II OZ 326/13
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-04-26
Skład orzekający: Jolanta Rudnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo do sądu, gwarantowane przez art. 45 Konstytucji, może być warunkowane uiszczeniem wpisu sądowego od skargi na postanowienie organu administracyjnego, jeśli strona nie została zwolniona z kosztów sądowych ani nie przyznano jej prawa pomocy?Ratio decidendi
Prawo do sądu nie jest absolutne i może być warunkowane uiszczeniem opłat sądowych, o ile przepisy prawa te przewidują. Wpis sądowy od skargi na postanowienie organu administracyjnego jest należny, jeśli strona nie jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy ani nie przyznano jej prawa pomocy. W takim przypadku wezwanie do uiszczenia wpisu jest zasadne, a jego nieuiszczenie skutkuje odrzuceniem skargi.Stan faktyczny
Skarżąca M. N. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające zawieszenia postępowania odwoławczego. Przewodniczący Wydziału WSA wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżąca nie uiściła wpisu, lecz złożyła zażalenie na zarządzenie, argumentując naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie M. N. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. N. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 590/13 wzywające do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi M. N. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenie postępowania odwoławczego od decyzji dotyczącej nakazu rozbiórki postanawia oddalić zażalenie
M. N. pismem z dnia 19 lutego 2013 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenie postępowania odwoławczego od decyzji dotyczącej nakazu rozbiórki.
Zarządzeniem z dnia 22 marca 2013 r. Przewodniczący Wydziału VII wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od ww. skargi w kwocie 100 (sto) złotych, stosowanie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi.
Skarżąca obowiązku tego w zakreślonym terminie nie dopełniła, złożyła natomiast zażalenie na zarządzenie o wpisie od skargi, wnosząc o jego uchylenie. Wskazała, że prawo do sądu nie może być warunkowane wniesieniem opłaty, zaś uzależnienie rozpoznania jej skargi od wpłaty kwoty 100 zł uchybia konstytucyjnemu prawu przewidzianemu w art. 45 Konstytucji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy wskazać, że w postępowaniu sądowadministracyjnym zasadą jest ponoszenie przez strony kosztów związanych z ich udziałem w sprawie. W myśl art. 214 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych zwolnione są podmioty enumeratywnie wymienione w art. 239 pkt 1-3 p.p.s.a., a ponadto strona, której - na jej wniosek - przyznane zostało prawo pomocy w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznanie tego prawa (art. 239 pkt 4). Przepis ten nie ma jednak zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Art. 230 § 1 p.p.s.a. stanowi z kolei, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem tym jest m.in. skarga (§ 2).
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie wydane
w postępowaniu administracyjnym. Stosowanie zaś do treści § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności w tego rodzaju sprawach wynosi 100 złotych. Skoro M. N. nie należy do kręgu podmiotów zwolnionych z mocy ustawy z obowiązki ponoszenia kosztów sądowych, ani też nie zostało jej przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (skarżąca nie składała wniosku o przyznanie prawa pomocy), słusznie Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego we skazanej wyżej wysokości.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło