II OZ 617/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bożena Popowska po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 640/13 odmawiające A.B. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez uiszczenie wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia oddalić zażalenie Pismem z dnia 2 kwietnia 2013 r., doręczonym w dniu 8 kwietnia 2013 r., przesłano do pełnomocnika strony skarżącej M. B., na adres do korespondencji wskazany w skardze, odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII, o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W dniu 16 kwietnia 2013 r. (data nadania w UP) wpłynął do Sądu wniosek skarżącego reprezentowanego przez pełnomocnika, o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez uiszczenie wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż w dniu 8 kwietnia 2013 r., na adres [...] w K. wpłynęło zarządzenie Sądu o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w terminie 7 dni. Powyższy adres, wskazany przez pełnomocnika skarżącego, jako adres do doręczeń jest adresem miejsca pracy - a ściślej rzecz ujmując miejsca praktyk zawodowych pełnomocnika skarżącego. Pełnomocnik wskazał, iż w okresie od 2 kwietnia 2013 (wtorek po świętach wielkanocnych) do dnia 15 kwietnia 2013 r. (poniedziałek), przebywał na urlopie i nie był obecny w miejscu pracy. Przedmiotowe wezwanie zostało odebrane nie przez pełnomocnika skarżącego lecz przez sekretariat ogólny dla firm, w jednej z których praktykuje pełnomocnik skarżącego. Wobec jego nieobecności wezwanie zostało mu faktycznie przekazane dopiero po powrocie do pracy, tj. w dniu 16 kwietnia 2013 r. (wtorek). Pełnomocnik podniósł, iż nie był wcześniej informowany o odebraniu jakiejkolwiek korespondencji na jego nazwisko. Dopiero w dniu 16 kwietnia 2013 r., po odebraniu w sekretariacie i otwarciu koperty z Sądu pełnomocnik skarżącego faktycznie zapoznał się z treścią zarządzenia i wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, po czym natychmiast w urzędzie pocztowym nr [...] przy ul. [...] w K. dokonał uiszczenia opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2013 r. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej P.p.s.a.), sąd może na wniosek przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Strona ma uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności. Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez uiszczenie wpisu sądowego od skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący A. B. reprezentowany był przez pełnomocnika M. B. Pełnomocnictwo obejmuje z mocy prawa umocowanie do dokonywania wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych. Czynności te wywołują skutki prawne bezpośrednio dla mocodawcy, niezależnie od tego, czy wykonane zostały dobrze czy źle. W ocenie Sądu, argumentacja zawarta we wniosku o przywrócenie terminu nie daje podstaw do uznania braku winy w uchybieniu terminu, świadczyć może jedynie o niedochowaniu należytej staranności przy prowadzeniu spraw. Zauważyć należy, iż w skardze został wskazany jako adres do doręczeń: K. [...], ul. [...]. Bez znaczenia jest to, iż jest to adres miejsca pracy pełnomocnika strony skarżącej – miejsce praktyk zawodowych pełnomocnika. Trudno uznać, iż w firmie, w której pełnomocnik skarżącego praktykuje nie byłoby procedury związanej z wpływającą korespondencją. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wskazano, iż pełnomocnik nie był wcześniej informowany o odebraniu jakiejkolwiek korespondencji na jego nazwisko, brak jest jednakże wskazania, czy podejmowano próby skontaktowania się. Ma to o tyle znaczenie, że dopiero, zdaniem Sądu, łączne spełnienie dwóch przesłanek, tj. niemożność kontaktu z M. B. i brak informacji o korespondencji, mogłoby stanowić podstawę do przywrócenia uchybionego terminu. W zażaleniu na powyższe postanowienie działający z pełnomocnikiem A. B. wskazał na naruszenie przez Sąd przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mające wpływ na zapadłe rozstrzygnięcie, a to: art. 86 § 1 P.p.s.a., poprzez błędne jego zastosowanie, wyrażające się w nieuzasadnionym przyjęciu, iż strona skarżąca z własnej winy dopuściła się uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych poprzez uiszczenie wpisu sądowego od skargi, podczas gdy niewątpliwe okoliczności sprawy wskazują, iż faktyczne doręczenie pełnomocnikowi skarżącego zarządzenia Sądu o wezwaniu do uzupełnienia tych braków, nastąpiło dopiero w dniu 16 kwietnia 2013 roku, zaś wcześniejsze formalne odebranie pisma w sekretariacie kancelarii mającej siedzibę przy ul. [...] w K. w dniu 8 kwietnia 2013 roku, nastąpiło bez udziału pełnomocnika skarżącego i bez jego wiedzy, a tym samym nie stanowi doręczenia pisma pełnomocnikowi strony w rozumieniu właściwych przepisów a już z pewnością fakt ten nie jest przez pełnomocnika skarżącego zawiniony. Zarzucono również naruszenie art. 67 § 1 w zw. z art. 69 w zw. z art. 72 § 1 i 2 P.p.s.a., poprzez ich błędne zastosowanie wyrażające się w przyjęciu przez Sąd, iż w dniu 8 kwietnia 2013 roku doszło do skutecznego doręczenia zastępczego pełnomocnikowi skarżącego odpisu pism wzywającego do uzupełnienia braków formalnych skargi, podczas gdy odbiór pisma nie nastąpił osobiście przez pełnomocnika skarżącego. Miejsce, w którym operator publiczny, Poczta Polska pozostawił pismo, nie jest miejscem zamieszkania, ani miejscem pracy pełnomocnika skarżącego, zaś osoba, której doręczenie w dniu 8 kwietnia 2013 roku nastąpiło, nie jest jego domownikiem, administracją ani dozorcą domu, jak również nie upoważniona do odbioru pism w imieniu pełnomocnika skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym (art. 88 P.p.s.a.). Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności. W sytuacji, gdy strona ustanawia pełnomocnika do działania w jej imieniu, jest on zobowiązany do starannego działania i za takie działania ponosi odpowiedzialność wobec mocodawcy. Tym samym działania te należy traktować tak, jakby były podejmowane przez samego mocodawcę, a zatem nie można przyjąć, że skarżący uchybił terminowi bez swojej winy (por. post. SN z dnia 15 grudnia 1999 r., II UKN 678/99 OSNAPiUS 2001/11 poz. 402). Strona powierzając wykonanie określonej czynności pełnomocnikowi ponosi ryzyko związane z jego zachowaniem (zob. post. NSA z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt II GZ 385/13). Uwzględniając powyższe uwagi, Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Skarżący w szczególności nie uprawdopodobnił, w jakikolwiek sposób, błędu Poczty Polskiej w doręczeniu przedmiotowej przesyłki sądowej. Zasadnie Sąd I instancji uznał, że spełnione zostały przesłanki, by przyjąć, że doręczenie wezwania nastąpiło w dniu 08.04.2013 r., ponieważ wezwanie wysłano na wskazany w skardze adres do korespondencji. Powyższą okoliczność potwierdza uzasadnienie wniosku o przywrócenie, gdzie wskazuje się, że skierowana do strony korespondencja została dostarczona na w/w, podany w skardze (k. 2) i potwierdzony we wniosku o przywrócenie terminu (k.14) adres, do, obsługującego kancelarie, sekretariatu ogólnego. Skarżący powołuje się na okoliczność braku poinformowania go o odebraniu korespondencji na jego nazwisko. Ustosunkowując się do tego argumentu i powołując się na doświadczenie życiowe mało prawdopodobne jest, że w firmie, w której pełnomocnik skarżącego praktykuje nie było procedury związanej z wpływającą korespondencją. Jeżeli zaś takiej procedury w tej firmie nie ma, to pełnomocnik, dbając o interesy swego mocodawcy winien pozostawić dyspozycję dotyczącą odbioru względnie – odmowy odbioru korespondencji do niego skierowanej. Zasadnie stwierdza przy tym Sąd I instancji, że w zaistniałym stanie faktycznym dopiero zaistnienie dwóch okoliczności łącznie, tj. niemożność kontaktu z M.B. i brak informacji o korespondencji, mogłoby stanowić podstawę do przywrócenia uchybionego terminu. We wniosku o przywrócenie terminu brak jest wskazania, czy podejmowano próby skontaktowania się z pełnomocnikiem skarżącego, celem poinformowania go o wpłynięciu przedmiotowej korespondencji. Ustosunkowując się do zarzutów naruszenia art. 67 § 1 w zw. z art. 69 w zw. z art. 72 § 1 i 2 P.p.s.a. wskazać należy, że w aktach sądowych na karcie 13 znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru wezwania do uiszczenia wpisu. Na potwierdzeniu tym widnieje pieczątka "[...] - [...] sp.p. Kierownik Sekretariatu J. P. [...] K. , ul. [...] tel./fax [...]" i obok niej umieszczony został podpis w/w osoby oraz data odbioru korespondencji, wskazująca dzień 08.04.2013 r. Oznacza to, że korespondencja kierowana przez Sąd do strony została odebrana w dniu 08.04.2013 r. przez J. P. – pracownika w/w instytucji. Przez upoważnionego pracownika należy rozumieć osobę, która z mocy szczególnego upoważnienia, upoważnienia ustnego albo dorozumianego lub z zakresu obowiązków jest uprawniona do odbioru pism w imieniu pracodawcy (zob. post. NSA z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 197/11). We wniosku o przywrócenie terminu do uzupełniania braku skargi nie podważono, aby osoba odbierająca wskazaną przesyłkę sądową była należycie umocowana do jej odbioru. Pieczęć o treści wskazanej powyżej przy jednoczesnym braku wykazania we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności przeciwnych, jest wystarczającą przesłanką do uznania, że osoba, która odebrała wezwanie do usunięcia braków skargi, posiadała stosowne upoważnienie do dokonania tej czynności. Uwzględniając powyższe NSA stwierdza, że prawidłowo Sąd I instancji zaskarżonym postanowieniem odmówił skarżącemu przywrócenia terminu. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.