V SA/Wa 459/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi J. P. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawarte w piśmie z dnia ... października 2012 r., nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę; Rozstrzygnięciem zawartym w piśmie z dnia ... października 2012 r. nr ... Podkarpacki Oddział Regionalny ARiMR poinformował J. P., że w odniesieniu do jej wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych", który wpłynął w dniu ... stycznia 2011 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmawia przyznania pomocy, z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 14 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2007 r., Nr 193, poz. 1397, z późn. zm.) W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ przytoczył treść § 14 ust. 3, ust. 4 pkt 2 i ust. 5 oraz § 17 w/w rozporządzenia oraz przypomniał, że J. P. w dniu ... stycznia 2011 r. złożyła wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych". W wyniku weryfikacji wniosku stwierdzono uchybienia. W dniu ... września 2011 r., zgodnie z § 14 ust. 3 Rozporządzenia MRiRW, wysłano do wnioskodawcy pismo ... z dnia ... września 2011 r., informujące o konieczności uzupełnienia wniosku, złożenia poprawnych dokumentów i wyjaśnień. Pismo zostało skutecznie doręczone w dniu 15 września 2011 r. Zgodnie z § 14 ust. 3 Rozporządzenia MRiRW, ostateczny termin na złożenie dokumentów/poprawek do wniosku upłynął w dniu 6 października 2011 r. W odpowiedzi na w/w pismo wnioskodawca złożył w dniu 5 października 2011 r. część brakujących dokumentów i wyjaśnień. Ponieważ złożone w dniu 5 października 2011 r. uzupełnienie wniosku było nadal niekompletne w dniu ... maja 2012 r., zgodnie z § 14 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia MRiRW skierowano do Wnioskodawcy kolejne pismo (...z dnia ... maja 2012 r.), informujące o konieczności uzupełnienia wniosku. Zgodnie z paragrafem 14 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia MRiRW ostateczny termin na złożenie dokumentów/poprawek do wniosku upłynął w dniu 14 czerwca 2012 r. W piśmie poproszono o uzupełnienie i poprawienie dokumentów w nim wymienionych m.in. kosztorysu inwestycyjnego dotyczącego zbiornika wodnego oraz budowy drogi utwardzonej wskazując na następujące braki: - brak lokalizacji ze wskazaniem nr działki, - brak adresu podmiotu opracowującego kosztorys, - brak ogólnej charakterystyki obiektu lub robót budowlanych zawierającej krótki opis techniczny wraz z istotnymi parametrami, które określają wielkość obiektu lub robót budowlanych, - na rysunkach brak wymiarów zgodnych z przedmiarem robót. Poza tym zdaniem organu kosztorys załączony do wniosku o przyznanie pomocy powinien zawierać w szczególności: 1. Nazwę obiektu lub robót budowlanych z podaniem lokalizacji, 2. Imię, nazwisko i adres albo nazwę i adres Wnioskodawcy oraz jego podpis, 3. Imię, nazwisko i adres albo nazwę i adres podmiotu opracowującego kosztorys oraz jego podpis, 4. Datę opracowania kosztorysu, 5. Ogólną charakterystykę obiektu lub robót budowlanych zawierającą krótki opis techniczny wraz z istotnymi parametrami, które określają wielkość obiektu lub robót budowlanych, 6. Przedmiar robót budowlanych z wyliczeniem ilości, 7. Kalkulację sporządzoną metodą odpowiednią do planowanego sposobu wykonania robót budowlanych oraz cenę jednostkową, 8. Wartość kosztorysową robót budowlanych, 9. Tabelę wartości elementów scalonych. Wskazano również, że niektóre pola wniosku nie zostały wypełnione zgodnie z Instrukcją, a mianowicie: pole 24.1 i 24.2, pole 26.5, 26.7, pole 26.11, a nadto, że nazwa zadania A nie odzwierciedla zakresu rzeczowego wskazanego w zadaniu A1 i A2, oraz że liczba załączników nie jest zgodna z liczbą załączników faktycznie złożonych do wniosku dot. poz. 27, 30, 31. Co do pola 19 należało podać lokalizację inwestycji trwale związanej z gruntem oraz uzupełnić o numer obrębu. W tabeli III A poproszono o zaznaczenie na jakiej działce planowane jest utwardzenie drogi na jakiej znajdują się plantacje wieloletnie, oraz o zweryfikowanie wartości brutto inwestycji w polach 24, 26. Ponownie poproszono o wyjaśnienie w jaki sposób realizacja zadania: "budowa drogi utwardzonej" ma wpłynąć na polepszenie warunków prowadzenia produkcji rolnej, a także o dostarczenie dokumentów potwierdzających, że droga istnieje i o szczegółowe rysunki techniczne do planowanych robót budowlanych. W piśmie poinformowano Wnioskodawcę, że jeżeli dołączone dokumenty nie będą w swojej treści i zakresie zgodne z inwestycją zgłoszoną we wniosku o przyznanie pomocy inwestycja nie będzie mogła być dofinansowana. Organ uznał także, iż uchybienia zawierają również zgłoszenia robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę i uchybienia te wymienił. W odpowiedzi na w/w pismo, w dniu ...06.2012 r. wnioskodawca, zgodnie z § 17 Rozporządzenia MRiRW złożył prośbę o wydłużenie terminu na złożenie uzupełnień o 1 miesiąc na co ARiMR pismem ... z dnia ...06.2012 r. wyraziła zgodę (do dnia 14 lipca 2012 r.). W dniu ... lipca 2012 r., a więc w wymaganym terminie złożono uzupełnienia. Z kolei w dniu ... września 2012 r. wpłynął kosztorys inwestorski, dotyczący budowy drogi utwardzonej jednak z uwagi na fakt, iż dokument został złożony po upływie ostatecznego terminu na uzupełnienie a jego braki były przedmiotem wezwań ze strony ARiMR, nie został wzięty pod uwagę przy ocenie wniosku. Analizując dokonane uzupełnienia stwierdzono jednak, że kosztorysy inwestorskie dotyczące budowy zbiornika wodnego oraz budowy drogi utwardzonej nadal zawierają brak szczegółowych rysunków charakterystycznych z wymaganymi wymiarami, które powinny pozwolić na identyfikację zakresu planowanych do wykonania prac, określić miejsca realizacji operacji i planowanych robót oraz umożliwić sprawdzenie przedmiaru robót, nadto nie wskazują adresu osoby sporządzającej. Poza tym zgłoszenie robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na przebudowę – modernizację drogi wewnętrznej oraz kosztorys inwestorski nie są w swojej treści i zakresie zgodne z inwestycją zgłoszoną we wniosku (zgłoszenie dotyczy prowadzenia robót budowlanych w zakresie przebudowy – modernizacji drogi wewnętrznej, natomiast kosztorys inwestorski dotyczy budowy drogi utwardzonej.) Nie dostarczono również dokumentów potwierdzających, że droga istnieje. Oprócz tego uznano, że: 1) Występuje niezgodność pomiędzy przebiegiem planowanej do utwardzenia drogi według projektu a przedłożonym przez Wnioskodawcę planem sytuacyjnym. 2) Występuje niezgodność pomiędzy szerokością drogi wynikającą z kosztorysu inwestorskiego a zgłoszeniem robót budowlanych. 3) W treści złożonych dokumentów występują istotne rozbieżności co do charakteru i sposobu wykorzystania przedmiotu inwestycji zgłoszonej we wniosku jako "budowa zbiornika na wodę" – zgodnie z dokumentacją przedmiotem inwestycji jest zbiornik wodny-staw rybny, którego zadaniem będzie retencjonowanie wód gruntowych, ekstensywny chów ryb karpiowych, optymalizacja mikroklimatu, potrzeby przeciwpożarowe oraz element bioróżnorodności w środowisku upraw rolnych. Z dokumentacji oprócz w/w przeznaczenia wynika również, że inwestycja ma służyć dla celów wędkowania i rekreacji oraz do nawadniania upraw ogrodniczych (funkcja pomocnicza produkcji rolnej). W związku z powyższym uznano, że wniosek nie spełnia warunków pozwalających na przyznanie pomocy. Rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawarte w piśmie ... z dnia ... października 2012 r. znak: ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" zaskarżyła J. P. zarzucając mu: I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj: 1. art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż nie są spełnione warunki przyznania wnioskowanej pomocy, 2. § 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, poprzez błędne zastosowanie, skutkujące uznaniem, iż Wnioskodawca, pomimo wezwanie do usunięcia braków, nie usunął wszystkich braków w terminie. II. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, poprzez błędną wykładnię i dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, skutkującą odmową przyznania pomocy. Wskazując na powyższe strona skarżąca wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, 2. zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., że w odpowiedzi na pierwsze wezwanie do uzupełnia braków wniosku skarżący między innymi załączył pierwsze strony zgłoszenia robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę dotyczących przebudowy – modernizacji drogi wewnętrznej oraz zgłoszenia robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę dotyczących Budowy zbiornika wodnego – retencyjnego. Pismem z dnia ... maja 2012 r. Agencja ponownie wezwała Skarżącego do uzupełnienia (złożenia poprawnych dokumentów) wskazując między innymi braki w kosztorysie dotyczącym zbiornika wodnego oraz budowy drogi utwardzonej. Podkreślono jednak, iż kosztorysy inwestorskie wysłane do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w dniu ... lipca 2012 r. zawierają wszystkie wymagania, które są niezbędne, na które zwróciła uwagę także Agencja w piśmie z dnia ... maja 2012 r., wymieniając szczegółowo jakie elementy powinien zawierać kosztorys załączony do wniosku o przyznanie pomocy. Przesłane do Agencji kosztorysy zawierały także adres osoby sporządzającej. Skarżący nie złożył wprawdzie kosztorysów zwierających szczegółowe rysunki, gdyż kosztorys takiego elementu nie zawiera. Natomiast składając w dniu ... lipca 2012 r. kopię pozwolenia wodnoprawnego wraz z operatem wodnoprawnym dotyczącym budowy zbiornika wodnego, kopię pozwolenia na budowę wraz z projektem budowlanym zbiornika wodnego, a także kopię zgłoszenia robót budowlanych wraz z załącznikami dotyczącymi drogi uczynił zadość wezwaniu Agencji w przedmiocie złożenia szczegółowych rysunków, umożliwiających ustalenie kwestii, których brak Agencja nadal wskazuje. Złożony operat wodnoprawny, a także projekt budowlany zawierał m. in. kopię mapy ewidencyjnej, wypis z rejestru gruntów, mapę poglądową mapę projektową, przekrój przez staw. Także do zgłoszenia robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę dotyczącego przebudowy – modernizacji drogi wewnętrznej załączone zostały wypis z rejestru gruntów, kopia mapy ewidencyjnej, mapa do celów projektowych, a także cała dokumentacja geodezyjna. Zatem ze złożonych dokumentów, w tym także ze złożonych kosztorysów bezpośrednio wynikają dane do poczynienia ustaleń, które są niezbędne dla prawidłowej weryfikacji wniosku. Wskazano także, iż zgłoszenie robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę dotyczące przebudowy – modernizacji drogi wewnętrznej zawiera opis stanu istniejącego, z którego wynika, że droga istnieje. Trudno zatem zgodzić się ze stanowiskiem Agencji, że brak jest dokumentów potwierdzających istnienie drogi. Nadto intencją skarżącego było utwardzenie i doprowadzenie do stanu używalności drogi wewnętrznej już istniejącej. Z tych przyczyn Skarżący wskazał, że chodzi mu o budowę drogi utwardzonej, gdyż droga nieutwardzona już istnieje, jednakże w obecnym stanie nie nadaje się do wykorzystania w planowanej działalności. W ocenie skarżącego Agencja powinna ustalić, czy zakres robót objętych zgłoszeniem, a nazwanych przebudową – modernizacją odpowiada zakresowi robót nazwanych budową drogi utwardzonej. Zdaniem skarżącego zakres tych robót jest tożsamy. Różnica w nazewnictwie tego samego zakresu prac nie może być zdaniem Skarżącego powodem do odmowy przyznania pomocy. Podkreślono również, że skarżący wraz z pismem przewodnim z dnia ... lipca 2012 r. przedłożył Agencji zgłoszenie wraz z wymaganymi załącznikami, miedzy innymi szkic usytuowania obiektu budowlanego, natomiast Starosta powiatu ... nie złożył sprzeciwu. Zatem trudno zgodzić się z Agencją, iż dostrzeżone niezgodności faktycznie występują. Ponadto trudno odnieść się do stwierdzonego uchybienia w sposób bardziej szczegółowy, ponieważ Agencja nie podała na czym owe niezgodności miałyby polegać. Skarżący wskazał nadto, że z przedłożonych przez niego dokumentów wynika jedynie rozszerzenie funkcji stawu o dodatkowe elementy i funkcje, które każdy "potencjalny" staw może spełniać. Dla Skarżącego istotna jest funkcja pomocnicza produkcji rolnej i w tym zakresie ubiega się o pomoc finansową. Natomiast, ponieważ staw może, zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym, operatem wodnoprawnym, pozwoleniem na budowę i projektem budowlanym spełniać różnorodne funkcje, nie powinno mieć to wpływu na prawidłową weryfikację wniosku o przyznanie pomocy, gdyż Skarżący zamierza wykorzystać staw jako funkcję pomocniczą produkcji rolnej i w tym zakresie zwrócił się o przyznanie pomocy. Funkcje wymienione zarówno w decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę, a także decyzji o warunkach zabudowy nie wykluczają się i nie stanowią istotnych rozbieżności. Jednocześnie przedstawiony stan drogi (na załączonych zdjęciach) wskazuje na duże nagromadzenie wody. Budowa zbiornika wodnego z jednej strony jest przydatna do gromadzenia wody dla potrzeb produkcji rolnej, co z kolei z drugiej strony pozwala na odprowadzenie wody z terenów, na których znajduje się droga. Stąd obie inwestycje, zarówno budowa zbiornika wodnego, jak i budowa utwardzonej drogi pozostaje ze sobą w ścisłym związku i wzajemnie się uzupełniają. Poza tym Agencja w sposób nienależyty rozważyła zebrany materiał dowodowy i dokonała jego oceny w sposób dowolny. Wszystkie przedłożone przez Skarżącego dokumenty były wystarczające, aby prawidłowo zweryfikować wniosek. Nadto odmawiając przyznania pomocy Agencja musi wskazać jakie zachodzą nie budzące wątpliwości przesłanki nie przyznania pomocy. Pismo informujące o nie przyznaniu pomocy z powodu nieuzupełnienia braków wniosku powinno w sposób szczegółowy opisywać popełnione przez wnioskodawcę błędy. W ocenie skarżącego zaskarżone pismo tych wymogów nie spełnia. Przesłanki odmowy przyznania pomocy zostały opisane enigmatycznie. Natomiast wytknięte braki przedstawiono w sposób lakoniczny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna albowiem kwestionowane rozstrzygnięcie nie narusza prawa. Paragraf 14 Rozporządzenia ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 193/2007 poz. 1397 ze zm. – dalej: "Rozporządzenie") stanowi, że o ile wniosek o przyznanie pomocy nie został wypełniony we wszystkich wymaganych pozycjach lub nie dołączono do niego co najmniej jednego z dokumentów, których nie dołączenie skutkuje nie przyznaniem pomocy lub wniosek nie został złożony w terminie (...) lub w danym okresie składanie wniosków jeden wnioskodawca złożył więcej niż jeden wniosek Agencja nie przyznaje pomocy. Jeżeli jednak we wniosku o przyznanie pomocy nie wskazano adresu wnioskodawcy i nie ma możliwości ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych wniosek pozostawia się bez rozpatrzenia (§ 14 ust. 1 i 2). W przypadku gdy wniosek o przyznanie pomocy nie spełniła innych niż wyżej wymienionych wymagań Agencja wzywa wnioskodawcę w formie pisemnej do ich usunięcia w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania (§ 14 ust. 3). Jeśli wnioskodawca pomimo wezwania do usunięcia braków nie usunął w terminie: 1) żadnego z braków, Agencja nie przyznaje pomocy, 2) wszystkich braków, Agencja wzywa ponownie wnioskodawcę w formie pisemnej do usunięcia tychże braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania (§ 14 ust. 4 pkt 1 i 2). Gdyby się jednak okazało, że wnioskodawca pomimo ponownego wezwania do usunięcia braków nie usunął wszystkich braków w terminie Agencja nie przyznaje pomocy (§ 14 ust. 5). Analiza materiału zgromadzonego w aktach sprawy w tym wezwań adresowanych do strony skarżącej prowadzi do wniosku, iż przepis ten z formalnego punktu nie został naruszony, albowiem organ dochował terminów jak i procedury tamże przewidzianej. Przypomnieć bowiem trzeba, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy w dniu ... czerwca 2011 r. i pomimo dwukrotnego wzywania do uzupełnienia jego braków (pismami z dnia ... września 2011 r. oraz z dnia ... maja 2012 r.) wszystkich braków nie usunęła w wymaganym terminie i to mimo tego, iż na jej prośbę (złożoną na podstawie § 17 Rozporządzenia) termin na dokonanie uzupełniania został przedłużony o 1 miesiąc, tj. do dnia 14 lipca 2012 r. Z akt sprawy wynika, że jeden z brakujących dokumentów a mianowicie kosztorys inwestorski dotyczący budowy drogi utwardzonej złożony został dopiero w dniu ... września 2012 r., a więc po upływie ostatecznego terminu na uzupełnienie m. in. w/w braku. Oznacza to, że już choćby z tego tylko powodu skarga nie mogła zostać uwzględniona. Charakterystyczne jest jednak to, że skarżący omawianą wyżej kwestię przemilcza kładąc nacisk jedynie na to, iż (jego zdaniem) wszystkie braki wniosku zostały uzupełnione. Zdaniem sądu także i z tym stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Dla przykładu organ wzywał stronę dwukrotnie do dostarczenia prawidłowo sporządzonego kosztorysu wskazując na to, że dotychczas przedłożony nie zawiera ogólnej charakterystyki obiektu oraz opisu technicznego wraz z istotnymi parametrami, które określają wielkość obiektu bądź robót budowlanych. Co istotne braków w omawianym zakresie nie usuwa dokumentacja złożona przez stronę w dniu ... lipca 2012 r. Jej częścią są bowiem mapy, które przedstawiają wymiary przedsięwzięcia odmiennie niż wynika to z kosztorysu. Przy czym różnice dotyczą zarówno wymiarów zbiornika wodnego jak i drogi gruntowej. Zwraca na to uwagę organ a jego argumentację należy w tej materii podzielić. Wątpliwości budzi również argumentacja skarżącej odnosząca się do roli jaką będzie pełnił zbiornik wodny (staw). Otóż wskazuje ona, że z przedłożonych przez nią dokumentów wynika jedynie rozszerzenie funkcji stawu o dodatkowe elementy i funkcje, które każdy staw może spełnić (str. 7 i 8 skargi). Nie sposób więc uznać, że przyznana (ewentualnie) pomoc zostałaby wykorzystana wyłącznie na budowę (rozbudowę) zbiornika na wodę w celach związanych jedynie z produkcja rolną, skoro np. z pozwolenia wodnoprawnego wynika, iż inwestycja ta ma służyć dla potrzeb realizacji rekreacji i wędkarstwa. Jest to o tyle ważne, że zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia do kosztów kwalifikowanych, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 1 zalicza się koszty zaopatrzenia gospodarstw rolnych w wodę w tym budowy ujęć wody, zakupu urządzeń do uzdatniania, rozprowadzania, magazynowania wody i nawodnień ciśnieniowych. Powyższe oznacza, iż niezasadny był nie tylko zarzut naruszenia przez organ przepisu § 14 ust. 5 rozporządzenia, ale i art. 22 ust. 3 oraz 21 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 z 2007 r.. poz. 427 ze zm.) Podstawą wyroku jest art. 151 p.p.s.a.