VIII SA/Wa 133/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2013 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w F. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę. Przedmiotem skargi z dnia [...] stycznia 2013 r. (data nadania w placówce pocztowej) wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J. A. sp. z o.o. z siedzibą w F. (dalej jako "spółka") jest postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. o zawieszeniu postępowania odwoławczego od decyzji wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. w sprawie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. odmówił spółce przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011, wskazując, że producent rolny, od którego miało nastąpić przejęcie prawa do płatności – R.M. - nie był uprawniony do otrzymania tych płatności. W dniu bowiem [...] lutego 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. anulował R.M. numer identyfikacyjny oraz odmówił wpisu do ewidencji producentów. Odwołanie od powyższej decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. złożyła spółka. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej jako "Dyrektor ARiMR") zawiesił z urzędu postępowanie dotyczące rozpatrzenia odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że numer identyfikacyjny nie był nadany R.M. w dniu złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011, tj. [...] maja 2011 r. Dalej Dyrektor ARiMR wyjaśnił, że kwestia anulowania i odmowy nadania numeru identyfikacyjnego R. M. jest nierozstrzygnięta, gdyż w tym zakresie została złożona skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zagadnienie dotyczące nadania numeru identyfikacyjnego dla przekazującego jest zagadnieniem wstępnym, od którego zależy rozstrzygnięcie sprawy z wniosku spółki, która złożyła wniosek o przejęcie płatności z wniosku o przyznanie płatności R.M.. W ocenie Dyrektora ARiMR, od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależy rozstrzygnięcie czy rolnik przekazujący jest uprawniony do płatności i czy to prawo może być przejęte przez spółkę w związku ze złożonym wnioskiem transferowym. Rozpoznając zażalenie spółki od postanowienia Dyrektora ARiMR, postanowieniem nr [...], z dnia [...] grudnia 2012 r. Prezes ARiMR - zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. W uzasadnieniu Prezes ARiMR przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśnił, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pojęcie "zagadnienie wstępne" jak wskazał Prezes ARiMR oznacza takie zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, natomiast właściwy jest inny organ administracji państwowej lub sąd. Prezes ARiMR podkreślił, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. następuje wówczas, kiedy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy, a zagadnieniem wstępnym zachodzi bezpośredni związek przyczynowy. Nadto od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy w ogóle, nie zaś wydanie pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji. W niniejszej sprawie w ocenie organu posiadanie numeru identyfikacyjnego jest jednym z warunków ubiegania się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Prezes ARiMR zauważył, że nadany R. M. numer identyfikacyjny został anulowany decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] lutego 2011 r., następnie zaś wyrokiem z dnia 15 grudnia 2011 r. w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 782/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] lutego 2011 r. Następnie jednak Dyrektor ARiMR wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która nie została jeszcze rozstrzygnięta. W ocenie organu istotne jest w sprawie czy rolnik przekazujący gospodarstwo, tj. R.M. był uprawniony do przyznania płatności rolnośrodowiskowej i czy to uprawnienie może zostać przejęte przez spółkę. Odnosząc się do zarzutów zażalenia, organ podtrzymał dotychczasowe argumenty, że w sprawie występuje zagadnienie wstępne i bez wyjaśnienia powyższej kwestii nie można ustalić czy zostały spełnione warunki od których uzależnione jest przyznanie spółce płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, spółka (dalej także jako "skarżąca") wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, wskazując że nie istniały podstawy do zawieszenia postępowania odwoławczego. Nadto zanegowała występowanie zagadnienia wstępnego, bowiem skarżąca spółka wstąpiła w miejsce poprzedniego użytkownika gospodarstwa. Skarżąca podkreśliła, że kwestia numeru identyfikacyjnego nie jest okolicznością wpływającą na wszczęcie postępowania i byt prawny samego postępowania, bowiem spółka wszelkie przesłanki podmiotowe i przedmiotowe przyznania płatności. W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2013 r. skarżąca podtrzymała swoje żądania i argumentację zawartą w skardze. Dodała, że decyzja w przedmiocie anulowania uprzednio nadanego R. M. numeru identyfikacyjnego nie podlegała wykonaniu. Tak więc, R.M. zarówno w dacie złożenia wniosku, jak i w dniu przekazania gospodarstwa posiadała numer producenta rolnego. Nadto, na podstawie nieprawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 grudnia 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 782/11 ww. decyzja, jak i decyzja utrzymująca ją w mocy nie podlegają wykonaniu. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Rozpoznając przedmiotową skargę w zakresie tak określonej kognicji Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 97 § 1 K.p.a., który wyznacza podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania. Brzmienie powyższego przepisu: "organ administracji publicznej zawiesza postępowanie" wyraźnie wskazuje, że w przypadku wystąpienia jednej z wyliczonych w tym przepisie podstaw organ obowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie. Z urzędu także w trakcie postępowania ma obowiązek badać, czy nie powstało zdarzenie lub sytuacja, która wymaga zawieszenia postępowania. Na podstawie pkt 4 powyżej cyt. przepisu organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przypadku zatem, gdy w postępowaniu administracyjnym powstaje zagadnienie wstępne, organ obowiązany jest zawiesić postępowanie. Przez pojęcie "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Ocena zaś tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Organ administracji publicznej obowiązany jest ponadto ustalić związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, a zagadnieniem wstępnym. Z powyższego wynika, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. uzależnione jest od wystąpienia trzech przesłanek: - postępowanie administracyjne jest w toku, - rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, - zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Przechodząc na grunt sprawy niniejszej należy przyznać rację Prezesowi ARiMR, że rozstrzygnięcie kwestii numeru identyfikacyjnego dla R. M. w sprawie o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 stanowi zagadnienie wstępne obligujące organ do zawieszenia postępowania administracyjnego. Należy podkreślić na tle uregulowań rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z 2009 r., nr 33, poz. 262 ze zm.), że dla uznania skutecznego następstwa prawnego nie jest wystarczające wyłącznie przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części na rzecz innego podmiotu (następcy) wraz z dopełnieniem przez niego opisanych warunków formalnych, lecz muszą być także spełnione uprzednio przesłanki dopuszczalności przyznania płatności rolnej przekazującemu gospodarstwo. Uprawnienia następcy w świetle rozporządzenia nie mają bowiem charakteru samoistnego, lecz pochodny, mający związek z faktem, czy poprzedni wnioskodawca bądź beneficjent posiadali legitymację do występowania w takim charakterze, to znaczy przysługiwał im w szczególności status rolnika uprawnionego do przyznania płatności, o jakim mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli m.in. został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym". Oznacza to, że w dacie złożenia wniosku i w dacie przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego nie może dojść do utraty statusu rolnika uprawnionego do przyznania płatności rolnośrodowiskowej. W przypadku utraty numeru identyfikacyjnego nie ma wówczas mowy o kontynuacji uprawnień w zakresie omawianej płatności. Tymczasem, jak ustaliły organy, pierwotnego wnioskodawcę w osobie R.M. takiego statusu producenta rolnego pozbawiono, przy czym jak wskazał w zaskarżonym postanowieniu Prezes ARiMR - aktualnie sprawa znajduje się w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Zasadnie zatem Prezes ARiMR stwierdził, że kwestia posiadania przez R. M. (pierwotnego wnioskodawcy o przyznanie płatności), numeru identyfikacyjnego, stanowi zagadnienie wstępne, bowiem niewątpliwie od rozstrzygnięcia powyższego zależy rozpatrzenie przez Dyrektora ARiMR odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B.. Postępowanie w sprawie odmowy wpisu do ewidencji producentów rolnych (ostateczna decyzja) poprzedza postępowanie w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011. Dlatego też Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.