VI SA/Wa 1297/11
WyrokWSA w Warszawie2011-10-14
Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka, Grażyna Śliwińska, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, która na podstawie umowy licencyjnej produkuje nawóz mineralno-organiczny, na który pozwolenie na wprowadzenie do obrotu zostało wydane innemu podmiotowi, może wprowadzać ten nawóz do obrotu bez uzyskania własnego pozwolenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pozwolenie na wprowadzenie do obrotu nawozu lub środka wspomagającego uprawę roślin ma charakter związany i jest wydawane indywidualnie dla konkretnego producenta. Umowa licencyjna nie może zastąpić obowiązku uzyskania własnego pozwolenia przez inny podmiot, ponieważ pozwolenia te nie stanowią przedmiotu obrotu cywilnoprawnego, a ich przeniesienie wymaga wyraźnego uregulowania ustawowego, którego brak w ustawie o nawozach i nawożeniu. W związku z tym, spółka produkująca nawóz bez własnego pozwolenia naruszyła warunki określone w ustawie.Stan faktyczny
Spółka jawna produkowała nawóz organiczno-mineralny "OrCal®" na podstawie umowy licencyjnej z podmiotem, który posiadał pozwolenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na wprowadzenie tego nawozu do obrotu. Spółka wprowadziła do obrotu 1200 ton nawozu o wartości 449 400 zł, nie posiadając własnego pozwolenia. Organy administracji stwierdziły naruszenie przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu i nałożyły opłatę sankcyjną. Spółka zaskarżyła decyzje, argumentując, że pozwolenie dotyczy nawozu, a nie producenta, i że prawa z pozwolenia mogły być przeniesione na mocy umowy cywilnoprawnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2011 r. sprawy ze skargi Z. Spółka jawna z siedzibą w O. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wprowadzenia do obrotu nawozu niezgodnie z warunkami określonymi w ustawie o nawozach i nawożeniu oraz nakazu wniesienia opłaty sanacyjnej oddala skargę
Zakład Przetwórstwa Mięsnego [...] sp. jawna z siedzibą w O. (skarżąca) wniosła do tutejszego Sądu skargę na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (GIJHARS) z dnia [...] marca 2011 r. [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] października 2010 r., znak: [...]:
1) stwierdzającą wprowadzenie przez skarżącą do obrotu nawozu organiczno-mineralnego o nazwie [...], produkowanego na bazie odpadów poprodukcyjnych pochodzenia zwierzęcego - wielkość partii 1200 ton o wartości partii 449 400 zł brutto niezgodnie z warunkami określonymi w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. Nr 147, poz. 1033),
2) określającą termin wycofania w/w nawozu z obrotu na 7 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji,
3) nakazującą wniesienie na rachunek urzędu skarbowego, właściwego ze względu na siedzibę albo miejsce zamieszkania wprowadzającego nawóz do obrotu, opłaty sankcyjnej stanowiącej 100 % kwoty należnej za sprzedane nawozy, tj. 449 400 zł,
przez Zakład Przetwórstwa Mięsnego [...] Sp. j., O., [...].
Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa
- art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. Nr 147, poz. 1033), zwanej dalej "ustawą o nawozach i nawożeniu"
w związku z:
- art. 2 ust. 1 pkt 1, 3, 5 i 6, art. 3 ust. 2, art. 4, art. 6, art. 8, art. 37 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy,
- art. 17 ust. 1 pkt 8 i art. 21 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, ze zm.).
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniach [...] i [...] sierpnia 2010 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w S. przeprowadzili kontrolę skarżącej w zakresie wprowadzania do obrotu przez skarżącą nawozów.
W toku kontroli zakończonej protokołem z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] ustalono, że kontrolowana jednostka produkowała i wprowadziła do obrotu nawóz mineralno-organiczny pod nazwą [...], do produkcji którego stosowano produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego, zgodnie z definicją rozporządzenia (WE) Nr 1774/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady Europy z dnia 3 października 2002 r., ustanawiającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi kategorii 2 i 3 powstające w zakładzie przy uboju drobiu oraz regent, tj. wapno palone o bardzo wysokiej reaktywności.
Produkcja nawozu odbywa się w technologii FuelCal®, którą opracowała i której właścicielem jest [...] Sp. z o.o., ul. Z., [...], na podstawie zawartej umowy "Umowa Dostawy Linii do produkcji nawozu mineralno-organicznego "OrCal®" technologia FuelCal® wraz z prawem wytwarzania i obrotu wytworzonym nawozem mineralno-organicznym OrCal®" z dnia 22.12.2008 r. pomiędzy Dostawcą: [...] Sp. z o.o., ul. Z., [...] a Zamawiającym: Zakład Przetwórstwa Mięsnego [...] Sp. j., O., [...].
Zgodnie z zapisem w § 3 pkt 1 wyżej wymienionej umowy cena instalacji przetwórczej obejmuje "dożywotnie nieodpłatne prawo do korzystania z licencji ograniczonej na stosowanie technologii FuelCal® i cesję praw na wytwarzanie i obrót wytwarzanym nawozem organiczno- mineralnym OrCal®".
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia 04 czerwca 2007 r., znak: HORnn-4077-2/07 udzielił pozwolenia na wprowadzanie do obrotu nawozu organiczno-mineralnego pod nazwą "OrCal®" jedynie podmiotowi [...] Sp. z o.o., ul. Z., [...]. Skarżąca nie występowała z wnioskiem do Ministra RoInictwa i Rozwoju Wsi o wydanie i nie posiada, jako producent, pozwolenia na wprowadzanie do obrotu nawozu organiczno-mineralnego pod nazwą "OrCal®" zgodnie z zapisami art. 4 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu.
Powiatowy Lekarz Weterynarii w G. decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...] zatwierdził przetwarzanie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego kat. 2 i 3 w Zakładzie Przetwórstwa Mięsnego [...] Sp. j., O., [...], pochodzących z własnego zakładu metodą "FuelCal®" oraz nadał numer identyfikacyjny: 02197501.
W/w decyzja została wydana w oparciu o przepis z art. 13 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 1774/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady Europy z dnia 3 października 2002 r. ustanawiającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi.
W toku kontroli ustalono, że skarżąca wprowadziła do obrotu 1200 ton przedmiotowego nawozu, zbywając go za łączną kwotę 449 400 zł Z. G.o czym świadczą faktury VAT Nr [...] z dnia [...] września 2009 r. oraz Nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r.
W związku z powyższym, organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzenia do obrotu przez skarżącą, nawozu mineralno-organicznego pod nazwą "OrCal®", a następnie decyzją z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] stwierdził:
wprowadzenie do obrotu nawozu organiczno-mineralnego o nazwie OrCal, produkowanego na bazie odpadów poprodukcyjnych pochodzenia zwierzęcego -wielkość partii 1200 ton, o wartości partii 449 400 zł brutto niezgodnie z warunkami określonymi w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. Nr 147, poz. 1033) oraz określił termin wycofania powyższego nawozu z obrotu na 7 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji. Ponadto nakazał skarżącej wniesienie na rachunek urzędu skarbowego, właściwego ze względu na siedzibę albo miejsce zamieszkania wprowadzającego nawóz do obrotu, opłaty sankcyjnej stanowiącej 100 % kwoty należnej za sprzedane nawozy, tj. 449 400 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji spółka zarzuciła naruszenie:
- art. 37 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 w związku z art. 3 ustawy z dnia 10.07.2007 r. o nawozach i nawożeniu,
- art. 107 § 3 ust. 1 k.p.a.
Podniosła, iż w toku kontroli nie stwierdzono, aby skarżąca nie dopełniła wymagań jakościowych.
Strona nie zgadza się ze stanowiskiem organu, iż rozpoczynając na podstawie umowy licencyjnej, produkcję nawozu już raz wprowadzonego do obrotu przez firmę [...] Sp. z o.o. na podstawie upoważnienia wydanego przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, skarżąca miała - z mocy przepisu art. 4 ust. 1 przedmiotowej ustawy - obowiązek uzyskania pozwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na wprowadzanie do obrotu spornego nawozu.
Zdaniem strony nawóz mineralno-organiczny "OrCal®", będący przedmiotem niniejszego postępowania, został wprowadzony do obrotu na podstawie pozwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Strona twierdzi, iż z treści przepisu art. 4 ust. 1 ww. ustawy wynika wprost, że pozwolenie dotyczy konkretnego nawozu lub środka wspomagającego uprawę roślin, a nie jego producenta. Ponadto twierdzi, iż uzyskiwanie ponownego pozwolenia na wprowadzenie do obrotu tego samego nawozu, produkowanego wg. tej samej technologii, nie znajduje żadnego uzasadnienia.
Zdaniem skarżącej trudno znaleźć argumenty przemawiające za poglądem organu I instancji, że każdy producent takiego samego nawozu, już wprowadzonego do obrotu musi ponownie uzyskać pozwolenie, a więc przedstawić te same, wymagane przepisem art. 4 ust. 4 w/w ustawy wyniki badań, czyli też opinie (art. 4 ust. 6).
Odwołując się do treści art. 52a) ust. 1 ustawy o ochronie roślin oraz art. 32 Konstytucji RP strona podnosi, że również w przypadku pozwolenia na wprowadzanie do obrotu nawozu jest możliwe przeniesienie praw na inny podmiot niż ten, który występował o wydanie takiego pozwolenia. Zdaniem strony, powyższe dodatkowo przemawia za przyjęciem tezy, że pozwolenie na wprowadzanie nawozu do obrotu nie dotyczy podmiotu produkującego, a tyczy się wyrobu.
Strona w odwołaniu nie zgadza się również z tezą, że przejęcie uprawnień i obowiązków wynikających z pozwolenia dla określonego podmiotu przez inny podmiot, jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy przepis prawa tak stanowi.
GIJHARS nie podzielił zarzutów zawartych w powyższym odwołaniu i opisaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji.
Przytoczył przepisy art. 2 ust. 1 pkt 6, art., 2 ust. 1 pkt 3, 5, art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 2, art. 6 pkt 1 ustawy o nawozach i nawożeniu i stwierdził, że w przedmiotowej sprawie, strona nie przedstawiła pozwolenia na wprowadzanie do obrotu nawozu mineralno-organicznego pod nazwą "OrCal®", które zgodnie z wymaganiami art. 6 pkt 1 lit. a przedmiotowej ustawy, winno zawierać imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania i adres, albo nazwę oraz siedzibę i adres producenta przedmiotowego nawozu, tj. Zakład Przetwórstwa Mięsnego [...] Sp. j., O., [...].
Organ odwoławczy zauważył, iż skarżąca bez wątpienia jest producentem nawozu mineralno-organicznego pod nazwą "OrCal®", jak również wprowadzającym do obrotu przedmiotowy nawóz, na co wskazuje materiał dowodowy zgromadzony w sprawie.
GIJHARS podkreśla, że powyższy fakt nie jest kwestionowany przez stronę we wniesionym odwołaniu.
W tym stanie rzeczy, zdaniem GIJHARS, skarżąca winna posiadać pozwolenie ministra właściwego do spraw rolnictwa na wprowadzanie do obrotu przedmiotowego nawozu mineralno-organicznego pod nazwą "OrCal®".
Organ nie zgodził się z argumentacją odwołującej się, że z przepisu art. 4 ust. 1 w/w ustawy "wynika wprost, że pozwolenie dotyczy konkretnego nawozu lub środka wspomagającego uprawę roślin, a nie jego producenta". GIJHARS akcentuje, iż przepis art. 6 ustawy o nawozach i nawożeniu w sposób wyraźny wskazuje elementy składające się na treść decyzji pozwalającej na wprowadzanie do obrotu nawozu lub środka wspomagającego uprawę roślin, o których mowa w art. 3 ust. 2 przedmiotowej ustawy. Zgodnie z treścią art. 6 w/w ustawy minister właściwy do spraw rolnictwa w decyzji udzielającej pozwolenia na wprowadzanie do obrotu nawozu wskazuje nazwę nawozu i nazwę oraz siedzibę producenta nawozu.
Organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, że uprawnienie wynikające z pozwolenia do wprowadzania do obrotu nawozu w określonym zakresie jest uprawnieniem osobistym ze sfery prawa publicznego - administracyjnego, nie zaś prawa prywatnego - cywilnego i nie może być przedmiotem obrotu prawnego między adresatem decyzji a osobą trzecią.
Zauważył, iż adresatem decyzji administracyjnej Nr [...] z dnia [...] czerwca 2007r. nadającej uprawnienie do wprowadzania do obrotu nawozu organicznego o nazwie "OrCal®" jest [...] Sp. z o.o., ul. Z., [...]. Zatem na Zakład Przetwórstwa Mięsnego [...] Sp. j., O., [...], który nie uczestniczył w postępowaniu o wydanie decyzji, o której mowa w art. 4 ustawy o nawozach i nawożeniu, nie mogą zostać przeniesione uprawnienia i obowiązki wynikające z w/w decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, bez konieczności powtórzenia tego postępowania. Bez znaczenia w niniejszej sprawie są natomiast właściwości wprowadzonego do obrotu nawozu.
Organ zaakcentował, że przepisy ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu nie przewidują możliwości przejęcia przez podmiot uprawnień i obowiązków wynikających z pozwolenia wydanego dla innego podmiotu.
Organ odwoławczy podkreślił również, iż ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne w drodze ustawy – w tym przypadku ustawy o nawozach i nawożeniu, która reguluje
1) warunki i tryb wprowadzania do obrotu nawozów z wyłączeniem spraw związanych z wprowadzaniem do obrotu nawozów uregulowanych w przepisach rozporządzenia (WE) nr 2003/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. w sprawie nawozów (Dz. Urz. WE L 304 z 21.11.2003, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. WE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 32, str. 467, z późn. zm.),
2) warunki i tryb wprowadzania do obrotu środków wspomagających uprawę roślin,
3) zadania i właściwości organów oraz jednostek organizacyjnych w zakresie wprowadzania do obrotu nawozów na podstawie przepisów rozporządzenia nr 2003/2003,
4) stosowanie nawozów i środków wspomagających uprawę roślin w rolnictwie,
5) zapobieganie zagrożeniom zdrowia ludzi i zwierząt oraz środowiska, które mogą powstawać w wyniku przewozu, przechowywania i stosowania nawozów oraz środków wspomagających uprawę roślin,
6) agrochemiczną obsługę rolnictwa.
Z kolei decyzja o pozwoleniu na wprowadzenie do obrotu nawozu ma charakter związany.
Oznacza to, że organ wydaje decyzję, zezwalającą na wprowadzenie do obrotu nawozu, jeśli wypełnione zostaną przesłanki wymienione w art. 4 ust. 6 przedmiotowej ustawy. Z kolei dysponowanie przez stronę skarżącą decyzją Powiatowego Lekarza Weterynarii w G. zatwierdzającą przetwarzanie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego kategorii 2 i 3 w Zakładzie Przetwórstwa Mięsnego [...] Sp. j., O., [...], pochodzących z własnego zakładu ubojowego metodą FuelCal® nie jest równoznaczne, czy też nie może zastępować odpowiedniego pozwolenia ministra właściwego do spraw rolnictwa.
Przepisy art. 3-8 ustawy o nawozach i nawożeniu regulujące kwestie związane z udzielaniem pozwolenia na wprowadzanie nawozów do obrotu wskazują, iż w każdym wypadku niezbędne jest ścisłe określenie (zindywidualizowanie) podmiotu, który produkuje nawóz na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Wszystkie te przepisy wymagają wskazania tego producenta z imienia i nazwiska lub nazwy firmy oraz wskazania ich adresów.
Dane te umieszczane są w wykazach nawozów prowadzonych przez ministra właściwego do spraw rolnictwa (art. 8 przedmiotowej ustawy).
GIJHARS wskazał, że konstrukcja przepisów art. 3-8 w/w ustawy wskazuje na to, iż ustawodawca celowo tak uregulował procedury wydawania pozwoleń na wprowadzanie od obrotu nawozów i prowadzenie ich wykazów, aby możliwe byłoby zindywidualizowanie każdego producenta nawozu produkowanego na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.
W przedmiotowej sprawie strona wprowadzając do obrotu wyprodukowany nawóz o nazwie "OrCal®" nie spełniła warunków określonych w ustawie, wskazanych w art. 3 ust. 2 albowiem skarżąca nie posiadała pozwolenia na wprowadzenie tego produktu do obrotu.
Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, że zasadny jest zarzut strony, iż organ I instancji wskazał nieprawidłową podstawę prawną tj. art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o nawozach i nawożeniu, podczas gdy powinien wskazać art. 37 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy. Tym niemniej, zdaniem GIJHARS wada ta nie powoduje konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję skarżąca wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania ponowiła zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji
Jeszcze raz zaakcentowała, że wymóg uzyskania przez skarżącą w drodze decyzji właściwego Ministra pozwolenia na wprowadzenie do obrotu nawozu albo środka wspomagającego uprawę roślin, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy o nawozach i nawożeniu, jest o tyle chybiony, gdyż takie pozwolenie zostało już wydane. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. pozwolił na wprowadzenie do obrotu nawozu organiczno-mineralnego pn. OrCal produkowanego przez [...] Spółka z o. o. z siedzibą w P.. Na mocy przedmiotowej decyzji wspomniany podmiot wszedł w prawa i obowiązki wynikające z tej decyzji. W ocenie skarżącej, jako dysponent tego prawa w myśl art. 265 Kodeksu cywilnego może użyczać tego prawa innym podmiotom na zasadzie przeniesienia własności bądź użyczenia. Użytkowanie jest prawem obciążającym cudzą rzecz lub cudze prawo. Definicja normatywna użytkowania rzeczy zawarta jest w art. 252 K.c. Według tego przepisu rzecz można obciążyć prawem do jej używania i do pobierania jej pożytków. Kodeks cywilny nie definiuje użytkowania prawa. Jednakże wskazuje (art. 265 § 2 K.c.), że do użytkowania praw stosuje się odpowiednio przepisy o użytkowaniu rzeczy. Przedmiotem użytkowania mogą być zatem prawa, zaś podmiotem użytkowania praw mogą być m.in. jednostki organizacyjne nie będące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, np. spółki osobowe prawa handlowego (art. 8 K.s.h.).
W obliczu przytoczonych wyżej przepisów Decyzja nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. wydana przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi pozwalająca na wprowadzenie do obrotu nawozu organiczno-mineralnego pod nazwą OrCal produkowanego przez [...] Sp. z o.o. jest jednocześnie jej prawem. Jako dysponent tego prawa w myśl art. 265 K.c. może użyczać tego prawa innym podmiotom na zasadzie przeniesienia własności. Obowiązującą formą aktu przeniesienia prawa własności jest umowa. Taką właśnie umowę spółka [...] zawarła z Zakładem Przetwórstwa Mięsnego [...] Sp. j.
Strona nie zgadza się z argumentacją organu odwoławczego w zakresie przenoszenia uprawnień wynikających z pozwolenia i podnosi, że przepisy ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu nie regulują w sposób bezpośredni implikacji przeniesienia prawa zezwalającego na wprowadzeniu do obrotu nawozu mineralno-organicznego, związanego z instytucją umowy na podstawie której przejmujący produkcję nawozu z dniem wejścia w życie zawartej umowy wchodzi w prawa i obowiązki wynikające z zezwolenia na dopuszczenie tego nawozu do obrotu, dlatego też skutki prawne należy wywodzić z ogólnie przyjętych przepisów prawa, w szczególności z przepisów Kodeksu cywilnego.
Skarżąca podkreśla również, iż cytowana ustawa o nawozach i nawożeniu również nie zabrania takich rozwiązań prawnych. A co nie jest prawem zabronione jest w istocie rzeczy dozwolone - konkluduje strona.
Na poparcie swojego stanowiska przytacza regulacje, które w jej ocenie znajdują zastosowanie w sprawie przeniesienia praw i obowiązków na inny podmiot, a mianowicie: art. 52a ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin, art. 190 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska i inne. Strona podnosi, że ustawa o nawozach i nawożeniu takich regulacji nie przewidziała to nie oznacza wcale, że zabronione jest stosowanie ich na podstawie innych przepisów prawa. Zdaniem skarżącej, brak analogicznych rozwiązań prawnych w ustawie o nawozach i nawożeniu jest ewidentną luką prawną, która nie może wywierać negatywnych skutków prawnych i w konsekwencji działać na niekorzyść podmiotów gospodarczych. Dlatego też w tym konkretnym przypadku znajdują zastosowanie przepisy ogólne a mianowicie przepisy Kodeksu cywilnego, o których była mowa wyżej. W ocenie strony decyzja Głównego Inspektora narusza w ewidentny sposób zasady wyrażone w art. 5 kodeksu cywilnego, ponieważ jest sprzeczna ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa oraz zasadami współżycia społecznego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
W myśl art. 37 ust. 1 ustawy o nawozach i nawożeniu, kto wprowadza do obrotu:
1) nawozy oznaczone znakiem "NAWÓZ WE", nienależące do typów nawozów wyszczególnionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia nr 2003/2003 lub niespełniające wymagań jakościowych określonych dla danego typu nawozu w tym załączniku,
2) nawozy lub środki wspomagające uprawę roślin niezgodnie z warunkami określonymi w art. 3 lub 5
- wycofuje je z obrotu, na własny koszt, oraz wnosi na rachunek urzędu skarbowego, właściwego ze względu na siedzibę albo miejsce zamieszkania podmiotu wprowadzającego do obrotu nawóz, nawóz oznaczony znakiem "NAWÓZ WE" lub środek wspomagający uprawę roślin, opłatę sankcyjną stanowiącą 100 % kwoty należnej za sprzedane nawozy, nawozy oznaczone znakiem "NAWÓZ WE" lub środki wspomagające uprawę roślin, a w przypadku innej formy zbycia nawozów, nawozów oznaczonych znakiem "NAWÓZ WE" lub środków wspomagających uprawę roślin - 100 % wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub którą mógłby uzyskać za wprowadzone do obrotu nawozy, nawozy oznaczone znakiem "NAWÓZ WE" lub środki wspomagające uprawę roślin.
Stosownie do art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy o nawozach i nawożeniu, Inspektor, właściwy ze względu na siedzibę albo miejsce zamieszkania podmiotu wprowadzającego do obrotu nawóz wydaje decyzję, w której stwierdza wprowadzenie do obrotu nawozu niezgodnie z warunkami określonymi w art. 3 lub 5 oraz określa termin jego wycofania z obrotu, ilość wprowadzonego do obrotu nawozu oraz wysokość opłaty sankcyjnej, o której mowa w ust. 1.
Z kolei na podstawie art. 3 ust. 2 ustawy o nawozach i nawożeniu, nawozy organiczne, organiczno-mineralne, mineralne nieoznaczone znakiem "NAWÓZ WE" i środki wspomagające uprawę roślin mogą być wprowadzone do obrotu na zasadach określonych w art. 4. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 ustawy o nawozach i nawożeniu nawozy oraz środki wspomagające uprawę roślin, o których mowa w art. 3 ust. 2, są wprowadzane do obrotu na podstawie uzyskanego pozwolenia. Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 2 w/w ustawy minister właściwy do spraw rolnictwa wydaje, w drodze decyzji, pozwolenie na wprowadzanie do obrotu nawozu albo środka wspomagającego uprawę roślin, o których mowa w art. 3 ust. 2.
Przedmiotowe pozwolenie na wprowadzanie do obrotu nawozów lub środków wspomagających uprawę roślin, o których mowa w art. 3 ust. 2, wydawane jest na wniosek producenta nawozu lub środka wspomagającego uprawę roślin, wyprodukowanego na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.
Pozwolenie na wprowadzanie do obrotu nawozu lub środka wspomagającego uprawę roślin, o którym mowa w art. 4 ust. 1, zawiera nazwę nawozu albo środka wspomagającego uprawę roślin, imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania i adres, albo nazwę oraz siedzibę i adres producenta dla nawozu albo środka wspomagającego uprawę roślin, wyprodukowanych na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (v. art. 6 pkt 1 ustawy o nawozach i nawożeniu).
W niniejszej sprawie nie jest sporne między skarżącą i organem, że skarżąca wyprodukowała i wprowadziła do obrotu 1200 ton nawozu organiczno-mineralnego pod nazwą "OrCal" zbywając go za łączną kwotę 449400 złotych.
Nie jest również kwestionowane, iż pozwolenie na wprowadzenie do obrotu przedmiotowego nawozu udzielono spółce [...] z którą łączyła spółkę umowa z dnia [...] grudnia 2008 r.
W ocenie strony, decyzja udzielająca pozwolenia spółce [...] wykluczała konieczność uzyskiwania stosownego pozwolenia przez skarżącą, gdyż pozwolenie na wprowadzenie do obrotu nawozu dotyczy konkretnego nawozu a nie jego producenta, a ponadto możliwe było przeniesienie praw wynikających z pozwolenia udzielonego spółce [...] na rzecz skarżącej, co uczyniono umową z dnia [...] grudnia 2008 r.
Sąd nie podziela przedstawionego wyżej stanowiska skarżącej spółki.
Decyzja ministra właściwego do spraw rolnictwa o pozwoleniu na wprowadzanie do obrotu nawozu albo środka wspomagającego uprawę roślin, o której mowa w art. 4 ust. 2 ustawy o nawozach i nawożeniu ma charakter związany, co oznacza, iż wydanie decyzji, której sam fakt wydania oraz jej treść jest ściśle określona przepisami prawa, a proces oceny organu sprowadza się jedynie do sprawdzenia, czy są spełnione przesłanki wydania decyzji.
Ponadto zważyć należy, iż minister właściwy do spraw rolnictwa odmawia, w drodze decyzji, wydania pozwolenia na wprowadzenie do obrotu nawozu albo środka wspomagającego uprawę roślin, o których mowa w art. 3 ust. 2, jeżeli z dołączonych do wniosku dokumentów nie wynika, że nawóz albo środek wspomagający uprawę roślin spełnia wymagania określone w ust. 6 (art. 4 ust. 9 ustawy o nawozach i nawożeniu).
Jak już wspomniano wyżej, zgodnie z art. 6 pkt 1 w/w ustawy w przedmiotowym pozwoleniu wskazuje się nazwę nawozu (...) nazwę oraz siedzibę i adres producenta dla nawozu (...) wyprodukowanego na terytorium RP.
Odpierając zarzuty strony jako niezasadne należy wskazać, że istota zezwoleń polega na indywidualnym uchylaniu zakazu wprowadzonego przez ustawodawcę w celu prewencyjnym.
Organ administracji publicznej wydając pozwolenie, określa pozycję prawną indywidualnie oznaczonego podmiotu prawa znajdującego się w określonych (konkretnych) okolicznościach.
Nie można podzielić poglądu strony, że wobec braku uregulowań, w ustawie z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu, dotyczących kwestii przenoszenia praw i obowiązków wynikających z zezwolenia na wprowadzenia do obrotu nawozu, zastosowanie w tym względzie mają przepisy ustawy kodeks cywilny oraz ustawy kodeks spółek handlowych.
Pozwolenie bowiem jako akt prawny wydawany przez organy administracji publicznej jest źródłem uzyskania przez podmiot uprawnień w sferze stosunków publicznoprawnych. Z tej też przyczyny, co do zasady pozwolenia nie stanowią przedmiotu obrotu, w szczególności dokonywanego w drodze czynności cywilnoprawnych. Zasadą jest wyłączenie zezwoleń, licencji i zgód z obrotu. Wyjątkiem zaś możliwość przenoszenia wynikających z nich uprawnień.
Niewątpliwie wyjątek musi mieć swe źródło w przepisach ustawy. Rzeczywiście brak jest wprost wyrażonej w przepisach ustawy o nawozach i nawożeniu reguły zakazującej przenoszenia praw wynikających z zezwoleń na wprowadzenie nawozu do obrotu.
Jednakże uwzględniając, że przedmiotowe zezwolenie w sposób władczy określa sytuację prawną jej adresata a także wskazaną wyżej istotę praw o charakterze publicznoprawnym należy przyjąć, że sytuacje w których przewidziano możliwość sukcesji praw i obowiązków publicznoprawnych należy traktować jako wyjątki, wprost wyrażone w obowiązujących przepisach.
Rację ma więc organ twierdząc, że umowa licencyjna Nr [...] z dnia [...] października 2009 r. zawarta przez skarżącą z firmą [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. na dzień przedmiotowej kontroli nie stanowiła podstawy do uznania, iż na skarżącej nie spoczywał obowiązek uzyskania pozwolenia na wprowadzenie spornego nawozu do obrotu.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że organ miał podstawę do wydania zaskarżonej decyzji skoro skarżąca wprowadzając do obrotu wyprodukowany nawóz o nazwie "OrCal" nie spełniła warunków określonych w ustawie o nawozach i nawożeniu tj. wskazanych w art. 3 ust. 2 tejże ustawy.
W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ppsa jako, że jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło