II FZ 673/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Bd 59/13 w zakresie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 23 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: oddalić zażalenie. W konsekwencji wezwania do uiszczenia wpisu sądowego skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z trójką dzieci, którego miesięczny dochód stanowi kwota 4500 zł. Oświadczył także, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych, a jego majątek nieruchomy stanowią mieszkanie o pow. 62 m² oraz warsztat. Comiesięczne wydatki strona określiła na kwotę 2.200 zł i 700 $ tj. czynsz i opłaty za mieszkanie 1000 zł, wyżywienie i ubranie 600 zł alimenty na dzieci 600 zł i 700 $. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że mieszka wraz z dwójką chorych rodziców, którymi się opiekuje. W 2010r. spaliła się firma skarżącego, a ubezpieczyciel, odmówił wypłaty odszkodowania. Skarżący w wykonaniu wezwania Referendarza sądowego przedłożył kserokopię zeznań podatkowych za 2010r. i 2011r., w których wykazał stratę w kwotach 458.043,01 zł i 98.704,81 zł. Ponadto oświadczył, że ma rachunki za prąd, telefon, śmieci, wodę i gaz, a także zalega z terminową zapłatą składek na ZUS i podatków od nieruchomości. Posiada samochód osobowy z 2000r. oraz trzy samochody dostawcze (z 1992r. 2003r. oraz 2011r.), które wykorzystuje do prowadzenia działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 3 czerwca 2013r. zwolnił skarżącego z wpisu sądowego ponad kwotę 500 zł oraz oddalił wniosek w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu wskazano, że nie ma podstaw do przyjęcia, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zwrócono uwagę, że wnioskodawca osiąga stały dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. W zażaleniu z dnia 14 czerwca 2013r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że przedmiotem kontroli instancyjnej dokonywanej w postępowaniu zażaleniowym przez Naczelny Sąd Administracyjny jest zgodność z prawem orzeczeń wydawanych przez sądy pierwszej instancji. Co do zasady NSA nie rozpoznaje ponownie sprawy merytorycznie, a jedynie bada czy przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia nie doszło do naruszenia przepisów prawa. Przedmiotem rozstrzygnięcia NSA nie jest więc istota sprawy, a jedynie ocena postępowania przed sądem pierwszej instancji. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada odpłatności drogi sądowej. Jednak jej realizacja nie powinna uniemożliwić realizacji prawa obywateli do sądu. Z tej przyczyny powstała instytucja zwolnienia od kosztów sądowych, której realizację stanowią przepisy dotyczące przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc przedstawione stwierdzenia do rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że Sąd pierwszej instancji trafnie stwierdził, iż sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadniała przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skoro bowiem miesięczne przychody skarżącego wynoszą 4500 zł to poniesienie kosztów w kwocie przekraczającej 500 zł przy uwzględnieniu miesięcznych wydatków wskazanych we wniosku jest w zasięgu możliwości finansowych skarżącego. Instytucja prawa pomocy nie powinna bowiem prowadzić do przyznawania pomocy państwa dla osób, które nie czyniąc oszczędności we własnych wydatkach oczekują zrekompensowania kosztów postępowania. Dodatkowo w odniesieniu do twierdzeń skarżącego dotyczących poniesionej straty należy wskazać, że wykazana strata nie świadczy o braku środków finansowych pozwalających uiścić należne koszty sądowe. Strata podatkowa powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania przychodów nad przychodem, co skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania – brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Reasumując powyższe rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że sąd pierwszej instancji, wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył przepisów obowiązującego prawa. Przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, określona w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie została w kontrolowanej sprawie spełniona. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.