I OZ 653/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 115/13 odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia (...) grudnia 2012 r., nr (...) w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 115/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił S. B. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia (...) grudnia 2012 r., nr (...) w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż pismem z dnia 21 stycznia 2013 r. S. B. wniósł skargę na powołaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 27 grudnia 2012 r. Jednocześnie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 4.100 zł brutto. Do wniosku załączył trzy kserokopie kart informacyjnych leczenia szpitalnego. W wyniku odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku wyjaśnił, że zajmowane przez niego mieszkanie stanowi wyłączną własność jego teściowej, która pobiera od niego opłaty czynszowe. Do pisma załączył wyciągi z rachunku bankowego za okres styczeń – marzec 2013 oraz zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia. Postanowieniem referendarza sądowego z 10 maja 2013 roku odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 22 maja 2013 roku, skarżący prawidłowo wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, zarzucając wadliwą ocenę informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W sprzeciwie od postanowienia referendarza skarżący podniósł, iż "ze względu na złe stosunki panujące pomiędzy skarżącym a teściową i żoną skarżącego nie jest w stanie przedstawić rachunków czynszowych oraz rachunków za media, które opłaca teściowa". Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji podniósł, iż skarżący nie wykazał istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący nie wykazał, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ze złożonych wyjaśnień i nadesłanych dokumentów wynika, że skarżący nie ma nikogo na utrzymaniu, nie ma obciążeń finansowych (np. alimentów) i posiada stałe źródło dochodu z tytułu wynagrodzenia (3.497 zł netto). Natomiast na posiadanym rachunku bankowym utrzymuje się dodatnie saldo końcowe. Oznacza to, że skarżący nie znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienie pełnomocnika zwłaszcza, że jest on z mocy ustawy zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł S. B. nie zgadzając się z zapadłym rozstrzygnięciem. W motywach zażalenia zakwestionował prawidłowość wyliczonych kwot za pobyt jego rodziców w domu pomocy społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Orzeczenie w tej sprawie Sąd wydaje na podstawie oświadczenia strony mając na uwadze okoliczności podane w tym oświadczeniu i w przedstawionych przez stronę dokumentach. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu. Skarżący uzyskuje dochód miesięczny w łącznej kwocie 3497 zł netto. W związku z tym w niniejszej sprawie nie występuje przypadek, w którym skarżący nie byłby w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub wydatek taki spowodowałby uszczerbek utrzymania koniecznego dla jego i rodziny, co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy. Skarżący nie jest osobą pozostającą w szczególnie trudnej sytuacji finansowej, ma stałe źródło dochodu w postaci wynagrodzenia za pracę, a na posiadanym rachunku bankowym utrzymuje dodatnie saldo końcowe. Biorąc więc uwagę stałe dochody skarżącego, Sąd pierwszej instancji zasadnie oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy. Trzeba pamiętać, że instytucja prawa pomocy jest swoistą formą dotowania przez Skarb Państwa podmiotów, które ze względu na nadzwyczaj trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść w pełni wymaganych prawem kosztów postępowania, a brak środków finansowych stanowi przeszkodę uniemożliwiającą im dochodzenie swych praw przed sądem. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.