II GSK 1991/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-01-29

Skład orzekający: Anna Robotowska, Wojciech Kręcisz, Krystyna Anna Stec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zarządzenia Prezesa NFZ, które nie jest prawem powszechnie obowiązującym, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Zdrowia na podstawie art. 163 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej jest bezzasadny. Sąd wyjaśnił, że Minister Zdrowia może badać decyzje dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ pod kątem naruszenia prawa, przy czym pojęcie 'prawa' obejmuje zarówno akty powszechnie obowiązujące, jak i wewnętrznie obowiązujące, takie jak zarządzenia Prezesa NFZ. W związku z tym, naruszenie zarządzenia Prezesa NFZ mogło stanowić podstawę do ingerencji Ministra Zdrowia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora D. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Ministra Zdrowia. Minister Zdrowia zalecił Dyrektorowi DOW NFZ opracowanie nowego wystąpienia pokontrolnego, uznając, że dotychczasowe było wadliwe. Głównym zarzutem było to, że kontrola i wystąpienie pokontrolne DOW NFZ wykraczały poza ustalony zakres czasowy i przedmiotowy, a także kwestia ważności deklaracji wyboru pacjentów po likwidacji poprzedniego świadczeniodawcy. WSA w Warszawie oddalił skargę Dyrektora DOW NFZ, a NSA oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora D. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska Sędziowie NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Krystyna Anna Stec Protokolant Agata Próchniewska po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora D. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 2006/12 w sprawie ze skargi Dyrektora D. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia na decyzję Ministra Zdrowia z dnia 2 [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie zalecenia usunięcia nieprawidłowości 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora D. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz Ministra Zdrowia [...] (...) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 maja 2013 r. oddalił skargę Dyrektora D. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia na decyzję Ministra Zdrowia z dnia 2 [...] 2012 r. w przedmiocie zalecenia usunięcia nieprawidłowości. Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia. Decyzją z dnia 21 [...] 2012 r. Minister Zdrowia wydał Dyrektorowi D. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Dyrektor DOW NFZ) zalecenia opracowania nowego, wolnego od uchybień wystąpienia pokontrolnego będącego wynikiem przeprowadzonego przez D. Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia postępowania kontrolnego oznaczonego numerem [...] wraz z uzasadnieniem. Minister Zdrowia decyzją z dnia 2 [...] 2012 r., na podstawie art. 163 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 165 ust. 3 oraz art. 181 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pk1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku Dyrektora D. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji Minister Zdrowia wskazał, że zgodnie z art. 56 ust. 1 ustawy o świadczeniach, świadczeniobiorca potwierdza pisemnym oświadczeniem - zwanym "deklaracją wyboru" - wybór lekarza, pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej. Przepis ust. 2 art. 56 zawiera natomiast obligatoryjne części składowe deklaracji, którą m.in. jest także siedziba świadczeniodawcy. Tym samym podpisane przez ubezpieczonych deklaracje wyboru zachowują ważność jeżeli wybrani w deklaracjach lekarze, pielęgniarki i położne udzielają świadczeń w tym samym miejscu, w podmiocie posiadającym umowę z NFZ. Wykazane w protokole kontroli deklaracje w liczbie [...] (strona [...] protokołu kontroli) z nieprawidłowością oznaczoną, jako "nieprawidłowa pieczątka" nie mogą stanowić podstawy do domagania się od świadczeniodawcy zwrotu refundacji świadczeń. Odnosząc się do argumentu, że do przeprowadzonego postępowania kontrolnego nr [...] nie miały zastosowania postanowienia zarządzenia nr [...] Prezesa NFZ, Minister Zdrowia przyznał, że w sprawie będącej przedmiotem decyzji zastosowanie miały postanowienia zarządzenia nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 5 [...] 2008 r. Jednocześnie jednak podkreślił, że § 12 ust. 5 pkt 5 zarządzenia nr [...] Prezesa NFZ zawiera analogiczne postanowienia, jak wskazane w uzasadnieniu decyzji Ministra Zdrowia z dnia 21 [...] 2012 r., które zobowiązują oddział wojewódzki NFZ do przyporządkowania świadczeniobiorców - w przypadku wystąpienia tych samych świadczeniobiorców na listach aktywnych różnych świadczeniodawców - do świadczeniodawcy na podstawie najpóźniejszej deklaracji wyboru. Wobec powyższego akceptując stanowisko Dyrektora DOW NFZ zaprezentowane w złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Zdrowia de facto unieważniłby deklaracje wyboru złożone przez ubezpieczonych, do czego nie posiada kompetencji. Następnie organ wskazał, że protokół kontroli powinien dotyczyć zakresu kontroli określonego w upoważnieniu do jej przeprowadzenia. Wystosowanie do świadczeniodawcy wystąpienia pokontrolnego, w którym DOW NFZ domaga się zwrotu środków finansowych za okres wykraczający poza zakres określony w upoważnieniu jest działaniem naruszającym art. 64 ust. 7 ustawy o świadczeniach. Tym samym wezwanie świadczeniodawcy do zwrotu kwot nienależnej refundacji świadczeń za okres od [...] 2009 r. do [...] 2009 r., przy zakresie kontroli określonym od 1 [...] do 31 [...] 2009 r. było działaniem niezgodnym z prawem. Pismem z dnia 5 [...] 2012 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Zdrowia z dnia 2 [...] 2012 r., wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Ministra Zdrowia z dnia 21 [...] 2012 r. W uzasadnieniu wskazał, że w wyniku kontroli ustalono, że NZOZ Powiatowe Centrum Zdrowia sp. z o.o. nie posiadał deklaracji wyboru złożonych przez ubezpieczonych, a pomimo tego faktu rozliczał ubezpieczonych, o których mowa, przedkładając ich (kilkakrotnie, w kolejnych miesiącach) na listach aktywnych do rozliczeń z NFZ. Skarżący podniósł, iż stwierdzone w trakcie kontroli nieprawidłowości w sferze skutków finansowych dla DOW NFZ wykraczały poza okres objęty kontrolą, wobec czego zawarto w piśmie z dnia 23 [...] 2010 r. żądanie zwrotu nienależnie wypłaconych środków w kwocie [...] zł zgodnie z art. 67 ust. 7 ustawy o świadczeniach. W odpowiedzi na skargę Minister Zdrowia wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga Dyrektora D. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji wskazał, że uszczegółowienia zasad i trybu prowadzenia postępowania kontrolnego dokonano w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego sposobu i trybu przeprowadzania kontroli przez podmiot zobowiązany do finansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych (Dz. U. Nr 274, poz. 2723), wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 64 ust. 10 ustawy o świadczeniach oraz w zarządzeniu nr 23/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 13 maja 2009 r. w sprawie planowania, przygotowywania i prowadzenia postępowania kontrolnego oraz realizacji wyników kontroli obowiązujące od 13 maja 2009 r. (Dz. Urz. Prezesa NFZ Nr 4, poz. 23, z późn. zm.), wydanego na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 25 ustawy o świadczeniach. O ile ustawa o świadczeniach i rozporządzenie z 15 grudnia 2004 r. dotyczyły kontroli przez podmiot zobowiązany do finansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych, o tyle zarządzenie 23/2009/DSOZ skierowane jest do jednostek organizacyjnych NFZ i pracowników NFZ. Zarządzenie to służy usystematyzowaniu czynności podejmowanych podczas kontroli przez pracowników NFZ. Akt ten nie może zmieniać reguł ustawowych i rozporządzenia dotyczących kontroli i sytuacji podmiotu kontrolowanego jednakże wobec DOW NFZ, którego pracownicy przeprowadzali kontrolę, zarządzenie to ma zastosowanie, albowiem na mocy art. 96 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach, Narodowy Fundusz Zdrowia jest państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną i w jego skład w wchodzą: centrala Funduszu i oddziały wojewódzkie Funduszu. Wobec tego odwoływanie się do braku kompetencji Prezesa NFZ do wydania zarządzenia 23/2009/DSOZ, nie znajduje zdaniem Sądu I instancji, uzasadnionych podstaw. D. Oddział Wojewódzki, jako jeden z Oddziałów NFZ ma obowiązek kierować się przepisami wewnętrznymi, kierowanymi do jednostek podległych Prezesowi NFZ. Skarżący zaś nie wykazał, aby uregulowania tego zarządzenia były sprzeczne z przepisami ustawy o świadczeniach i rozporządzenia z 15 grudnia 2004 r. Jednocześnie Sąd wskazał, że skarżący nie wyjaśnił, dlaczego uważał, że Minister Zdrowia zarzucił mu naruszenie jedynie przepisów powszechnie obowiązujących, skoro w podstawie decyzji powołano m.in. art. 163 ust. 2 pkt 1 i art. 165 ust. 3 ustawy o świadczeniach. Ponadto art. 162 ust. 2 ustawy o świadczeniach mówi, że minister sprawuje nadzór stosując m.in. kryterium legalności. Z powyższych uregulowań nie wynika, że chodzi jedynie o przepisy powszechnie obowiązujące. Chodzi o przepisy dotyczące NFZ, jego działalności. Mając na uwadze powołane postanowienia ustawy o świadczeniach, rozporządzenia z 15 grudnia 2004 r. i zarządzenia 23/2009/DSOZ, należało przyjąć, że protokół kontroli wskazywał, że kontrola powinna była obejmować ocenę rzetelności i legalności realizacji umów przez NZOZ w L. za okres 1 [...] 2009 r. - 31 [...] 2009 r. (upoważnienie nr [...] i [...], zawiadomienie DOW NFZ z dnia 14 [...] 2009 r. o planie przeprowadzenia kontroli, w którym zakres i przedmiot kontroli został określony jak w upoważnieniach). Natomiast, jak wynika z protokołu kontroli i zaleceń pokontrolnych, zakresem kontroli objęto okres 1 [...] 2009 r. - 30 [...] 2009 r. czyli okres nie mieszczący się w zakresie upoważnień i zawiadomienia. Przeprowadzona kontrola, a szczególnie jej protokół i przygotowane na jego podstawie wystąpienie pokontrolne, łącznie z sankcjami finansowymi, nie były zatem zgodne z prawem i wymagały nowego opracowania wystąpienia pokontrolnego. Sąd zwrócił uwagę na to, iż zgodnie z art. 64 ust. 8 ustawy o świadczeniach świadczeniodawca może, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wystąpienia pokontrolnego, zgłosić zastrzeżenia podmiotowi zobowiązanemu do finansowania świadczeń ze środków publicznych. Świadczeniodawca - NZOZ w L. zgłosił zastrzeżenia w ustawowym terminie - w dniu 12 [...] 2010 r., po czym pismem z dnia 17 [...] 2010 r., które wpłynęło do DOWNFZ w dniu 19 [...] 2010 r. uzupełnił zarzuty. Dyrektor DOW NFZ stanowisko w sprawie zarzutów wyraził w piśmie z dnia 21 [...] 2010 r. Jednakże co do pisma z dnia 17 [...] 2010 r. - w piśmie z dnia 15 [...] 2010 r. Rozpatrzenie szczegółowe i rzetelne zastrzeżeń pozwoliłoby zdaniem tego Sądu, na pełniejszą realizację celów omawianej kontroli. Przepis art. 64 ust. 8 ustawy o świadczeniach nie zabrania uzupełniania zastrzeżeń, byleby organ mógł zachować termin do ich rozpatrzenia, liczony od daty wpływu "pierwszych" zastrzeżeń. Jednocześnie Sąd wskazał, iż w myśl § 31 ust. 1 zarządzenia 23/2009/DSOZ wystąpienie pokontrolne powinno być przekazane świadczeniodawcy w ciągu 28 dni kalendarzowych od dnia podpisania protokołu kontroli. W niniejszej sprawie zostało przekazane NZOZ w L. w dniu 5 [...] 2010 r., a protokół kontroli został podpisany przez Kierownika NZOZ w dniu 11 [...] 2010 r. Wystąpienie pokontrolne nie spełniało wymogów zawartych w załączniku do zarządzenia 23/2009/DSOZ, na co zwrócił uwagę Minister Zdrowia. Były to jednak zarzuty natury organizacyjnej, które nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia. Odnosząc się do oceny deklaracji wyboru lekarza, pielęgniarki i położnej poz., Sąd podkreślił, iż bezspornym jest, że świadczeniodawca - Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Powiatowe Centrum Zdrowia Sp. z o.o. z siedzibą w L. rozpoczęło działalność w dniu 1 [...] 2009 r. Przejęło działalność medyczną po zlikwidowanym z dniem 31 [...] 2008 r. Samodzielnym Publicznym Zespole Zakładów Opieki Zdrowotnej z siedzibą L. (w skrócie: SPZZOZ). Siedziba NZOZ jest w tym samym miejscu, co siedziba podmiotu zlikwidowanego, w nowo utworzonym podmiocie zatrudniono tych samych lekarzy, pielęgniarki i położne, użytkowany jest ten sam sprzęt. W niniejszej sprawie nie ma następstwa prawnego, jednakże, zdaniem Sądu, skarżący pominął cele tworzenia zakładów opieki zdrowotnej. Stanowisko skarżącego co do oceny deklaracji nie było zgodne z uregulowaniami art. 28 i 56 ustawy o świadczeniach. Dyrektor DOW NFZ nie powinien dokonywać jedynie literalnej interpretacji § 5 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 załącznika nr 2a do zarządzenia 105/2008/DSOZ w odniesieniu do NZOZ po SPZZOZ w L., gdyż obowiązujące unormowania kładły nacisk na wybór lekarza, pielęgniarki, położnej poz, a w dalszej kolejności - świadczeniodawcy. Skuteczność deklaracji powinno się zatem oceniać tak jak uczynił to Minister. Tym bardziej, że nie było przypadków, aby ci świadczeniobiorcy, których wykazywał NZOZ w Lwówku Śląskim, byli przedstawiani na listach innych świadczeniodawców realizujących świadczenia z zakresu poz. Sąd I instancji wskazał w dalszej kolejności, że Dyrektor DOW NFZ mógłby obciążyć świadczeniodawcę finansowo na podstawie § 28 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej wtedy, gdyby wykazał, że zostały przekazane nienależne środki finansowe. Skarżący takiej sytuacji jednak nie wykazał. Wykazał jedynie, że większość deklaracji wykorzystywanych przez NZOZ została podpisana przez świadczeniobiorców w okresie, gdy funkcjonował SPZZOZ. Nie jest jednak to tożsame z wykorzystywaniem nieważnych deklaracji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Dyrektor D. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, zaskarżając ten wyrok i wnosząc o jego uchylenie w całości, rozpoznanie skargi oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów postępowania poniesionych przed sądem pierwszej instancji. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez: 1) błędną wykładnię art. 164 w związku z art. 163 ust 2 ustawy o świadczeniach oraz w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, poprzez nietrafne przyjęcie, że naruszenie zarządzenia nr 23/2009/DSOZ wydanego przez Prezesa Funduszu stanowi naruszenie prawa powszechnie obowiązującego stanowiącego podstawę ingerencji Ministra Zdrowia w decyzje Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Funduszu; 2) błędną wykładnię art. 64 ust. 7 ustawy o świadczeniach poprzez nietrafne przyjęcie, że D. Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia, jako podmiot zobowiązany do finansowania świadczeń ze środków publicznych, sporządza wystąpienie pokontrolne zawierające ocenę działalności kontrolowanego świadczeniodawcy i zalecenia pokontrolne w razie stwierdzenia nieprawidłowości jedynie do okresu kontroli podanym w zawiadomieniu o kontroli pomimo, że skutki finansowe uchybień wykrytych w trakcie kontroli rozciągają się na okres wykraczający poza okres objęty kontrolą; 3) błędną wykładnię przepisu art. 28 ust. 1 o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w związku z art. 56 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach oraz art. 36 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, poprzez nietrafne przyjęcie, że deklaracje wyboru lekarza, pielęgniarki, położnej podstawowej opieki zdrowotnej zachowują ważność pomimo likwidacji świadczeniodawcy, u którego świadczeń udzielali wybrani lekarze, pielęgniarki i położne oraz stanowią podstawę do rozliczeń z nowoutworzonym świadczeniodawcą; 4) błędną wykładnię art. 5 w związku z art. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych w związku z art. 107 ust. 5 pkt 1, 10 i 12 ustawy o świadczeniach, polegającą na jego niezastosowaniu, a tym samym błędnym przyjęciu, że Dyrektor D. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nie jest uprawniony dochodzić należności wynikających z konsekwencji finansowych nieprawidłowości wykrytych w trakcie kontroli świadczeniodawcy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Zdrowia wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Skarga kasacyjna oparta została na podstawie określonej w pkt 1 art. 174 p.p.s.a., a zarzucane naruszenia prawa materialnego odnoszą się do błędnej wykładni wymienionych w niej przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, co ma charakter samoistny (pkt 2) pertitum skargi kasacyjnej) albo następuje w powiązaniu, gdy chodzi o zarzut z pkt 1) i pkt 3) petitum skargi kasacyjnej, odpowiednio z przepisami Konstytucji RP oraz ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, a ponadto odnoszą się do błędnej wykładni oraz odmowy zastosowania wskazanych przepisów ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych w powiązaniu z przepisami ustawy świadczeniach (pkt 4) petitum skargi kasacyjnej). Z zarzutów tych wynika, że istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie odnosi się do oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Ministra Zdrowia w przedmiocie zalecenia usunięcia nieprawidłowości stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że w okolicznościach stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, kwestią sporną, która zarysowała się na tle stanowiska Ministra Zdrowia i przeciwstawnego mu stanowiska Dyrektora D. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, nie jest i nie było zagadnienie odnoszące się do możliwości i prawa DOW NFZ do przeprowadzenia kontroli w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej Powiatowym Centrum Zdrowia sp. z o.o. w L., lecz sposób jej przeprowadzenia, zwłaszcza zaś - w relacji do treści zawiadomienia o przedmiotowej kontroli oraz treści upoważnień do jej przeprowadzenia - zakres, w jakim kontrola ta została rzeczywiście przeprowadzona oraz zakres, w jakim sformułowane zostało, stanowiące jej rezultat, wystąpienie pokontrolne, co w szczególności odnosi się do treści zawartego w nim żądania zwrotu środków finansowych oraz okresu, którego żądanie to dotyczyło. W tej mierze, Sąd I instancji podzielił stanowisko Ministra Zdrowia, że z punktu widzenia przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego sposobu i trybu przeprowadzania kontroli przez podmiot zobowiązany do finansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych, a także z punktu widzenia wydanego na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 25 przywołanej ustawy zarządzenia Prezesa NFZ nr 23/209/DSOZ z dnia 13 maja 2009 r. w sprawie planowania, przygotowania i prowadzenia postępowania kontrolnego oraz realizacji wyników kontroli, przeprowadzona przez DOW NFZ w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej Powiatowym Centrum Zdrowia kontrola nie była zgodna z prawem, a to z tego powodu, że swoim zakresem, w tym ustaleniami oraz zwartym w wystąpieniu pokontrolnym żądaniu zwrotu środków finansowych wykraczała poza okres 1 [...] 2009 r. – 31 [...] 2009 r., tj. poza okres, za który zgodnie z zawiadomieniem o jej przeprowadzeniu oraz upoważnieniami do jej przeprowadzenia, miała być zrealizowana. Sąd I instancji podzielił również stanowisko organu w zakresie odnoszącym się do warstwy merytorycznej przeprowadzonej kontroli. Podniósł mianowicie, że jakkolwiek kontrolowany NZOZ przejął działalność medyczną po zlikwidowanym z dniem 31 [...] 2008 r. Samodzielnym Publicznym Zespole Zakładów Opieki Zdrowotnej, to jednak z punktu z punktu widzenia oceny (ważności) deklaracji wyboru lekarza, pielęgniarki i położnej, zaistniałej sytuacji nie można rozpatrywać, jako następstwa prawnego. Sprzeciwia się temu bowiem treść przepisów obowiązującego prawa, zwłaszcza zaś treść art. 28 i art. 56 ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych, z których wynika, że akcentują one znaczenie deklaracji wyboru lekarza, pielęgniarki i położnej, w relacji do której deklaracja wyboru świadczeniodawcy ma wyłącznie wtórny charakter. Merytoryczną ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, które wskazują na naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a ponadto, gdy chodzi o zarzut z pkt 4) petitum skargi kasacyjnej, przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, poprzedzić należy następującym wyjaśnieniem. Mianowicie, zarzut "błędnej wykładni prawa" to zarzut mylnego zrozumienia treści przepisu przez Sąd I instancji. Wymaga on - aby mógł być rozpatrzony - wykazania na czym dokładnie polegała błędna wykładania przepisu, którego zarzut kasacyjny dotyczy i jaka powinna być jego prawidłowa wykładania, co oznacza potrzebę podjęcia merytorycznej polemiki ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odnośnie do tego rodzaju kwestii spornej. Z kolei zarzut "niewłaściwego zastosowania" prawa materialnego wymaga wykazania i wyjaśnienia, jak powinien być on stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy albo dlaczego ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być on stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być on zastosowany. Zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polega więc na zarzuceniu tzw. błędu subsumcji, tj. gdy ustalony w sprawie stan faktyczny błędnie uznano za odpowiadający albo nieodpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w danej normie prawnej. Innym słowy, zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego (w formie pozytywnej) wiąże się z zarzuceniem zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, albo (w formie negatywnej) z zarzuceniem niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana w sprawie ze względu na ustalenia jej stanu faktycznego - niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego przez sąd, rozumiane jest, jako sytuacja polegająca albo na bezzasadnym tolerowaniu błędu subsumcji popełnionego przez organ administracyjny, albo wręcz przeciwnie, na bezzasadnym zarzuceniu organowi popełnienia takiego błędu. Wyjaśnienia wymaga również, że w sytuacji, gdy strona skarżąca kasacyjnie podważa prawidłowość zaskarżonego wyroku wyłącznie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym, w odniesieniu do którego zarzuca błąd wykładni oraz niewłaściwe zastosowanie, to nie może budzić żadnych wątpliwości, że rozpatrzenie tego rodzaju zarzutu (zarzutów) nie może pomijać stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie. Zwłaszcza, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych, która mogłaby ewentualnie odnieść zamierzony skutek, wyłącznie w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Tym samym, ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone, nie zaś, na podstawie stanu faktycznego, który sama strona skarżąca kasacyjnie uznaje za prawidłowy. Wobec tego więc, że stan faktyczny rozpatrywanej sprawy nie został zakwestionowany, to za oczywiste uznać należy, że ocena postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego nie może pomijać faktów, które Sąd I instancji przyjął za podstawę wyrokowania. Odnosząc się z punktu widzenia przedstawionych uwag do oceny zasadności zarzutu z pkt 1) petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzutu błędnej wykładni art. 164 w związku z art. 163 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w związku z art. 87 Konstytucji RP stwierdzić należy, że pozbawiony jest on usprawiedliwionych podstaw. W punkcie wyjścia przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 163 ust. 2 ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych, Minister właściwy do spraw zdrowia bada uchwały przyjmowane przez Radę Funduszu oraz decyzje podejmowane przez Prezesa Funduszu i stwierdza nieważność uchwały lub decyzji, w całości lub w części, w przypadku gdy: 1) narusza ona prawo lub 2) prowadzi do niewłaściwego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej, lub 3) prowadzi do niezrównoważenia przychodów i kosztów Funduszu. Natomiast, art. 164 przywołanej ustawy stanowi, że Minister właściwy do spraw zdrowia może badać decyzje podejmowane przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu oraz uchwały podejmowane przez radę oddziału wojewódzkiego Funduszu (ust. 1), a przepisy art. 163 ust. 2, 3 i 5 stosuje się odpowiednio (ust. 2). Źródła błędnej wykładni wymienionych przepisów, autor skargi kasacyjnej upatruje w tym, że w sytuacji, gdy w kontrolowanej decyzji Minister Zdrowia zarzucił DOW NFZ przeprowadzenie kontroli w sposób naruszający zarządzenie Prezesa NFZ nr 23/2009/DSOZ z dnia 13 maja 2009 r. w sprawie planowania, przygotowania i prowadzenia postępowania kontrolnego oraz realizacji wyników kontroli, a tym samym w sposób niezgodny z określonym w jego przepisach wzorem zachowania, to Sąd I instancji dokonując oceny legalności wymienionej decyzji powinien był - jego zdaniem – uwzględnić, że skoro zarządzenie Prezesa NFZ nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego (art. 87 ustawy zasadniczej), to służące badaniu decyzji podejmowanych przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu kryterium naruszenia prawa, o którym mowa w art. 163 ust. 2 pkt 1 przywołanej ustawy, rozumieć należało, jako odnoszące się wyłącznie do prawa powszechnie obowiązującego. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, omawiany zarzut, jak również argumentacja która legła u jego podstaw, nie podważają prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, z którego wynika, że kontrolowana decyzja wydana została bez naruszenia wymienionych przepisów ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych, a wytknięcie DOW NFZ naruszenia przywołanego zarządzenia Prezesa NFZ miało swoje uzasadnienie w treści art. 163 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 164 przywołanej ustawy. W odniesieniu do rysującej się na tym tle kwestii spornej podnieść należy, że argument z treści art. 87 konstytucji, do którego odwołuje się autor skargi kasacyjnej nie podważa prawidłowości stanowiska Sądu I instancji. Z tego mianowicie powodu, że autor skargi kasacyjnej nie dostrzega tego istotnego - z punkt widzenia spornej w sprawie kwestii - aspektu regulacji konstytucyjnej, który niezależnie od wszystkich innych zasadniczych i szczegółowych uwarunkowań tworzenia konstytucyjnego systemu źródeł prawa oraz przyjętej koncepcji jego budowy, wyraża się przede wszystkim w tym, że system ten jest systemem dychotomicznym. W systemie tym, z woli ustrojodawcy, doszło do wyodrębnienia systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego oraz systemu źródeł prawa wewnętrznie obowiązującego. Charakteryzując system źródeł prawa wewnętrznie obowiązującego, przyjąć należy, że jest on systemem otwartym (por. również wyrok TK z 1 grudnia 1998 r., sygn. akt K 21/98). Z art. 93 konstytucji wynika, że zawarte w nim wyliczenie aktów prawa wewnętrznie obowiązującego (uchwały Rady Ministrów, zarządzenia Prezesa Rady Ministrów i ministrów) ma charakter tylko przykładowy i może być uzupełnione przez regulacje o podkonstytucyjnym charakterze. Jednocześnie, przepis art. 93 konstytucji ma charakter paradygmatyczny, albowiem, chociaż nie ma konstytucyjnego zakazu, aby przepisy ustawowe upoważniały także inne podmioty do stanowienia zarządzeń, czy uchwał, czy też nawet aktów inaczej nazwanych, to jednak wszystkie te akty muszą mieścić się w modelu określonym w art. 93 ustawy zasadniczej, tj.: 1) każdy taki akt może obowiązywać tylko jednostki organizacyjnie podległe organowi wydającemu ten akt (art. 93 ust. 1); 2) każdy taki akt może być wydany tylko na podstawie ustawy (art. 93 ust. 2); 3) każdy tego rodzaju akt podlega kontroli, co do jego zgodności z powszechnie obowiązującym prawem (art. 93 ust. 3); 4) żaden tego rodzaju akt nie może stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów (art. 93 ust. 2). Gdy z punktu widzenia wskazanej cechy budowy konstytucyjnego systemu źródeł prawa oraz charakteru systemu źródeł prawa wewnętrznie obowiązującego, w tym określonych w art. 93 ustawy zasadniczej warunków konstytucyjności i legalności aktów wewnętrznego kierownictwa, odwołać się do treści art. 102 ust. 5 pkt 25 ustawy o świadczeniach, z którego wynika, że do zakresu działania Prezesa Funduszu należy również ustalanie jednolitych sposobów realizacji ustawowych zadań realizowanych przez oddziały wojewódzkie Funduszu, to nie może budzić wątpliwości, że realizacja tej kompetencji wyraża się również w działalności prawotwórczej w formie tworzenia aktów wewnętrznego kierownictwa przybierających postać zarządzeń adresowanych do jednostek organizacyjnie podległych podmiotowi wydającemu zarządzenie, a mianowicie do oddziałów wojewódzkich Funduszu, ich dyrektorów i pracowników, którzy aktom tym podlegają i są nimi związani (art. 96 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach). W konsekwencji, skoro na gruncie art. 163 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 164 przywołanej ustawy, mowa jest o kompetencji Ministra Zdrowia do badania decyzji podejmowanych przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu z punktu widzenia ich zgodności z prawem i eliminowania ich w sytuacji, gdy naruszają prawo, a jednocześnie ustawodawca nie precyzuje bliżej samego pojęcia "prawa", o naruszeniu którego mowa jest w przywołanym przepisie, ani też nie stanowi w tym zakresie żadnych dodatkowych zastrzeżeń, to przyjąć należy, że konwencja którą w tym względzie operuje jednoznacznie świadczy o intencji odwołania się do przedstawionej powyżej cechy budowy konstytucyjnego systemu źródeł prawa. Oznacza to, że "prawem" tym są zarówno akty prawne o walorze powszechnie obowiązującym, jak i o walorze wewnętrznie obowiązującym, których przedmiot regulacji, a w odniesieniu do drugich spośród wymienionych aktów również podmiot je stanowiący determinuje, że ich adresatami są oddziały wojewódzkie NFZ (jako jednostki organizacyjnie podległej Prezesowi NFZ). Tym samym, nie ma żadnych usprawiedliwionych podstaw, aby twierdzić, że Sąd I instancji naruszył przywołane na wstępie przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w sposób, w jaki przedstawione to zostało w skardze kasacyjnej. Za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw uznać należy również zarzut naruszenia art. 64 ust. 7 przywołanej ustawy (pkt 2) petitum skargi kasacyjnej). Zgodnie z tym przepisem, podmiot zobowiązany do finansowania świadczeń ze środków publicznych sporządza wystąpienie pokontrolne zawierające ocenę działalności kontrolowanego świadczeniodawcy i zalecenia pokontrolne w razie stwierdzenia nieprawidłowości. Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji nie naruszył przywołanego przepisu przez błędną jego wykładnię. Przede wszystkim z tego powodu, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku w ogóle nie wynika, aby na tle regulacji zawartej w przywołanym przepisie Sąd I instancji wyraził pogląd, który kwestionuje strona skarżąca kasacyjnie. Tym samym, skoro Sąd I instancji nie wyraził poglądu prawnego, którego prawidłowość podważa strona skarżąca kasacyjnie, to z oczywistych względów nie sposób było przeprowadzić jego weryfikacji z punktu widzenia zgodności z prawem. Z części analitycznej uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika jedynie, że przepis art. 64 ust. 7 ustawy o świadczeniach przywołany był wyłącznie dwa razy, a przybrało to postać konstatacji, że zalecenia, o których mowa w spornym przepisie, nie mogą być niespójne z przedmiotem i zakresem wytyczonych w zawiadomieniu o jej przeprowadzeniu i upoważnieniach do jej przeprowadzenia – według Naczelnego Sądu Administracyjnego, z oczywistych względów, w tym tych natury gwarancyjnej, gdy chodzi o uprawnienia podmiotu kontrolowanego, stanowisko to uznać należy za prawidłowe - a ponadto, że art. 64 ustawy o świadczeniach reguluje postępowanie kontrolne, w tym kolejne etapy tego postępowania, co oznacza, że wystąpienia pokontrolnego, uregulowanego w ust. 7 tego przepisu nie można interpretować w oderwaniu od całości regulacji zawartej w tym przepisie (por. s. 15 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). W tym względzie nie można tracić z pola widzenia kontekstu przywołanej wypowiedzi Sądu I instancji, który tworzyła szeroka i wszechstronna analiza postanowień ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, przywołanego powyżej rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. oraz zarządzenia Prezesa NFZ nr 23/2009/DSOZ, w zakresie w jakim regulacje zawarte w przywołanych aktach zobowiązywały DOW NFZ do przestrzegania i realizowania określonych nimi szczegółowych zasad przeprowadzania kontroli na poszczególnych jej etapach, i które to zasady, jak stwierdził Sąd I instancji akceptując stanowiska Ministra Zdrowia zostały naruszone przez DOW NFZ (por. s. 12 – 17 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Zarysowanemu przez Sąd I instancji normatywnemu kontekstowi, w którym przywołany został art. 64 ust. 7 ustawy świadczeniach wraz z wnioskiem, że przygotowane na podstawie protokołu kontroli wystąpienie pokontrolne DOW NFZ, łącznie z sankcjami finansowymi, ze względów proceduralnych nie było zgodne z prawem i wymagało nowego opracowania, autor skargi kasacyjnej nie przeciwstawił równie rozbudowanej argumentacji ograniczając się, jak na wstępie już to podkreślono, do przypisania Sądowi I Instancji poglądu, którego ten, na tle przyjętego podejścia do wykładni i zastosowania w rozpatrywanej sprawie przywołanego przepisu, jednak nie wyraził. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma również żadnych usprawiedliwionych podstaw, aby za zasady uznać zarzut błędnej wykładni art. 28 ust. 1 i 2 w związku z art. 56 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w związku z art. 36 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. Z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach wynika, że świadczeniobiorca ma prawo wyboru lekarza, pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej spośród lekarzy, pielęgniarek i położnych ubezpieczenia zdrowotnego nie częściej niż dwa razy w roku kalendarzowym, a w przypadku każdej kolejnej zmiany wnosi opłatę w wysokości 80 złotych, co nie dotyczy przypadku zmiany miejsca zamieszkania i sytuacji zaprzestania udzielania świadczeń opieki zdrowotnej przez wybranego lekarza, pielęgniarkę i położną podstawowej opieki zdrowotnej oraz innych przyczyn niezależnych od woli świadczeniobiorcy, a wymieniona opłata stanowi przychód podmiotu zobowiązanego do finansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych. Z zgodnie z art. 56 ust. 1 przywołanej ustawy wybór lekarza, pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej świadczeniobiorca potwierdza pisemnym oświadczeniem woli, zwanym "deklaracją wyboru", która zawiera określone w ust. 2 tego przepisu dane dotyczące świadczeniobiorcy (pkt 1); określenie, który raz w danym roku dokonywany jest wybór (pkt 2); numer karty ubezpieczenia zdrowotnego - w przypadku ubezpieczonych (pkt 3); kod oddziału wojewódzkiego Funduszu (pkt 4); dane dotyczące lekarza, pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej (pkt 5); datę dokonania wyboru (pkt 6); podpis świadczeniobiorcy lub jego opiekuna prawnego (pkt 7); podpis osoby przyjmującej deklarację wyboru (pkt 8). Z kolei, zgodnie z art. 36 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej tworzenie, przekształcenie i likwidacja publicznego zakładu opieki zdrowotnej następuje w drodze rozporządzenia właściwego organu administracji rządowej albo w drodze uchwały właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego, chyba że przepisy ustawy lub przepisy odrębne stanowią inaczej, uwzględniając w szczególności sprawy wskazane w art. 38 i 43 ustawy. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego omawiany zarzut i podnoszona w jego uzasadnieniu argumentacja, a mianowicie, że w świetle przywołanych regulacji, likwidacja (z dniem 31 [...] 2008 r.) dotychczasowego świadczeniodawcy, u którego udzielali świadczeń wybrani lekarze, pielęgniarki i położne i przejęcie działalności medycznej przez nowego świadczeniodawcę (kontrolowany NZOZ), działającego w tym samym miejscu co poprzedni i zatrudniającego tych samych lekarzy, pielęgniarki i położne, co dotychczasowy zlikwidowany świadczeniodawca, skutkuje utratą ważności deklaracji wyboru i brakiem podstaw do wypłaty środków finansowych, uznać należy za oczywiście bezzasadny. W sytuacji bowiem, gdy na gruncie regulacji zawartej w przywołanych powyżej przepisach ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych, wprost mowa jest o wyborze lekarza, pielęgniarki lub położnej poz - co w świetle art. 28 ust. 1 wymienionej ustawy stanowi prawo świadczeniobiorcy i nie jest bez znaczenia dla oceny prawidłowości wykładni spornych w sprawie przepisów - to nie może budzić żadnych wątpliwości, iż w relacji do tego wyboru, wybór świadczeniodawcy ma wyłącznie pochodny i wtórny charakter. Potwierdza to również określona w art. 56 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 przywołanej ustawy, treść deklaracji wyboru, która przede wszystkim zobowiązuje do podania danych lekarza, pielęgniarki i położnej, a dopiero w dalszej kolejności siedziby świadczeniodawcy i miejsca udzielania świadczeń. Niezależnie od powyższego podnieść należy, że podjęta przez stronę skarżącą kasacyjnie próba podważenia tego stanowiska przez odwołanie się do argumentu z treści § 5 ust. 5 załącznika nr 2a zarządzenia Prezesa NFZ nr 105/2008/DSOZ z dnia 5 listopada 2008 r., również nie może być uznana za skuteczną. Mianowicie dlatego, że przywołane unormowanie, w zakresie odnoszącym się do zawartego w nim odesłania do § 5 ust. 1 pkt 3, a mianowicie do podziału, zmiany formy prawno – organizacyjnej świadczeniodawcy lub połączenia z innym świadczeniodawcą, ogranicza zakres jego stosowania do tej właśnie sytuacji, która jednak w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Nie mniej jednak, zważywszy, że z przywołanego § 5 ust. 5 załącznika nr 2a zarządzenia Prezesa NFZ nr 105/2008/DSOZ wynika, że w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, świadczeń udziela świadczeniodawca udzielający świadczeń w dotychczasowym miejscu, pod warunkiem, że świadczenia udzielane były przez lekarza poz., pielęgniarkę poz lub położną poz, do których deklarację wyboru złożył świadczeniobiorca, stwierdzić należy, że również i ta regulacja potwierdza zasadność powyżej przywołanego stanowiska i tym samym wadliwość stanowiska strony skarżącej kasacyjnie. Również bowiem i na jej gruncie, a mianowicie w sytuacji podziału, zmiany formy prawno – organizacyjnej świadczeniodawcy lub połączenia z innym świadczeniodawcą, podstawowe znaczenie ma (pierwotnie dokonany) wybór lekarza, w relacji do którego – co wręcz wyraźnie widać na gruncie omawianej sytuacji – "wybór" świadczeniodawcy ma pochodny charakter. Z punktu widzenia zasadniczego charakteru i (zachowania) waloru prawnego deklaracji wyboru, które kwestionowała strona skarżąca kasacyjnie, niezależnie od dotychczas przedstawionych argumentów podnieść należy również, że w rozpatrywanej sprawie nie ujawniono przypadków, aby ci świadczeniobiorcy, których wykazywał NZOZ w L., byli przedstawiani na listach innych świadczeniodawców realizujących świadczenia z zakresu poz. Skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą kasacyjnie nie może również odnieść zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 5 w związku z art. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych w związku z art. 107 ust. 5 pkt 1, 10 i 12 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Nie dość bowiem, że Sąd I instancji nie dokonywał wykładni przywołanych przepisów, co z punktu widzenia na wstępie poczynionych uwag zarzut ten czyni bezskutecznym, to również nie mógł przywołanych przepisów stosować w rozpatrywanej sprawie, jako wzorców kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Ministra Zdrowia. Z tego mianowicie powodu, że uniemożliwiał to etap postępowania oraz sprawy rozstrzygniętej kontrolowaną przez Sąd I instancji decyzją, w której zawarte zostały adresowane do DOW NFZ zalecenia dotyczące opracowania nowego wolnego od uchybień wystąpienia pokontrolnego będącego wynikiem przeprowadzonego postępowania kontrolnego. Skoro źródłem wadliwości przedmiotowego wystąpienia pokontrolnego były istotne uchybienia proceduralne, w tym także istotne uchybienia o charakterze materialnoprawnym, co stanowiło podstawę jego zakwestionowania w trybie nadzoru, to nie oznacza to, że tym samym doszło - jak twierdzi strona skarżąca kasacyjnie - do podważenia uprawnień DDOW NFZ do dochodzenia należności. Tezy takiej, nie sformułował, ani Minister Zdrowia, ani też Sąd I instancji, a w analizowanym zakresie istota rzeczy sprowadza się do tego aby uprawnienia, które przysługują stronie skarżącej kasacyjnie i na które się powołuje, były wykonywane zgodnie ze standardem wyznaczonym przepisami obowiązującego prawa, których jest adresatem. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło