II SA/Wa 534/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska Anna Mierzejewska (spr.) Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2013 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. |Wnioskiem z dnia [...] października 2012 r. A. W. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w W. o udostępnienie informacji publicznej, w | |trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w zakresie wokand dla przeprowadzanych rozpraw i posiedzeń, w sprawach należących do | |właściwości [...] Wydziału Gospodarczego, [...] Wydziału Gospodarczego, [...] Wydziału Gospodarczego Odwoławczego ds. Upadłościowych i | |Naprawczych oraz [...] Wydziału Gospodarczego oraz [...] Wydziału Gospodarczego, w okresie od dnia [...] października 2010 r. do dnia [...] marca | |2011 r. | |W odpowiedzi na powyższe żądanie Wiceprezes Sądu Rejonowego w W. pismem z dnia [...] października 2012 r. poinformował wnioskującego, że | |wnioskowana informacja stanowi informację publiczną. | |Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Wiceprezes Sądu Rejonowego w W., powołując się na art. 3 ust 1 pkt 1 i art. 16 ustawy o dostępie do | |informacji publicznej, odmówił A. W. udostępnienia żądanych informacji. | |W motywach uzasadnienia wskazał, że Sąd jest administratorem danych ujawnianych na wokandach, zgodnie z § 23 ust. 2 zarządzenia Ministra | |Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 2003 r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów | |administracji sądowej (Dz. Urz. MS nr 5, poz. 22 ze zm.) i zgodnie z art. 36 U.o.d.o. zobowiązany jest do zastosowania środków | |technicznych i organizacyjnych, zapewniających ochronę przetwarzanych danych osobowych. | |Po rozpatrzeniu odwołania Prezes Sądu Okręgowego w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., | |utrzymał w mocy decyzję Wiceprezesa Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. | |Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A. W. do tutejszego Sądu. | |Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania, skarżący podniósł naruszenie | |przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 11, art. 104, art. 107 § 1 i § 3, art. 138, art. 139 i art. 140 K.p.a. oraz naruszenie prawa | |materialnego, tj. art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), | |poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji publicznej, zawierającej nazwę osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej, o | |której mowa w art. 331 Kodeksu cywilnego, poprzez uznanie, iż podlega ona ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Naruszenie | |prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, iż | |udostępnienie informacji publicznej, zawierającej imię i nazwisko osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, podlega | |ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, bądź ograniczeniom przewidzianym w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie | |danych osobowych (tekst jednolity Dz. U. z 2002r. Nr 101, poz. 926 ze zm.). | |W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż organ I instancji wydał rozstrzygnięcie w oparciu o art. 5 ust. 2 U.d.i.p., zaś organ II instancji | |powołał się na art. 5 ust. 1 U.d.i.p. Zarzucono, że strony postępowania, wskazane w treści żądanych wokand, nie dotyczą osób fizycznych, | |lecz prawnych w rozumieniu art. 331 Kodeksu cywilnego. Nadto, że zgodnie z art. 434 w związku z art. 432 ust. 2 Kodeksu cywilnego – firmę | |osoby fizycznej, prowadzącej działalność gospodarczą, stanowi jej imię i nazwisko, a firma ta podlega ujawnieniu we właściwym rejestrze. | |Tym samym należy przyjąć, iż imię i nazwisko osoby fizycznej, prowadzącej działalność gospodarczą, wchodzi do domeny publicznej, a tym | |samym ujawnienie tych danych w ramach udzielenia informacji publicznej nie stanowi naruszenia tajemnicy przedsiębiorcy. | |Skarżący wskazał, iż zgodnie z art. 434 K.c. imię i nazwisko osoby fizycznej stanowią obligatoryjny element firmy przedsiębiorcy. Osoba | |fizyczna, rozpoczynając działalność gospodarczą, ujawnia publicznie swoje imię i nazwisko, godząc się na ograniczenie prywatności w tym | |zakresie. Wobec powyższego nie można mówić o naruszeniu prywatności osoby fizycznej, będącej przedsiębiorcą, poprzez udostępnienie jej | |imienia i nazwiska, skoro ab initio, to imię i nazwisko do strefy prywatności nie należy. | |Zdaniem skarżącego jego stanowisko znajduje potwierdzenie w art. 23 i 25 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej z dnia 2 lipca 2004 | |r. (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.), zgodnie z którymi tworzy się Centralną Ewidencję Działalności | |Gospodarczej, której celem jest udostępnienie informacji o przedsiębiorcach. Informacja ta obejmuje m.in. firmę przedsiębiorcy, czyli jego| |imię i nazwisko. Informacja ta jest publicznie i w sposób nieograniczony dostępna dla każdego zainteresowanego – a tym samym imię i | |nazwisko przedsiębiorcy zostaje wyłączone ze strefy jego prywatności. | |Skarżący podniósł również, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy. Tożsame | |znaczeniowo pojęcie tajemnicy przedsiębiorstwa można odnaleźć w ustawie z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. | |Zgodnie z art. 11 ust. 4 ww. ustawy, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje | |techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których | |przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania innych poufności. | |W skardze przywołano orzecznictwo - orzeczenie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt I Aca 947/06: | |"Wykładnia przepisu art. 11 ust. 4 u.z.n.k. prowadzi do wniosku, iż zakresem tajemnicy przedsiębiorstwa nie mogą być objęte informacje | |powszechnie znane lub takie, o których treści każdy zainteresowany może się legalnie dowiedzieć." Podkreślono, że podobne stanowisko | |zaprezentował Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 9 lutego 2012 r. w sprawie o sygn. akt I Aca 968/11, w którym stwierdził, iż | |"Przepis art. 11 ust. 1 i 4 u.z.n.k. wyklucza objęcie tajemnicą informacji, które osoba zainteresowana może uzyskać w zwykłej i dozwolonej| |formie." | |W konkluzji skarżący twierdził, że w dniu wyznaczonym na posiedzenie sądu, każda osoba ma prawo wstępu do budynku sądu i legalnego | |zapoznania się z treścią wokandy, obejmującą nazwę przedsiębiorcy – uczestnika sporu. Dlatego nie można w tym przypadku mówić o tajemnicy | |przedsiębiorcy. | |W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Apelacyjnego w W. wniósł o jej oddalenie. | | | |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: | | | |Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze| |zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta | |sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. | | | |Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. | | | |Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) służy realizacji konstytucyjnego | |prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając, w art. 2 ust. 1 tej ustawy, pojęcia "każdemu", | |ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w | |tej ustawie zasadach. Przy czym słowo "każdy" należy rozumieć jako każdy człowiek (osoba fizyczna) lub podmiot prawa prywatnego. Ustawa | |reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji | |publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje | |zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. | |Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ich świetle, | |informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. | |Uwzględniając wszystkie te aspekty, można przyjąć, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz | |publicznych, a także do innych podmiotów, wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i | |gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy | |publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia | |informacji, które mają walor informacji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu| |są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów, odnoszących się do organu| |władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich. | |Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem | |zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich, przy czym chodzi o dokumenty urzędowe. | |Artykuł 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze | |publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i | |zawodowych, podmioty reprezentujące – zgodnie z odrębnymi przepisami – Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo | |osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne | |samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują | |majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo | |zawodowego, mają pozycję dominującą, w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. | |Natomiast art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej przewiduje prawo odmowy żądanych informacji z uwagi na dobra nimi chronione. | |Stosownie do tego przepisu: | |1. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych | |oraz o ochronie tajemnic ustawowo chronionych, | |2. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie| |to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach | |powierzenia i wykonywania funkcji oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnuje z przysługującego im prawa. | |Wracając na grunt przedmiotowej sprawy, wskazać należy, iż problematyka związana z udostępnianiem wokand sądowych była już przedmiotem | |rozważań sądów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 lutego 2009 r., sygn. akt II SAB/Lu 1/09 | |stwierdził, że wokanda zawierająca spis spraw rozpoznawanych w danym dniu przez sąd w określonym składzie jest informacją publiczną, | |dotyczącą funkcjonowania organu władzy publicznej, jakim jest sąd. Tym samym wniosek skarżącego skierowany do organu należy rozpatrywać w | |kategoriach wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Nie ulega też wątpliwości, że Prezes Sądu Okręgowego (Apelacyjnego) jest | |podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 U.d.i.p. | |Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadza się do oceny, czy wszystkie informacje, zawarte w treści wokand, winny być udostępnione | |w trybie U.d.i.p. i w jakim zakresie znajduje zastosowanie w tym przedmiocie art. 5 U.d.i.p. | |W ocenie Sądu, decyzja organów w przedmiocie odmowy udostępnienia skarżącemu wokand bez anonimizacji jest w pełni zasadna. | |Zdaniem Sądu, co uszło uwadze skarżącego, wokanda w swej treści zawiera oprócz stron dane dotyczące osób postronnych, które nie są | |stronami. Chodzi tu o osoby fizyczne, tj. świadków, biegłych. Zgodzić się należy w pełni z twierdzeniem skarżącego, iż o ile dane na | |wokandzie sądowej, dotyczące osób prawnych nie podlegają ochronie i nie mieszczą się w definicji tajemnicy przedsiębiorcy, o tyle dane | |osób niebędących stroną, które również zawierają wokandy, podlegają wyłączeniu z uwagi na ochronę ich prywatności, o której mowa w art. 5 | |ust. 2 U.d.i.p. | |Skarżący domagał się udostępnienia wokand bez anonimizacji lub wydania decyzji odmownej i zgodnie z tak sprecyzowanym żądaniem, w oparciu | |o treść art. 5 ust. 1 i art. 5 ust. 2 U.d.i.p., organ dokonał rozstrzygnięcia. | |W ocenie Sądu, anonimizacja wokand, które mają zostać udostępnione w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, winna być | |dokonywana według tych samych reguł i zasad co anonimizacja wyroków, udostępnianych publicznie, np. w internetowej bazie orzeczeń. | |Zdaniem Sądu, to, że wokanda sądowa jest dostępna w pełnym zakresie danych osobowych w dniu jej wywieszenia w budynku Sądu w dacie | |rozprawy nie oznacza automatycznie, że przesłanka legitymizująca przetwarzanie danych osobowych, znajdujących się na wokandzie, obejmuje | |również osoby trzecie, które żądają wokand w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej i chcą je przetwarzać poza budynkiem Sądu w| |domenie publicznej, internecie, wiadomościach gospodarczych itd. Wyjaśnić należy, iż przetwarzanie danych osobowych osób fizycznych w dniu| |rozprawy w budynku Sądu znajduje przesłankę legalizującą, określoną w art. 24 § 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Sąd posiada | |prawnie usprawiedliwiony cel przetwarzania tych danych osobowych dla potrzeb organizacyjnych – sprawnego, zgodnego z kolejnością, | |rozpoznawania spraw. | |W świetle przepisów ustawy o ochronie danych osobowych, brak jest natomiast podstaw prawnych (przesłanek legalizujących) do przetwarzania | |danych osobowych osób prywatnych bez ich zgody i wiedzy w domenie publicznej przez osoby trzecie, które te dane pozyskają z wokand w | |trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zauważyć też należy, że wokandy mogą zawierać dane sensytywne (wrażliwe) w przypadku | |spraw rodzinno-opiekuńczych. Tego typu informacje mogą być zatem stygmatyzujące. Dlatego wokanda, jako dokument publiczny, ale | |jednocześnie wewnętrzny, którego administratorem danych osobowych jest organ władzy – sąd, winna być udostępniania publicznie (bez | |anonimizacji), jeżeli nie dotyczy danych osobowych osób prywatnych. | |Prezentowany przez Sąd pogląd jest zgodny z poglądem Komentatorów do ustawy o dostępie do informacji publicznej, vide Kamińska Irena, | |Rozbicka-Ostrowska Mirosława, LexisNexis Polska sp. z o.o., 2012, str. 89-90, gdzie stwierdza się, że "Inne niż w budynku sądu | |upublicznienie wokandy wraz ze znajdującymi się w niej danymi osobowymi stron i innych osób wezwanych nie znajduje uzasadnienia w | |obowiązujących normach prawnych". | |Odnosząc się do zarzutu skargi, dotyczącego braku spójności osnowy decyzji w zakresie wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, wyjaśnić| |należy, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie było dwuinstancyjne (art. 15 K.p.a.) i organ II instancji miał nie tylko prawo, lecz | |obowiązek ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, co uczynił, wskazując prawidłową podstawę prawną rozstrzygnięcia. | |Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o | |postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. | | | |