew na terenie działki nr [...] obr. ewid. [...] e. Opracowanie zostało sporządzone na podkładzie mapy zasadniczej zaktualizowanej na dzień
15 lutego 2010 r. na którą naniesiono mapę tematyczną przedstawiającą zadrzewienie niniejszej działki w 2004 r. Na mapie wyróżniono drzewa, które zostały usunięte zgodnie z decyzjami burmistrza [...] , zezwalającymi na ich usunięcie.
Z powyższego opracowania wynika, że z terenu powyższej działki usunięto łącznie [...] drzew, z których [...] zgodnie z zezwoleniem Burmistrza [...] na ich wycięcie. Na mapę naniesiono drzewa, które zgodnie z wykazem oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r. zostały usunięte bez zezwolenia: [...] drzew, z których jedno-sosna o promieniu 3 cm z uwagi na zbyt małą średnicę pnia nie została uwzględniona na mapie.
Następnie w dniu 17 maja 2010 r. przeprowadzono oględziny na przedmiotowej nieruchomości z udziałem technika-leśnika S. N., podczas których zmierzono obwody drzew na wysokości 130 cm oraz określono gatunki tych drzew. Z opracowania wykonanego przez S. N. wynika, że do dnia oględzin wycięto 102 drzewa. W tabeli będącej załącznikiem do tego opracowania zawarto zestawienie drzew podając ich gatunek, pierśnice oraz obwód według inwentaryzacji, którą przeprowadził S. N. w dniu 25 października 2001 r. Autor opracowania odniósł się również do drzew ujętych w protokole z oględzin z dnia 23 kwietnia 2007 r. i opracował tabelę zawierającą gatunek drzewa, najmniejszy promień usuniętego drzew w przypadku braku kłody, najmniejszy promień usuniętego drzewa w przypadku braku kłody wynikający z przeliczenia średnicy drzewa zmierzonego przez A. D..
Organ powołał w sprawie biegłego dendrologa i biegłego sądowego M. K., z którego ekspertyzy wynika, że brak jest wątpliwości co do kwestii wieku usuniętych drzew gdyż wszystkie usunięte bez zezwolenia drzewa miały powyżej
5 lat. Biegły zakwalifikował teren z którego usunięto drzewa, jako teren zieleni
w rozumieniu art. 5 pkt 21 ustawy o ochronie przyrody. Ponadto zdaniem autora ekspertyzy, podane w opracowaniu inwentaryzacyjnym S. N. obwody pni drzew pochodzą z dużo wcześniej opracowanej dokumentacji, tym samym uzasadnione jest zastosowanie przepisu art. 89 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, zgodnie z którym jeżeli ustalenie obwodu lub gatunku zniszczonego lub usuniętego bez zezwolenia drzewa jest niemożliwe, z powodu wykarczowania pnia
i braku kłody, dane do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się na podstawie informacji zebranych w toku postępowania administracyjnego, powiększając ją o 50%.
W odwołaniu od powyższej decyzji R. O. wniósł o jej uchylenie, wskazując, że decyzja została wydana z naruszeniem:
- art. 7 Konstytucji oraz art. 6 K.p.a. poprzez nałożenie obowiązku bez podstawny prawnej,
- art. 87 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody poprzez wydanie decyzji ustalającej wysokość opłaty po upływie 5 lat od końca roku, w którym mogło dojść od usunięcia drzew,
- art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez przyjęcie za podstawę ustaleń oględzin dokonanych przed upływem 7 dniowego terminu od dnia powiadomienia strony o terminie ich przeprowadzenia,
- art. 86 § 1 K.p.a. poprzez nieprzesłuchanie strony na okoliczności, których w ocenie skarżącego nie udało się ustalić tj. sprawcy wycięcia drzew i ich terminu,
- art. 88 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie zastosowania środków przymusu wobec obecnego właściciela działki nr [...] , obręb ewid. [...] 16 celem udostępnienia terenu dla przeprowadzenia oględzin,
- art. 10 K.p.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia strony o zakończeniu postępowania dowodowego.
Decyzją z dnia 30 marca 2011 r., nr[...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeks postępowania administracyjnego, art. 88 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości
i wymierzyło R. O. karę pieniężną w wysokości [...] zł za usunięcie bez zezwolenia [...] drzew, w tym [...] drzew gatunku sosna zwyczajna,
[...] drzewo buk zwyczajny i [..] drzewo robinia akacjowa, z nieruchomości położonej
w [...] przy ul. [...] działka nr [...] obręb ewid. [...] .
W uzasadnieniu decyzji, Kolegium po przytoczeniu treści przepisu art. 88
ust. 1 ustawy o ochronie przyrody wskazało, że stroną postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej może być tylko ten podmiot, który dokonał czynności określonej w tym przepisie i tylko ten podmiot który jest posiadaczem nieruchomości, na terenie której rosły usunięte drzewa. Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie bezspornie zostało wykazane spełnienie przesłanek związanych z ustaleniem sprawcy wycinki. Potwierdza to akt notarialny repertorium "A" [...] nabycia działki nr [...] przez R. O. w dniu 29 września 2004 r. oraz akt notarialny repertorium "A" [...] zbycia przedmiotowej działki w dniu 6 marca 2009 r. Zatem w dniach 13,14 kwietnia 2007 r., kiedy według oświadczenia R. O. dokonano wycinki drzew, właścicielem i posiadaczem działki był R. O.. Również w piśmie z dnia 26 czerwca 2008 r. R. O. przyznał się do usunięcia drzew powołując się na bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi w związku z niebezpiecznym pochyleniem się drzew.
Organ odwoławczy zakwestionował jednak uznanie przez organ I instancji terenu z którego usunięto drzewa bez zezwolenia, za teren zieleni w rozumieniu
art. 5 pkt 21 ustawy o ochronie przyrody. Zakres przedmiotowy tego pojęcia jest szeroki jednak nie uprawnia to organu do dokonywania rozszerzającej wykładni
i oceny, że każde drzewo usytuowane w terenie zwartej zabudowy, towarzyszące budynkowi, posiadające walor estetyczny stanowi teren zieleni. W związku
z powyższym, organ II instancji uznał, że Burmistrz [...] ustalił wysokość należnej opłaty za usunięcie drzew z naruszeniem art. 85 ust. 6 ustawy o ochronie przyrody.
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 86 § 1 K.p.a. wskazał, że ustalenie sprawcy wycięcia drzew i ich terminu zostało przyznane przez samą stronę w piśmie z dnia 26 czerwca 2008 r. która tłumaczyła ten fakt bezpośrednim zagrożeniem dla życia i zdrowia ludzi. Jednakże przyczyny te, mogą jedynie stanowić uzasadnienie wniosku o wydanie zezwolenia na usuniecie takiego drzewa. W niniejszej sprawie jest bezsporne, że skarżący zezwolenia takiego nie uzyskał.
Kolegium uznało też za chybiony zarzut naruszenia art. 87 ust. 2 ustawy
o ochronie przyrody, poprzez wydanie decyzji ustalającej wysokość opłaty po upływie 5 lat od końca roku, w którym mogło dojść do usunięcia drzew. Kara administracyjna, wymierzana na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody jest instytucją prawną odmienną od opłaty za usunięcie drzew o jakiej mowa w art. 84 ust. 1 ustawy. Opłata za usunięcie drzew jest naliczana w przypadku wystąpienia przez posiadacza nieruchomości o wydanie stosownego zezwolenia tj. w przypadku zgodnego z prawem usunięcia drzew.
Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji nie naruszył również art. 79 § 1 K.p.a. poprzez nieprawidłowe zawiadomienie strony o miejscu i terminie oględzin. Zawiadomienie strony bowiem, tylko na cztery dni przed terminem nie miało i nie mogło mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie uprzednio odbyły się oględziny w dniu 25 stycznia 2010 r. podczas, których mimo prawidłowego powiadomienia strona nie była obecna. Celem oględzin przeprowadzonych w dniu
17 maja 2010 r. było jedynie umożliwienie technikowi leśnemu dokonanie odpowiednich pomiarów celem sporządzenia opracowania dotyczącego zadrzewienia na działce nr [...] . Pełnomocnik strony został również powiadomiony o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się co zebranego
w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru pisma w dniu 11.10.2010r. Po tej dacie organ nie przeprowadził dodatkowego dowodu.
R. O. w skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] wniósł o jej uchylenie w pkt 2 tj. w części wymierzającej karę pieniężną w wysokości [...] zł. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
- art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w związku z art. 28 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia i wezwania do wzięcia udziału w sprawie wszystkich podmiotów posiadających kwalifikację strony postępowania administracyjnego,
-art. 7, 75, 77 § 1, 79 § 1, 80 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez zaniechanie prawidłowego i wyczerpującego zebrania materiału dowodnego i jego wszechstronnej oceny, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia,
- art. 86 K.p.a. poprzez zaniechanie przesłuchania strony na okoliczności, których po przeprowadzeniu postępowania dowodnego nie udało się wyjaśnić,
-art. 88 § 1 K.p.a. przez zaniechanie zastosowania środków przymusu względem osoby trzeciej uchylającej się od przedstawienia przedmiotu do oględzin,
-art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez zaniechanie przez organ zajęcia stanowiska wobec materiału procesowego, z którego wynikają wnioski przeciwne do przyjętych przez organ ustaleń,
-art. 138 § 2 K.p.a. przez zaniechanie stosowania tego przepisu,
- art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody poprzez zastosowanie odnośnego przepisu wobec podmiotu, który nie jest sprawcą usunięcia drzew,
- art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, poprzez zastosowanie wskazanej w tym przepisie metody obliczenia kary administracyjnej, chociaż brak było w materiale sprawy jakichkolwiek ustaleń na okoliczność występowania pni,
- art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody poprzez zastosowanie wskazanego przepisu wg brzmienia obowiązującego w dacie orzekania zamiast wg. brzmienia obowiązującego w przyjętej przez organ dacie usunięcia drzew,
- § 7 pkt 12 lit. b rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 27 grudnia 2007 r.
w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli poprzez przyjęcie za podstawę ustaleń dotyczących wymiaru kary, pomiarów dokonanych przyrządem wymagającym legalizacji pierwotnej i legalizacji ponownej, bez ustalania istnienia takich legalizacji.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w sprawie stroną powinna być żona R. O. jako współwłaściciel i współposiadacz działki nr [...] . Ponadto organ zastosował przy obliczaniu kary współczynniki różnicujące, podczas gdy przepisy obowiązujące w dacie przyjętego przez organ terminu usunięcia drzew – 13, 14 kwietnia 2007 r. wg treści art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody nie było możliwości zastosowania współczynników różnicujących.
Zdaniem skrzącego, oględziny nieruchomości z dnia 17 maja 2010 r. stanowiły jeden z podstawowych dowodów w sprawie, gdyż wówczas biegły określił gatunki i obwody drzew, jednak strony nie było przy tym gdyż została nieprawidłowo zawiadomiona. Kolejne próby oględzin nie sanowały tego uchybienia, gdyż raz nie było dostępu do działki a przy następnych oględzinach nie było warunków do ich rzetelnego przeprowadzenia gdyż zalegał gruby śnieg. Skarżący postawił zarzut, iż opinia sporządzona przez S. N. w istotnej części opiera się na tym co autor pamięta z wcześniejszych prac na tej działce, a ponadto na odwołaniu się do bliżej nieznanych stronie rozmów przeprowadzonych w Wydziale Ochrony Środowiska.
W ocenie skarżącego, protokół z oględzin z dnia 17 maja 2010 r. jest wadliwy gdyż w ogóle nie odnosi się do kwestii ustaleń co do pozostałych po ewentualnie usuniętych drzewach pni. Brak ustaleń co do istnienia lub braku pni, jest istotny gdyż wymierzona kara opiera się na ustaleniach dotyczących obwodu pnia.
R. O. wskazał, że jego pismo z dnia [...] r. zostało źle odczytane przez organy, gdyż istnieją też inne dokumenty wskazujące, że wycięcie drzew nieobjętych zezwoleniem odbyło się jego bez wiedzy i zgody, w szczególności pismo z dnia [...] r. w którym wskazuje, iż w dacie wycinki nie było go na miejscu a samo zdarzenie było wynikiem niedostatecznego nadzoru nad wykonawcą prac. W szczególności nie ustalono, jaka była treść zleconych wykonawcy prac, jaki był charakter wykonawcy tj. czy był to podmiot profesjonalny czy też nie i czy kontaktował się z R. O.. Dlatego też niewypowiedzenie się przez organy obu instancji co do sposobu odczytania pisma skarżącego z dnia 23 lipca 2007 r. jest naruszeniem art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a.
W ocenie skarżącego pomiaru drzew dokonano zwykłą miarką a nie "klupą" czyli specjalnym przyrządem pomiarowym, ponadto nie wiadomo kto mierzył drzewa wskazane w protokole z dnia 23 kwietnia 2007r.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło
o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości, w zakresie swej właściwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, o ile ustawa nie stanowi inaczej.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Organy wydając
w sprawie kwestionowane rozstrzygnięcie zobowiązane były do stosowania obowiązującego prawa i prawo to prawidłowo zastosowały. Kontrola Sądu zaś, zgodnie z przywołaną regulacją, obejmuje właśnie badanie czy organy działały zgodnie z prawem.
Podstawę materialno-prawną do rozpoznania niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92,
poz. 880 ze zm.), które w art. 88 ust. 1 pkt 2 nakładają na wójta, burmistrza albo prezydenta miasta obowiązek wymierzenia administracyjnej za usuwanie drzew
i krzewów bez wymaganego zezwolenia.
Osobą odpowiedzialną za usunięcie drzewa bez zezwolenia jest posiadacz nieruchomości, jako ten, który ma prawo i obowiązek wystąpić o zezwolenie.
Z przepisu art. 83 ust. 1 i ust. 3 przywołanej powyżej ustawy wynika, że usuniecie drzew i krzewów z nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza czy prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Za usunięcie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia wójt, burmistrz lub prezydent miasta wymierza karę pieniężną.
Okolicznością bezsporną jest, że R. O. był właścicielem nieruchomości położonej w [...] ach działka nr [...] w dacie wycięcia wskazanych w zaskarżonej decyzji drzew z tej nieruchomości tj. dnia 13 i 14 kwietnia 2007 r.
Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 5 maja 2009 r., P[...] , orzekanie administracyjnych kar pieniężnych jest oderwane od konieczności stwierdzania winy i innych okoliczności sprawy. Wystarczy jedynie ustalenie samego faktu naruszenia prawa lub wymogów decyzji administracyjnej. Przedmiotowa kara pieniężna nie mogła więc zostać nałożona na wykonawcę wycinki drzew, bez względu na to czy był to podmiot profesjonalny czy też nie. Przepisy ustawy z dnia
16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody nie zobowiązują wykonawcy umowy,
do wystąpienia z wnioskiem o uzyskanie zezwolenia na wycięcie drzew z terenu,
do którego wykonawca umowy zlecenia nie ma żadnego tytułu prawnego. Przepis art. 83 ust. 1 tej ustawy wyraźnie określa kto taki wniosek może złożyć, a więc, że usunięcie drzew następuje na wniosek posiadacza nieruchomości, a jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem, to do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela. W związku z tym przerzucenie odpowiedzialności wynikłej z deliktu administracyjnego na wykonawcę umowy zlecenia, z powodu niedostatecznego nadzoru nad wykonawcą prac, a nie na posiadacza nieruchomości z terenu z którego miały zostać usunięte drzewa, nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy.
Mając powyższe na uwadze należy uznać, że organy trafnie ustaliły, że skoro R. O., będący posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, nie posiadał wymaganego zezwolenia na usunięcie drzew, to tym samym organ zasadnie wymierzył administracyjną karę pieniężną na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy
z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
Za nietrafny należy również uznać zarzut naruszenia przepisu art. 28 K.p.a. poprzez pominięcie strony postępowania - małżonki R. O.. Co prawda nieruchomość, z której wycięto drzewa stanowiła przedmiot majątkowej wspólności małżeńskiej, ale okoliczność ta mogła mieć znaczenie na etapie uzyskiwania zezwolenia na wycięcie drzew a w niniejszej sprawie może mieć znaczenie jedynie na etapie egzekucji administracyjnej, a nie orzekania o nałożeniu kary za to wycięcie. Odpowiedzialność za dokonanie wycięcia drzew, jest bowiem odpowiedzialnością zindywidualizowaną i osobistą, nie może ona wynikać z samego faktu współwłasności nieruchomości.
Odnosząc się do zarzutu zastosowania przez organ niewłaściwych przepisów przy obliczaniu kary, sąd wyjaśnia, że nie jest to problem intertemporalności prawa ale kwestia interpretacji treści przepisu art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, który w dacie wycinki drzew miał następującą treść: "administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1, ustala się, z zastrzeżeniem ust. 5, w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek,
o których mowa w art. 85 ust. 4 pkt 1, ust. 5 i 6". Stawki zaś, dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia
13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów
i gatunków drzew (Dz. U. z 2004 r. Nr 228, poz. 2306), które w dacie wydania decyzji o wymierzeniu kary jak i w dacie wycinki drzew miało identyczne brzmienie
tj. przewidywało takie same stawki w zł za 1 cm obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm oraz odpowiednio współczynniki różnicujące w zależności od obwodu pnia drzewa. Wątpliwości budzić może fakt, że art. 89 ust. 1 odsyłał jedynie do postanowień art. 85 ust. 4 pkt 1 (na dzień wydania decyzji odsyła do ust. 4-6), co mogło być przez skarżącego błędnie zinterpretowane, że kary pieniężne powinny być ustalane bez uwzględnienia współczynnika różnicującego. Jednakże w takim przypadku, wysokość kary za usunięcie drzew bez zezwolenia byłaby niższa od opłaty za usunięcie drzew zgodnie z zezwoleniem. W tej sytuacji wykładnia gramatyczna wskazanego przepisu musi ustąpić miejsce wykładni celowościowej
i ratio legis ustawodawcy w przedmiocie rozróżnienia kary administracyjnej za niezgodne z prawem usunięcie drzew od opłaty za legalne usunięcie drzewa.
Nie można także podzielić zarzutu skarżącego, iż organy zaniechały prawidłowego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i jego wszechstronnej oceny, a on jako skarżący nie został przesłuchany na okoliczności których po przeprowadzeniu postępowania dowodowego nie dało się wyjaśnić. Decyzja Burmistrza [...] w sprawie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej z dnia 24 lipca 2008 r. została uchylona przez organ II instancji i przekazana organowi celem przeprowadzenia min. dowodów z przesłuchania świadków na okoliczności wskazane we wniosku skarżącego jak i też inne dowody których potrzeba wyłoni się w toku postępowania. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ ustalając stan faktyczny sprawy dopuścił jako dowody w sprawie min.: inwentaryzację i wycenę drzewostanu na działce nr [...] wykonaną przez technika-leśnika S. N. w październiku 2001 r., sprawozdanie z prac geodezyjno-kartograficznych polegających na pomiarze uzupełniająco sytuacyjnym drzewostanu w [...] ul. [...] -[...] z dnia 5 listopada 2004 r., protokół z oględzin działki z dnia 2 kwietnia 2007 r., oględziny działki połączone z inwentaryzacją drzew w dniach 15 stycznia 2010 r. z udziałem geodety A. D. (pełnomocnik strony prawidłowo zawiadomiony o terminie oględzin), oględziny w dniu 17 maja 2010 r., inwentaryzacja drzew z dnia 15 lutego 2010 r. autorstwa A. D., ekspertyza dendrologa i biegłego sądowego M. K. z dnia
5 września 2010 r. Odnosząc się do podważania przez skarżącego ustalenia liczby pni usuniętych drzew, należy zauważyć, że protokół oględzin z dnia 23 kwietnia 2007r. stwierdzający usunięcie poszczególnych drzew bez zezwolenia, wraz z tabelą z pomiarami obwodu pnia w przypadku braku kłody usuniętych drzew, został podpisany przez R. O. bez uwag i zastrzeżeń co do tego kto wykonał pomiary i w jaki sposób. Organy prowadzące postępowanie wyjaśniające
w przedmiocie usunięcia drzew z działki nr [...] w [...] , zebrały
w postępowaniu dowodowym szereg dokumentów: w tym dokumentację geodezyjno-kartograficzną, ekspertyzę biegłego dendrologa, ekspertyzę technika - leśnika, przeprowadzały oględziny nieruchomości zaś strona skarżąca była powiadamiana
o wszystkich tych czynnościach.
Oceniając tak ustalony stan faktyczny przez organy oraz zgromadzony
w sprawie obszerny i szczegółowy materiał dowodowy nie sposób zarzucić organom naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasad ogólnych jak i przepisów rozdziału 4 kodeksu dotyczących postępowania dowodowego. Fakt, że wnioski ustaleń organu są odmienne od oczekiwań skarżącego nie oznacza, że organ powinien przeprowadzić jeszcze inne dowody które potwierdziłyby słuszność twierdzeń strony. W zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało fakty, które uznało za udowodnione oraz podało dowody na których się oparło z uzasadnieniem podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia. Zauważyć też należy, że organ nie miał obowiązku przesłuchiwania R. O. na okoliczności przez niego powoływane. Dowód z przesłuchania stron w postępowaniu administracyjnym ma charakter pomocniczy, a zatem organ może go przeprowadzić, jeśli po wyczerpaniu środków dowodowych lub w ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy (art. 86 K.p.a.). Podnoszone przez stronę naruszenie art. 79 § 1 K.p.a. polegające na zawiadomieniu o oględzinach na tylko na 3 dni przed terminem nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy takie naruszenia przepisów postępowania nie miały miejsca.
W świetle przytoczonych regulacji prawnych i przedstawionego stanu sprawy -wbrew twierdzeniom skarżącego istniały wszelkie podstawy do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie spornych drzew bez zezwolenia. Wymierzona kara został ustalona z uwzględnieniem przepisu art. 89 ust. 3 ustawy zgodnie z którym jeżeli ustalenie obwodu zniszczonego lub usuniętego bez zezwolenia drzewa jest niemożliwe, z powodu braku kłody, obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się, przyjmując najmniejszy promień pnia
i pomniejszając wyliczony obwód o 10 % oraz rozporządzenie Ministra Środowiska
z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów
i gatunków drzew.
W konsekwencji stwierdzić należy, że organy administracji nakładając karę pieniężną wydały decyzję na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego
i prawidłowo zastosowały przepisy w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego. Podkreślić należy, że nałożenie przedmiotowej kary nie zostało pozostawione uznaniu organom administracji, co oznacza, że w sytuacji, gdy dojdzie do wycinki drzew bez zezwolenia są one zobowiązane do zastosowania przywołanych wyżej przepisów ustawy o ochronie przyrody.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie była zasadna albowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem, a podniesione zarzuty nie znalazły odzwierciedlenia w materiale dowodowym sprawy i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło