II FZ 268/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska - Nowacka, po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. K. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 768/12 w przedmiocie opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 28 czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. postanawia oddalić zażalenie. Wyrokiem z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 768/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę B. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 28 czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. Pismem z dnia 28 stycznia 2013 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w powyżej powołanej sprawie oraz o zwrot kosztów sądowych w sprawach o sygn. akt I SA/Lu 767/12, I SA/Lu 768/12 i I SA/Lu 769/12 z uwagi na regulację zawartą w art. 239 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", gdyż jego sprawa dotyczyła świadczenia rehabilitacyjnego, a konkretnie zasadności odliczenia ulgi rehabilitacyjnej od podatku dochodowego. Zarządzeniem z dnia 31 stycznia 2013 r. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wezwał stronę do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym na skutek zgłoszonego żądania z dnia 28 stycznia 2013. Jednocześnie wezwano skarżącego, w nawiązaniu do wniosku o zwrot kosztów sądowych (w sytuacji, gdy skarga została oddalona) do wyjaśnienia czy domaga się on przyznania prawa pomocy - w terminie 7 dni pod rygorem uznania, że nie wnosi on o przyznanie prawa pomocy. Na powyżej powołane zarządzenie strona skarżąca wniosła zażalenie wskazując w uzasadnieniu, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpatrzył jej skargi na trzy decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w L. w sprawie odliczenia od dochodu wydatków poniesionych na przejazdy na niezbędne zabiegi rehabilitacyjne w latach 2008, 2009, 2010 na jednej rozprawie. W ocenie skarżącego jest to jedno ze świadczeń rehabilitacyjnych, które na podstawie art. 239 ust. 1 pkt c p.p.s.a., zwalnia osoby tam wymienione od kosztów sądowych, a mimo tego żąda się od niego opłaty wpisowej za trzy rozprawy, choć ogłoszenie orzeczenia też było jedno. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią przepisu art. 234 § 2 opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie 7 dni od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 maja 2008 r., sygn. akt II OZ 408/08, uiszczenie opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem jest obligatoryjne i wymagalne już tylko z tego powodu, że w sprawie zostało sporządzone na wniosek strony uzasadnienie orzeczenia, bez względu na późniejsze decyzje strony co do dalszego postępowania w sprawie. Obowiązku uiszczenia opłat sądowych nie ma jedynie strona, która jest zwolniona od kosztów sądowych (art. 239 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie ma obowiązku ponoszenia opłat sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych. Zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji - wojewódzkim sądem administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym, bez konieczności wydawania w tym zakresie odrębnego orzeczenia (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2010 r., II SA/Wa 272/10, niepubl.). Przedmiotem skargi w tym przypadku było działanie organu polegające na określeniu zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. Określając wysokość podatku organ oceniał, czy skarżącemu przysługiwała ulga podatkowa związana z dojazdem na niezbędne zabiegi rehabilitacyjne. Skarga nie dotyczyła zatem żadnego z aktów administracyjnych, których przedmiotem byłoby świadczenie rehabilitacyjne (jego przyznanie, odmowa przyznania czy pozbawienie), a tylko takich skarg dotyczy zwolnienie, o którym mowa w art.239 pkt 1 lit.c p.p.s.a. W konsekwencji powoływane przez skarżącego zwolnienie zawarte w pkt 1 lit. c omawianego artykułu nie ma zastosowania w sprawie. Skoro jednocześnie skarżący nie należy do kręgu podmiotów zwolnionych z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt. 2 i 3 p.p.s.a. i nie uzyskał on również prawa pomocy w omawianym zakresie, to miał obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej, a wcześniej - wpisów od skargi. Zauważyć przy tym należy, że skarżący nie zaskarżył we właściwym terminie zarządzenia dotyczącego wpisów od skargi. Na marginesie jedynie w tym miejscu wskazać należy, iż nawet połączenie oddzielnych spraw w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia nie oznacza, że takie połączenie tworzy z tych spraw jedną, nową sprawę. Połączenie podyktowane względami technicznymi i ekonomią procesową nie pozbawia połączonych spraw ich odrębności i nie zmienia faktu, że łącznie rozpoznawane i rozstrzygane sprawy są nadal samodzielnymi sprawami (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Zakamycze 2005 r., str. 264). Nawet objęcie jedną skargą kilku decyzji lub postanowień pozostających ze sobą w związku i ewentualne zastosowanie w takiej sprawie art. 111 § 2 p.p.s.a. nie ma wpływu na wysokość kosztów sądowych(por. postanowienie NSA z dnia 26 października 2004 r., sygn. akt FZ 313/04, niepubl.). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.