IV SA/Wr 834/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska, Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Protokolant Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...], nr [...] po rozpatrzeniu odwołania T. S., dalej: skarżący, od decyzji z dnia [...], nr [...] wydanej przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. upoważnionego przez Wójta Gminy M., o odmowie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymano w mocy wymienioną decyzję z dnia [...]. W motywach uzasadnienia tego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że w dniu 6 sierpnia 2012 r. skarżący złożył wniosek o umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego w pełnej wysokości zadłużenia, który uzasadnił swoją bardzo trudną sytuacją finansową, gdyż utrzymuje się tylko ze świadczeń otrzymywanych z pomocy społecznej. Podał, iż jest od wielu lat osobą bezrobotną, przy czym z uwagi na swój wiek, liczne problemy ze zdrowiem, nie jest w stanie znaleźć żadnego zatrudnienia. Wskazano, że w dniu 14 sierpnia 2012 r. organ I instancji odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz K. S., Ł. S., A. S., M. S., A. S. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji wskazał, iż czterema decyzjami, tj. z dnia 8 października 2009 r., 26 października 2009 r., 25 listopada 2010 r. oraz 26 października 2011 r. uznał świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone za okresy świadczeniowe 2008/2009, 2009/2010, 2010/2011 za należności skarżącego i zobowiązał go do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. Organ I instancji wskazał, iż na dzień 14 sierpnia 2012 r. zadłużenie skarżącego wynosi 18 141,03 zł (należność główna), zaś odsetki - 5 611,35 zł. Organ I instancji wszechstronnie rozważył sytuację strony i nie dostrzegł szczególnie wyjątkowych okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie wskazanych należności z powyższego tytułu. Od przedmiotowej decyzji skarżący złożył odwołanie wskazując na swoją trudną sytuację finansową i materialną. Podniósł, iż podejmowane przez niego samodzielne próby znalezienia pracy nie przynoszą skutku, nie może znaleźć zatrudnienia wobec niskiego wykształcenia, wieku, braku zainteresowania pracodawców kierowaniem go na kursy i szkolenia. Sytuacja zdrowotna nie pozwala mu na podjęcie zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, a jego zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy pozwoli mu jedynie na zapewnienie sobie bytu, natomiast nie pozwoli na spłacanie zadłużenia. Powyższe okoliczności jako czynniki obiektywne, są niezależne od niego i jego wyjątkowa sytuacja powoduje, iż nie jest w stanie na bieżąco spłacać swoich należności, przy czym nie ma perspektywy poprawy i zmiany tej sytuacji. Skarżący jednocześnie zakwestionował wysokość naliczonej kwoty długu, podnosząc, iż kwoty te zostały naliczone błędnie i są zawyżone. Dalej organ odwoławczy wskazał, że przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 ze zm.), dalej: ustawa, regulują między innymi kwestię pomocy państwa osobom uprawnionym do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, w przypadku bezskuteczności egzekucji, a także zasady i tryb postępowania w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz działania podejmowane wobec dłużników alimentacyjnych. Zgodnie z art. 27 ustawy dłużnicy alimentacyjni są zobowiązani do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Przepis art. 30 ust. 2 ustawy stanowi, że organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Cytowany przepis formułuje uprawnienie dla właściwego organu administracji do umorzenia świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy i jest uzależnione od stwierdzenia przez organ przesłanki występowania szczególnych okoliczności opartych na kryterium dochodowym i rodzinnym. Oznacza to, że umorzenie należności dłużnika, również w części, nie jest obligatoryjne nawet wówczas, gdy zostaną spełnione wszystkie przesłanki warunkujące udzielenie tej pomocy. Do swobodnego uznania organu ustawodawca pozostawił bowiem odmowę lub uwzględnienie wniosku dłużnika alimentacyjnego. Warunkiem wydania decyzji w tym przedmiocie jest jednak szczegółowe zbadanie stanu faktycznego sprawy pod kątem występowania powyższych przesłanek i zindywidualizowanie uzasadnienia decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym miało na uwadze, iż orzekając w sprawie umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych zaliczek, organ ma obowiązek uwzględnić sytuację dochodową i rodzinną tego podmiotu. Ustawodawca dopuścił bowiem możliwość zaniechania obciążania dłużnika alimentacyjnego obowiązkiem zwrotu w przypadkach uzasadnionych warunkami materialnymi i rodzinnymi osoby zobowiązanej. Organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń, iż zaistniały przesłanki do wydania decyzji odmawiającej dłużnikowi alimentacyjnemu umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych. Dłużnik jest w wieku aktywności zawodowej, przy czym jak wynika z posiadanej dokumentacji nie podjął faktycznie żadnych działań zmierzających do zmiany swojej sytuacji materialnej. Z zaświadczenia GOPS w M. z dnia 10 sierpnia 2012 r. wynika, iż od dnia 2 kwietnia 2012 r. skarżący podjął na okres 6 miesięcy zatrudnienie w ramach prac społecznie użytecznych, z którego to tytułu uzyskuje miesięczne wynagrodzenie, które jest uzależnione od ilości przepracowanych godzin, przy czym przy wymaganej ilości 40 godzin pracy otrzymuje średnio wynagrodzenie w wysokości 300 zł. W miesiącu czerwcu br. przepracował on jedynie 20 godzin, natomiast pozostałe 20 godzin miał nieuzasadnionej nieobecności, co świadczy o braku jego zainteresowania zmianą swojej sytuacji materialnej i polepszeniem swojej sytuacji finansowej. Uzasadnianie przez skarżącego braku możliwości podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze pracy ze względu na stan zdrowia, nie zostało potwierdzone żadnym dokumentem. Nie można zatem uznać, iż skarżący nie może wykonywać jakiejkolwiek pracy. Również przypuszczenia skarżącego, iż znaleziona praca w najniższym wymiarze godzin pracy nie pozwoli mu na spłacenie zadłużenia, a ledwie zapewni byt jemu, nie stanowią argumentu, który miałby potwierdzać przekonanie skarżącego o niemożności spłacania przez niego zadłużenia. Bezsprzecznie podjęcie zatrudnienia spowodowałoby polepszenie sytuacji finansowej skarżącego i przy dotychczasowej pomocy matce w gospodarstwie dawałoby możliwość stopniowej spłaty zadłużenia. W kwestii twierdzeń skarżącego o braku zainteresowania ewentualnych pracodawców jego zatrudnieniem, gdyż musieliby kierować go na kursy i szkolenia, Kolegium wskazało, że procedura w tym zakresie jest odwrotna tzn. skarżący powinien znaleźć pracodawcę, który będzie chciał zatrudnić go na danym stanowisku po ukończeniu odpowiedniego kursu i wówczas ubiegać się w Powiatowym Urzędzie Pracy w J. o skierowanie na ten właśnie kurs i jego sfinansowanie przez ten urząd. Nie ulega wątpliwości, że w powyższym zakresie skarżący nie podjął właściwych i skutecznych działań. Dalej wskazano, że zgodnie z cytowanym powyżej art. 30 ust 2 ustawy umorzenie winno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, o ile stan taki jest efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu. W świetle wyżej wymienionego przepisu pozbawione zasadności są twierdzenia skarżącego, iż jego sytuacja jest wynikiem czynników obiektywnych, na które nie ma wpływu. Bezspornie sytuacja finansowa skarżącego jest trudna, jednakże może ulec zmianie na jego korzyść i będzie on w stanie znaleźć pracę, choćby dorywczą umożliwiającą mu spłatę zadłużenia. Również sytuacja rodzinna jest niezmienna, stąd jego sytuacji dochodowej i rodzinnej w świetle dokonanych ustaleń w żaden sposób nie można przypisać wyjątkowości, tym bardziej, że skarżący jest osobą samodzielną, zaradną i nie wymagającą pomocy osób trzecich. Jak wynika z akt sprawy, w tym informacji o długu dłużnika według stanu na dzień 14 sierpnia 2012 r. zadłużenie skarżącego datuje się już od listopada 2008 r. i było ono cały czas generowane tak, iż na dzień 14 sierpnia 2012 r. wyniosło 18 141,03 (należność główna) oraz odsetki - 5 611,35 zł. W tym samym okresie skarżący dokonał wpłat w kwocie 484,01 zł w wyniku prowadzonego przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego. Powyższa informacja, przekazana do wiadomości również skarżącemu przedstawia całe zestawienie długu dłużnika, w tym kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz wpłaty dokonane przez tego dłużnika. Z akt sprawy wynika także, iż skarżącemu były skutecznie doręczane wszystkie decyzje ustalające wysokości kwot, do zwrotu których był on zobowiązany z tytułu świadczeń wypłacanych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym. Wobec treści doręczanych mu wyżej wskazanych decyzji, a także informacji o długu twierdzenia odwołującego się, co do wadliwego naliczenia kwot są bezpodstawne. Odnosząc powyższe do stanu niniejszej sprawy, w ocenie organu odwoławczego wydana decyzja nie narusza prawa. W szczególności organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz wszechstronnie go rozpatrzył, odniósł się do wszystkich argumentów oraz twierdzeń wskazanych przez skarżącego w jego wniosku o umorzenie należności, a wywody organu były zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Również przedstawiona w odwołaniu sytuacja dochodowa i osobista odwołującego się nie przemawia za uwzględnieniem wniosku. W tym stanie wydając zaskarżone orzeczenie organ I instancji działał zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, na których oparł swoje rozstrzygnięcie oraz w sposób czytelny uzasadnił wydaną decyzję. W skardze na powyższą decyzję do sądu administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. art. 7, 8, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnych ustaleń w zakresie jego sytuacji finansowej. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi wskazał, że Kolegium błędnie zarzuciło skarżącemu brak zainteresowania polepszeniem swojej sytuacji finansowej. Skarżący przyznał, że nie miał świadomości, że musi usprawiedliwiać swoją nieobecność związaną z wykonywaniem prac społecznie użytecznych. Nie jest w stanie podjąć zatrudnienia na pełny etat ponieważ nie posiada żadnego wykształcenia ani umiejętności. Podniósł, że problemy ze znalezieniem pracy mają osoby z wykształceniem, a co dopiero osoba bez wykształcenia. Sam fakt, że mógłby ukończyć stosowny kurs, nie spowoduje od razu chęci zatrudnienia go przez jakiegoś pracodawcę. Skarżący obecnie osiąga dochód w kwocie 238, 50 zł. Od listopada nie ma prac interwencyjnych. Za prace te otrzymywał 300 zł miesięcznie. Jego trudna sytuacja finansowa nie pozwala mu na spłatę zadłużenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Zarzuty naruszenia prawa procesowego złożone w skardze uznano za nieuzasadnione albowiem organy obu instancji dokonały ustaleń w oparciu o całokształt materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jako warunku załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Wydając decyzję organy obu instancji kierując się zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władzy państwowej wyrażoną w art. 8 k.p.a. starannie wyjaśniły podstawy faktyczne i prawne decyzji, przedstawiły swoje stanowisko w oparciu o całokształt materiału dowodowego oraz w sposób wyczerpujący i logiczny wyjaśniły stronie zasadność przesłanek rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, że kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej p.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tejże ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonując oceny legalności zaskarżonych decyzji sąd bada czy decyzja nie narusza prawa materialnego oraz czy została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięć administracyjnych podjętych w badanej sprawie były przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie z jej art. 30 ust. 2 organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 30 ust. 3). Z treści tego unormowania wynika uznaniowy charakter decyzji wydawanych na jego podstawie, na co zresztą trafnie zwróciło uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Tym samym wybór sposobu załatwienia wniosku strony o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego należy do organu, który, w ramach uznania administracyjnego, rozstrzyga w sprawie. Wydanie decyzji przez organ musi zostać poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie sytuacji dochodowej i rodzinnej wnioskodawcy, do czego w sposób wyraźny obliguje organ administracji cytowany wyżej art. 30 ust. 2 ustawy oraz jej analizą, z zachowaniem wymogów proceduralnych przewidzianych w k.p.a., co wynika także z art. 25 wskazanej ustawy. Organ administracji powinien zatem nie tylko poczynić ustalenia w oparciu o całokształt materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), ale także załatwić sprawę, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ powinien więc rozważyć szczegółowo kwestie istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz okoliczności uzasadniające zakres jej ewentualnego zastosowania, co następnie winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W orzecznictwie sądowym nie budzi natomiast wątpliwości, iż sądowa kontrola uznania administracyjnego jest ograniczona wyłącznie do oceny tego, czy w sprawie zachodzą warunki materialnoprawne, uzasadniające skorzystanie przez organ administracji z przysługujących mu uprawnień oraz, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej. Zdaniem Sądu materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy nie daje podstaw do stwierdzenia, iż wskazanym wyżej powinnościom w toku postępowania administracyjnego uchybiono. Podanie skarżącego zostało bowiem rozpatrzone przy uwzględnieniu jego sytuacji dochodowej i rodzinnej przedstawionej przez niego, a wyciągniętych na tej podstawie wniosków nie można uznać za dowolne. Z oświadczeń skarżącego wynikają wszystkie istotne informacje o jego sytuacji rodzinnej, materialnej i zdrowotnej. Zwrócić też należy uwagę, iż wbrew zarzutom skargi, organ nie kwestionuje trudnej sytuacji materialnej skarżącego. Zauważyć jednakże należy, iż umorzenie należności dłużnika alimentacyjnego na podstawie omawianego przepisu powinno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa i rodzinna zobowiązanego uniemożliwia mu wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki winien być jednak skutkiem czynników obiektywnych, tj. takich, na które zobowiązany nie ma (nie miał) wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 31 maja 2011 r., II SA/Bk 728/10, publ. CBOSA). Jak wynika z akt sprawy skarżący (ur. [...])jest osobą w wieku aktywności zawodowej. Od dnia 18 czerwca 2010 r. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Obecnie utrzymuje się z zasiłku przyznawanego z pomocy społecznej oraz nielicznie wykonywanych prac dorywczych. Pomaga matce w gospodarstwie domowym wspólnie z braćmi, którzy także pozostają bez pracy. W zamian matka pomaga mu finansowo ze skromnej emerytury (900 zł). Skarżący nie podejmuje jednak żadnych działań zmierzających do poprawy jego sytuacji materialnej, uzasadniając to brakiem wykształcenia i stosownych umiejętności. Jako przeszkodę w podjęciu przez niego zatrudnienia w pełnym wymiarze powołał także stan zdrowia, czego jednak nie potwierdził żadnym dokumentem. W miesiącu czerwcu przepracował 20 godzin w ramach prac społecznie użytecznych, natomiast 20 godzin miał nieuzasadnionej nieobecności. Mając na względzie powyższe ustalenia, podzielić należy pogląd organów obu instancji, iż wskazywane powyżej okoliczności nie uzasadniają uwzględnienia żądania umorzenia omawianych należności. Nie są to bowiem okoliczności, pozwalające na wyjątkowe potraktowanie wnioskodawcy i uwzględnienie jego żądania w oparciu o art. 30 ust. 2 ustawy. Zauważyć należy, że skarżący jako osoba w wieku aktywności zawodowej, zdolna do zorganizowania sobie warunków do codziennego życia jest w stanie zabezpieczyć podstawowe potrzeby jak mieszkanie, żywność. Zgłaszane przez niego problemy zdrowotne nie zostały poparte żadną dokumentacją. Skarżący ponadto nie wykazuje zainteresowania w kierunku poprawy swojej sytuacji materialnej. W tych uwarunkowaniach rację mają organy, iż nie może być w tym konkretnym przypadku zastosowane umorzenie. Mając na względzie powyższe, za prawidłowe uznać należy stanowisko organów, iż sytuacja dochodowa skarżącego jest trudna, niemniej jednak nie na tyle, aby w sposób trwały uniemożliwić mu podejmowanie działań zmierzających do poprawy tej sytuacji, a tym samym pozwalających na wywiązaniu się z ciążącego nań obowiązku zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Wskazywane przez skarżącego okoliczności, nie czynią jego sytuacji wyjątkową oraz nie mogą stawiać go w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do innych dłużników alimentacyjnych. Jakkolwiek skarżący nie posiada wykształcenia i określonych umiejętności, nie oznacza jednak, że nie może pracować w ogóle i nie może postarać się o takie zarobkowanie, które jest adekwatne do jego możliwości. Reasumując stwierdzić należy, że organy administracji, w rozpatrywanej sprawie przedstawiły swoje stanowisko w sposób wyczerpujący i logiczny. Ponadto należy mieć na uwadze fakt, że wszelkiego rodzaju zwolnienia z obowiązku alimentacyjnego (lub świadczeń z nim związanych) mają charakter wyjątkowy i jako takie, zgodnie z ogólnymi regułami interpretacyjnymi, powinny być interpretowane w sposób ścisły a nie rozszerzający. W związku z tym umorzenie powinno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Sytuacja taka, jak już wyżej wskazano, nie zachodzi w okolicznościach niniejszej sprawy. Podkreślić należy, iż działające w imieniu państwa organy administracji publicznej nie mogą pochopnie umarzać należności, gdyż sytuacja materialna dłużnika może w przyszłości ulec zmianie w wyniku podjęcia płatnej pracy bądź zaistnienia innych zdarzeń powodujących przysporzenie w majątku dłużnika. Zatem trudna sytuacja materialna dłużnika w dacie orzekania w przedmiocie umorzenia należności nie musi oznaczać umorzenia owych należności. Pouczyć też należy skarżącego, że na wniosek skarżącego organ może odroczyć termin spłaty zobowiązania lub ustanowić spłatę zobowiązania w ratach uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy. W tym stanie rzeczy, na postawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.