II SA/Wa 104/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r. sprawy ze skargi P. F. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do służby w Policji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Wojewódzka Komisja Lekarska MSW w W. orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], po dokonaniu badania lekarskiego P. F.: 1) rozpoznała u ww. osobowość wykazującą brak predyspozycji do służby w Policji; 2) uznała, że ww. jest niezdolny do służby w Policji. Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. P. F. złożył odwołanie od ww. orzeczenia do Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w W. Okręgowa Komisja Lekarska MSW w W., po rozpoznaniu przedmiotowego odwołania, orzeczeniem z dnia [...] października 2012 r. nr [...]: 1) rozpoznała u P. F. osobowość o cechach niewystarczających do służby w Policji oraz brak predyspozycji do służby w Policji; 2) określiła stopień zdolności do służby, jako niezdolny do służby w Policji. W uzasadnieniu przedmiotowego orzeczenia Komisja wyjaśniła, że OKL MSW po zapoznaniu się z odwołaniem i dokumentacją orzeczniczą skierowała zainteresowanego na konsultację psychologiczną. Opinia psychologa powołanego przez OKL w dniu [...] października 2012 r. oparta na ponownej analizie tekstów i rozmowie z kandydatem wskazała na osobowość o cechach niewystarczających do służby w Policji oraz brak predyspozycji do służby w Policji. Mając na uwadze opinie psychologiczne, wystawione przez dwóch różnych specjalistów dla WKL i OKL, Komisja orzekła o niezdolności do służby w Policji, wydając orzeczenie jak wyżej i uchylając orzeczenie WKL nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Pismem z dnia 10 grudnia 2012 r. P. F. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w W. z dnia [...] października 2012 r. nr [...], wnosząc o jego uchylenie, uchylenie orzeczenia go poprzedzającego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie: - akt. 11 § 1 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., polegające na zaniechaniu sporządzenia uzasadnienia orzeczenia organu I instancji; - art. 11 § 1 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., polegające na sporządzeniu uzasadnienia orzeczenia organu II instancji niezgodnie z przepisami K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ podniósł, iż w orzeczeniach tego typu jak zaskarżone orzeczenie nie należy oczekiwać wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W ocenie organu, stwierdzenie wystąpienia choroby lub ułomności, która powoduje niezdolność do służby, sprawia, że Komisja musi orzec niezdolność do służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zostało przesądzone, iż komisje lekarskie MSWiA, działające w sprawach funkcjonariuszy, czy kandydatów do służb mundurowych, dotyczące ustalenia zdolności do służby, są organami administracji publicznej i swe rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych, nazwanych orzeczeniami. Orzeczenia te podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Tryb postępowania komisji lekarskich, podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 09 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. nr 79, poz. 349 ze zm.), wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 26 ust. 2 w zw. z art. 40 i art. 86 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. z 2007 r. nr 43, poz. 277 ze zm.). Jednocześnie należy podkreślić, że sądy administracyjne w ramach sprawowanej sądowej kontroli rozstrzygnięć organów administracji zobowiązane są do badania legalności podejmowanych działań. Orzeczenie komisji lekarskiej, jako decyzja administracyjna, podlega wymogom formalnym, stawianym decyzjom administracyjnym. W szczególności powinna zawierać obligatoryjne składniki decyzji, określone w art. 107 § 1 K.p.a., tj. oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej (wskazanie konkretnych artykułów, paragrafów i ich ustępów oraz punktów aktów normatywnych, określonych przez podanie organu, który je wydał, datę ich wydania, tytuł i miejsce publikacji), rozstrzygnięcie, pouczenie (czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie), podpisy z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji, pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi (w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego), a także uzasadnienie faktyczne i prawne, zgodne z wymogami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a. Okoliczność, że w niniejszej sprawie obowiązują przepisy szczególne, tj. rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 09 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, nie wyłącza stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego oz. w Łodzi z dnia 19 maja 2001 r., sygn. akt II SA/Łd 1446/99, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Istotnym składnikiem prawidłowo wydanej decyzji jest jej uzasadnienie. Powinno ono w sposób wyczerpujący informować stronę o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Strona może bowiem skutecznie bronić swych interesów tylko w sytuacji, gdy znane są jej kompletne przesłanki powziętej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie decyzji składa się z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego, zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji. Organ musi zatem zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, w tym w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za udowodnione. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych bądź prawnych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a w szczególności ich brak, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Pamiętać należy, że wskazane w powyższym przepisie wymogi procesowe, dotyczące uzasadnienia decyzji, odnoszą się zarówno do organu I instancji, jak i - na podstawie art. 140 K.p.a. – do organu odwoławczego, jakiego funkcję spełnia Okręgowa Komisja Lekarska. Ponadto obowiązek sporządzenia uzasadnienia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 K.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, zwłaszcza tych, które nakładają na strony określone nakazy lub zakazy, względnie ograniczają, jak w niniejszej sprawie możliwość podjęcia przez stronę służby publicznej oraz z wyrażonym w art. 8 K.p.a. nakazem prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufania obywateli do organów Państwa. Zaufania tego nie pogłębia niewątpliwie pobieżne, lakoniczne i nieodnoszące się do całokształtu zebranego materiału dowodowego uzasadnienie, a zwłaszcza, zupełny jego brak (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 806/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak uzasadnienia wydanej przez organ państwa decyzji nadaje jej bowiem cechę rozstrzygnięcia arbitralnego. Takie rozstrzygnięcie wymyka się spod kontroli sądowej, sprawowanej zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Ponadto przyjęcie, iż zgodna z prawem jest decyzja organu władzy publicznej, rozstrzygająca w indywidualnej sprawie, bez wskazania faktycznego i prawnego jej uzasadnienia byłoby nie do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawnego, zawartą w art. 2 Konstytucji RP. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy doszło do naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarówno bowiem skarżone rozstrzygnięcie, jak też rozstrzygnięcie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w W. z [...] sierpnia 2012 r. nie zawierało uzasadnienia, spełniającego choćby minimalne wymogi oznaczone w art. 107 § 1 K.p.a. Należy uznać, że brak uzasadnienia orzeczeń w niniejszej sprawie stanowi istotne naruszenie prawa, powodujące konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia i zobowiązanie organu do wzięcia pod uwagę rozważań Sądu w zakresie koniecznych elementów decyzji administracyjnej, a w szczególności uzasadnienia faktycznego i prawnego, pozwalającego w wypadku wniesienia przez stronę odwołania, a potem ewentualnie skargi do sądu administracyjnego, na pełną kontrolę jej legalności. Brak bowiem uzasadnienia uniemożliwia sądowi dokonanie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Na marginesie podkreślić należy, że uchybienia organu w postaci braku prawidłowego sporządzenia uzasadnienia nie można skutecznie konwalidować na etapie postępowania sądowego. Próba podjęta przez organ w tym zakresie w odpowiedzi na skargę nie niweluje więc uchybienia stwierdzonego przez tutejszy Sąd. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji. Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, Sąd działał na podstawie art. 152 P.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobowiązany do sporządzenia uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia w sposób odpowiadający wymogom opisanym w art. 107 § 3 K.p.a. ----------------------- 5