IV SA/Wa 2447/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2013 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania M. K., utrzymało w mocy decyzję Z. W. z dnia [...] lipca 2011 r. o odmowie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie przewodu wodociągowego i przewodu kanalizacyjnego w ulicy [...] na działkach ew. nr [...], nr [...], nr [...] z obrębu [...] i na działce ew. nr [...] z obrębu [...] w W. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, iż: - wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. M. K. oparł o przesłankę z art 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k. p. a."; - istotą sprawy jest ustalenie, czy wnioskodawcy przysługiwał status strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji; - stronami postępowania o ustalenie warunków zabudowy jest inwestor, właściciele lub użytkownicy wieczyści działek, których dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy oraz właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich; - teren inwestycji stanowi północna część ul. [...] (działki ew. nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]), który nie ma związku z należącą do skarżącego działką ew. nr [...]; - okoliczność, że wnioskodawca jest zainteresowany doprowadzeniem do swej działki ew. nr [...] wodociągu i kanalizacji stanowi jedynie o interesie faktycznym, a nie prawnym, który dałby na podstawie art. 28 k. p. a. prawo do udziału w sprawie jako strona. Skargę na decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r. wniósł M. K. podnosząc, że: - jest stroną postępowania z uwagi na to, iż jest właścicielem działki ew. nr [...] sąsiadującej bezpośrednio z będącą przedmiotem zainwestowania działką ew. nr [...]; - nawet jeżeli inwestycja zlokalizowana jest na części działki, to właściciel działki sąsiadującej z tą działką jest stroną postępowania; - wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy z dnia [...] kwietnia 2010 r. nie zabezpiecza możliwości zasilenia w media jego działki ew. nr [...], ponieważ zgodnie z art. 31 § 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. nr 123, poz. 858 ze zm.), osoby, które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe i kanalizacyjne, mogą, ale nie muszą przekazać ich odpłatnie gminie lub przedsiębiorstwu wodociągowo- kanalizacyjnemu; gdyby tego nie uczyniły, mogą tym samym skutecznie zablokować możliwość doprowadzenia mediów do działki skarżącego, jako że przepisy nie przewidują możliwości zdublowania już istniejącej sieci wodno-kanalizacyjnej; - w innym postępowaniu z wniosku tych samych inwestorów o ustalenie warunków zabudowy (dla inwestycji polegającej na budowie przewodu wodociągowego i przewodu kanalizacyjnego w ul. [...] na działkach ew. nr [...], nr [...], nr [...], [...], części działek ew. nr [...] i nr [...] oraz na działce ew. nr [...]) skarżący został uznany za stronę postępowania; w sprawie tej wydano decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r. i została uchylona przez decyzję SKO z dnia [...] czerwca 2010 r., które uznało m. in. M. K. za stronę; - w innym postępowaniu z wniosku skarżącego o ustalenie warunków zabudowy dla tożsamej inwestycji, co inwestycja przewidziana do realizacji na podstawie decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r., jedynie przedłużonej aż do należącej do skarżącego działki ew. nr [...], organ prowadzący postępowanie dotychczas nie wydał decyzji, lecz uwzględnił jako strony właścicieli działki ew. nr [...] (państwo N.). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, iż skarżący nie ma przymiotu strony w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie przewodu wodociągowego i przewodu kanalizacyjnego w ulicy [...] na działkach ew. nr [...], nr [...], nr [...] z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...] w W. We wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. o ustalenie warunków zabudowy skarżący wskazał, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 k. p. a.). Należało więc zbadać, czy skarżący jest stroną postępowania zakończonego powyższą decyzją. W związku z tym, że w przepisach regulującej postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.), zwanej dalej "u. p. z. p.", nie ma przepisu określającego strony tego postępowania, zastosowanie ma ogólny przepis art. 28 k. p. a. Stosownie do art. 28 k. p. a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym powstałym na tle powyższego przepisu wyrażono pogląd, że tylko przepis prawa materialnego stanowiący podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który nie daje przymiotu strony. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na jej uznanie za stronę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt II OSK 1016/06). Zagadnienie, kto jest stroną w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy było wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. I tak, w uchwale składu 5 sędziów NSA z dnia 25 września 1995 r. (VI SA 13/95, ONSA z 1995 r., nr 4, poz. 154) podniesiono, że przymiot strony postępowania administracyjnego w sprawie warunków zabudowy przysługuje właścicielom lub użytkownikom wieczystym działek sąsiadujących z przewidywanym terenem inwestycji. Jednocześnie NSA w powyższej uchwale podniósł, że nie każda budowa będzie rodziła uprawnienie uczestniczenia w postępowaniu właściciela sąsiedniej nieruchomości. Tym samym, po przesądzeniu zasady dopuszczalności udziału właściciela sąsiedniej nieruchomości w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, w konkretnych okolicznościach sprawy rozumianej ad casum, kryterium oceny będzie wykazanie przesłanek z art. 28 k. p. a. Wydaje się więc, że nie jest możliwe nawet przykładowe wyliczenie kategorii spraw, w których właściciel sąsiedniej nieruchomości zawsze będzie uczestniczył w sprawie. Uchwała ta zapadła wprawdzie w oparciu o przepisy nieobowiązującej już ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 139 ze zm.), niemniej jednak zdaniem Sądu zachowuje swą aktualność na gruncie wykładni przepisów obecnie obowiązującej ustawy. W orzecznictwie przyjmuje się ponadto, że stronami w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości, na teren których rozciągać będzie się oddziaływanie inwestycji, której dotyczy postępowanie. Należy więc podkreślić, iż w każdej sprawie o ustalenie warunków zabudowy o interesie prawnym, a co za tym idzie o przymiocie strony innych osób (poza inwestorem oraz właścicielem lub użytkownikiem wieczystym działki, na której planowane jest zrealizowanie inwestycji), decydują okoliczności konkretnej sprawy związane z rodzajem, rozmiarem oraz stopniem i zakresem uciążliwego oddziaływania zamierzonej inwestycji na otoczenie. W każdej zatem konkretnej sprawie tego rodzaju organ wydający decyzję ustalając krąg osób, które mają interes prawny w sprawie, musi badać, czy - a jeśli tak, to jak daleko sięgać będzie oddziaływanie planowanej inwestycji. W świetle powyższego należy stwierdzić, że choć należąca do skarżącego działka ew. nr [...] sąsiaduje bezpośrednio z będącą przedmiotem inwestycji działką ew. nr [...], to jednak w związku z brakiem jakiekolwiek oddziaływania planowanej inwestycji na działkę skarżącego, nie jest on stroną postępowania. Inwestycja polega bowiem na budowie przewodu wodociągowego i przewodu kanalizacyjnego, które będą umieszczone w ziemi i nie spowodują żadnego oddziaływania na nieruchomość skarżącego ani w trakcie realizacji inwestycji ani w trakcie jej użytkowania tym bardziej, że planowana inwestycja kończy się na wysokości działki należącej do skarżącego (nie jest planowane jej zrealizowanie wzdłuż ul. [...] na wysokości działki skarżącego). Jeżeli zaś chodzi o argument skarżącego, że w świetle art. 31 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę przedmiotowa inwestycja nie gwarantuje późniejszego przyłączenia jego działki do zrealizowanego przez inwestora przewodu wodociągowego i przewodu kanalizacyjnego należy wskazać, że przepisy nie zakazują zdublowania sieci w ul. [...]. Jeżeli inwestor nie przekaże odpłatnie gminie lub przedsiębiorstwu kanalizacyjnemu wybudowanych z własnych środków urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, to nie ma przeszkód dla ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie innego przewodu wodociągowego lub kanalizacyjnego w ul. [...]. Dla rozstrzygnięcia nie ma znaczenia, że w innych toczących się postępowaniach o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie przewodu wodociągowego i przewodu kanalizacyjnego w ul. [...] (przewidzianej do realizacji na innych działkach) skarżący został przez organy administracji uznany za stronę postępowania. Wydane w tych postępowaniach decyzje mogą podlegać kontroli sądowej w odrębnych postępowaniach sądowych. W tym stanie rzeczy, opierając się na treści art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzeczono o oddaleniu skargi.