II SA/Gd 110/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi S. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie warunków zabudowy 1/ uchyla zaskarżone postanowienie, 2/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego S. D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. Decyzją z 28 grudnia 2011 r. Wójt Gminy na wniosek G. i D. P. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny wraz z rozbudową tego budynku na działce nr [...] w miejscowości L. W dniu 21 sierpnia 2012 r. do organu I instancji wpłynęło pismo S. D., który nie brał udziału w przedmiotowym postępowaniu, zatytułowane "odwołanie" od wyżej opisanej decyzji. Organ I instancji uznając, że S. D. nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji postanowieniem z 21 września 2012 r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu postanowienie wskazano na pismo S. D. z dnia 21 sierpnia 2012 r.. W dniu 31 października 2012 r. S. D. otrzymał za zwrotnym poświadczeniem odbioru decyzję Wójta Gminy z 28 grudnia 2011 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy Pismem z 12 listopada 2012 r. S. D. skierowanym do SKO ponowił swoje odwołanie od decyzji Wójta Gminy z 28 grudnia 2011 r. i wskazał, że inwestycja, której dotyczy decyzja jest samowolą budowlaną, która wykracza poza granice działki nr [...] i zajmuje działkę [...]. W obiekcie tym spalane są odpady z tworzyw sztucznych. Działka nie stanowi siedliska rolniczego i odwołujący się nie wyraża zgody na rozbudowę obiektu. Postanowieniem z 3 grudnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z 28 grudnia 2011 r. S. D. wniósł skargę do Sądu na powyższe postanowienie wskazując, że decyzję Wójta Gminy otrzymał od sołtysa wsi w dniu 7 sierpnia 2012 r., natomiast pierwsze odwołanie wniósł 20 sierpnia 2012 r.. Decyzję o warunkach zabudowy otrzymał ponownie w dniu 31 października 2012 r., a ponowne odwołanie wniósł 13 listopada 2012 r. Zdaniem odwołującego wadliwie uznało Kolegium, że dopuścił się uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie rozważań odnotowania wymaga, że w niniejszej sprawie kontroli sądowej poddane zostało postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, które jako ostateczne, kończące postępowanie, podlega bezpośrednio zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Kompetencja sądu administracyjnego do kontroli tego rodzaju aktów wynika z przepisu art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, m.in. postanowienia kończące postępowanie. Zgodnie zaś z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa procesowego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego postanowienia, Sąd stwierdził, że zostało ono podjęte z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Po otrzymaniu środka zaskarżenia, przed dokonaniem merytorycznego rozpoznania sprawy, organ drugiej instancji obowiązany jest zbadać w postępowaniu wstępnym, czy środek ten jest dopuszczalny oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminu. Dokonując ustaleń w zakresie zachowania terminu, organ winien wziąć pod uwagę i rozważyć wszystkie okoliczności istotne z punktu widzenia dokonania takiej oceny, w tym ustalić jednoznacznie termin doręczenia decyzji. Fakt prawidłowego doręczenia ma doniosłe znaczenie prawne, gdyż termin do złożenia środka zaskarżenia, czyli w niniejszej sprawie odwołania, biegnie od daty prawidłowego doręczenia decyzji. Zgodnie bowiem z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Skuteczność czynności doręczenia ma więc istotne znaczenie dla ustalenia, czy odwołanie od decyzji zostało wniesione w ustawowym terminie. W razie zaś wątpliwości i zaistnienia konieczności wyjaśnienia kwestii istotnych dla powyższych ustaleń, organ zobowiązany jest przeprowadzić, stosownie do art. 7 i art. 77 k.p.a., postępowanie wyjaśniające w niezbędnym zakresie. Ponadto postanowienie wydane na podstawie art. 134 k.p.a., jako postanowienie, na które służy skarga do sądu administracyjnego powinno zawierać - stosownie do art. 124 § 2 k.p.a. - uzasadnienie faktyczne i prawne. Przy czym treść takiego uzasadnienia musi odpowiadać wymogom określonym w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., który z mocy art. 126 k.p.a. znajduje również odpowiednie zastosowanie do postanowień. Uwzględniając powyższe ogólne uwagi należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie zostało podjęte z naruszeniem przepisu art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., bowiem organ odwoławczy nie dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego sprawy, w szczególności nie dokonał ustaleń faktycznych w kwestii zasadniczej, a mianowicie, czy i w jakiej dacie doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu decyzji pierwszoinstancyjnej, na które to ustalenie miała wpływ ocena prawidłowości zastosowania przepisu art. 134 k.p.a. Sam skarżący twierdzi, ze pierwszy egzemplarz decyzji otrzymał 7 sierpnia 2012 r. od sołtysa wsi, natomiast w aktach sprawy znajduje się kserokopia potwierdzenia odbioru decyzji z 28 grudnia 2011 r. adresowanej do E. D. i S. D., gdzie datą doręczenia jest dzień 30 października 2012 r. Organ odwoławczy wskazuje na dwa obwołania skarżącego: jedno wpłynęło do organu I instancji 21 sierpnia 2012 r. oraz drugie z dnia 12 listopada 2012 r. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie można wywnioskować, jaką datę organ odwoławczy uznał za datę doręczenia rozstrzygnięcia organu I instancji, oraz którego odwołania dotyczy kontrolowane postanowienie. Tym samym nie sposób ocenić czy miało miejsce uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy stwierdzenie przez Kolegium uchybienia terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 134 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. traktujących o obowiązku prowadzenia wszechstronnego postępowania wyjaśniającego. Uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż bezpośrednio zdeterminowały treść zaskarżonego postanowienia. Okoliczności powyższe uzasadniają zatem uchylenie zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiącego, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 cytowanej ustawy. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu i sprowadzają się do dokonania prawidłowych ustaleń w zakresie doręczenia skarżącemu decyzji organu pierwszej instancji i podjęcia - na podstawie tych ustaleń - stosownego rozstrzygnięcia.