II OSK 2021/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-03-24

Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Anna Łuczaj, Jerzy Stankowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba nieposiadająca tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego ma interes prawny w żądaniu wydania zaświadczenia o samodzielności tego lokalu na potrzeby postępowania o zasiedzenie?
Ratio decidendi
Osoba nieposiadająca tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, w tym niebędąca jego właścicielem, nie ma interesu prawnego w żądaniu wydania zaświadczenia o samodzielności tego lokalu na podstawie art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali w celu przeprowadzenia postępowania o zasiedzenie. Interes prawny wymaga wykazania konkretnego prawa podmiotowego wynikającego z normy prawa materialnego, a zamiar przeprowadzenia postępowania o zasiedzenie stanowi jedynie interes faktyczny.
Stan faktyczny
A.J. złożył wniosek o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego w celu przeprowadzenia postępowania o zasiedzenie. Prezydent odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na brak tytułu prawnego do lokalu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało postanowienie w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędzia NSA Jerzy Stankowski Protokolant starszy inspektor sądowy Wioletta Lasota po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2824/12 w sprawie ze skargi A. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 maja 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2824/12 oddalił skargę A. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. A.J. wystąpił z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w W. w celu przeprowadzenia postępowania dotyczącego zasiedzenia nieruchomości. Prezydent W. pismem z dnia 20 lipca 2012 r. wezwał A. J. do dostarczenia dokumentów potwierdzających przyjęcie do użytkowania budynku jako parterowego domu mieszkalnego składającego się z 9 segmentów w terminie 7 dni pod rygorem wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści. Pismem z dnia 2 sierpnia 2011 r. A.J. wyjaśnił, że dostarczył inwentaryzację lokalu z opisem, z której wynika, iż lokal nr [...] spełnia wymogi samodzielnego lokalu mieszkalnego, a jego wniosek nie dotyczy budynku mieszkalnego składającego się z 9 segmentów. Z akt sprawy wynika ponadto, że decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. A.J. został zameldowany na stałe w tym lokalu pomimo, że Szkoła [...] nie wyraziła zgody na zameldowanie, natomiast w dniu 18 czerwca 2012 r. S. wystąpiła z wezwaniem o opuszczenie przedmiotowego lokalu w związku z brakiem tytułu prawnego do niego. Prezydent W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] odmówił wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu zażalenia A.J., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazał, że przedmiotem postępowania, o którym mowa w art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 80 poz. 903 ze zm.) jest stwierdzenie, czy dany lokal może być uznany za samodzielny, w rozumieniu tego przepisu. Przedmiotem tego postępowania nie jest natomiast stwierdzenie, czy lokal może nadawać się do użytkowania. Zatem na etapie wydawania zaświadczenia o spełnieniu wymagań umożliwiających uznanie lokalu za samodzielny lokal mieszkalny, organ nie ma uprawnień do kontestowania ustaleń związanych z dopuszczeniem lokalu do użytkowania, a w szczególności do uznania, że lokal nie nadaje się do użytku. Kolegium podniosło, że wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu może żądać każdy właściciel, także dotychczasowy właściciel w rozumieniu ustawy o własności lokali (tj. właściciel lokali niewyodrębnionych), w tym gmina, nawet gdy organem dysponującym kompetencją orzeczniczą jest starosta (będący tą samą osobą co prezydent miasta jako organ gminy). Zdaniem Kolegium, przedmiotem badania organu orzekającego winna być jedynie kwestia samodzielności lokalu a nie jego stanu. Jednakże A. J. nie mając tytułu prawnego do lokalu, nie ma interesu prawnego w żądaniu wydania takiego zaświadczenia. Fakt zameldowania nie powoduje bowiem powstania tytułu prawnego do lokalu. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. J., wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o jego uchylenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżone, jak również poprzedzające postanowienie nie naruszają przepisów prawa. Podzielając stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, Sąd podniósł, że A. J. wystąpił z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali znajdującego się w budynku przy ul. [...] lok. [...] w W. - w celu "przeprowadzenia postępowania dotyczącego zasiedzenia nieruchomości." Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Zgodnie natomiast z art. 217 § 1 i 2 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli (1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, (2) osoba ubiegająca się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Sąd wskazał, że "zaświadczenie" oznacza przewidziane w przepisach prawa potwierdzenie prawnego stanu rzeczy przez właściwy organ na żądanie zainteresowanej osoby. Osoba zainteresowana powinna zaś wykazać swój interes prawny lub powołać przepis prawny będący podstawą tych starań. Zgodnie zaś z art. 218 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Sąd zwrócił uwagę, że w aktach sprawy nie ma żadnego dokumentu, z którego wynikałby jakikolwiek tytuł skarżącego do zajmowania przedmiotowego lokalu. A.J. nie mając żadnego tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu, nie ma interesu prawnego do żądania wydania takiego zaświadczenia. Zameldowanie skarżącego w tym lokalu wskazuje jedynie na interes faktyczny, a nie prawny. Tymczasem wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego w trybie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali może żądać każdy właściciel lokalu mieszkalnego, a nie osoba nie posiadająca żadnego tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. J., zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało decydujący i istotny wpływ na wynik sprawy, tj. a) art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. i z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali przez ich niezastosowanie w sytuacji, kiedy istniały ku temu przesłanki, tj. niewłaściwe sprawowanie przez Sąd pierwszej instancji kontroli działalności organu administracji polegające na nieuchyleniu postanowienia z dnia [...] września 2012 r. pomimo naruszenia przez SKO w W. przepisów o postępowaniu administracyjnym, do czego przyczyniło się nieuznanie, że art. 2 ustawy o własności lokali jest przepisem wymagającym urzędowego potwierdzenia faktów lub stanu prawnego, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego niezastosowania art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a.ncji kontroli działalności O leży na obszarze Natura 2000" wspiera scalenie grutnow ; b) art. 1 § 1 i § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., tj. niewłaściwe sprawowanie przez Sąd pierwszej instancji kontroli działalności organu administracji polegające na nieuchyleniu zaskarżonego postanowienia pomimo naruszenia przez SKO w W. przepisów o postępowaniu administracyjnym w ten sposób, że wobec konieczności zastosowania art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. organ administracji nie miał możliwości zastosowania art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.; c) art. 1 § 1 i § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6 i 8 k.p.a. oraz art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mogły przechylić szalę na korzyść skarżącego. Uchybienie organu administracji polegało na braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, zwłaszcza w zakresie oparcia ustaleń faktycznych co do tytułu prawnego do lokalu tylko na twierdzeniach Szkoły [...] w W. oraz niezbadaniu tytułu prawnego skarżącego wynikającego z zasiedzenia, a także przez częściowe oparcie się przez organ administracji na materiale dowodowym dotyczącym innego lokalu, niż będący przedmiotem sprawy; d) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób, który znacząco utrudnia dokonanie kontroli zaskarżonego wyroku, gdyż zawiera jedynie ogólną i lakoniczną ocenę prawną Sądu pierwszej instancji, a nie zawiera ustosunkowania się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze. e) na wypadek, gdyby Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał zasadności zarzutów wskazanych w punktach 1 i 2 - naruszenie przepisów postępowania, które miało decydujący wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 § 1 i § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 172 k.c. przez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżący nie miał interesu prawnego w uzyskaniu przedmiotowego zaświadczenia, że tylko właściciel lokalu mieszkalnego ma taki interes oraz że skarżący nie ma tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...]w W.. Mając powyższe na uwadze, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wykonywanego przez radcę prawnego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie powinien znaleźć art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a., bowiem istnieje przepis prawny wymagający urzędowego poświadczenia samodzielności lokalu mieszkalnego. Przepisem tym jest art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali, co znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tymczasem w przedmiotowej sprawie organ administracji w ogóle nie zastosował art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali, chociaż jak wynika z powyższego - był do tego zobowiązany, a zastosował zamiast tego błędnie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., do czego nie miał podstaw. Sąd pierwszej instancji, pomimo wytknięcia tych uchybień organu administracji w skardze, nie rozważył konieczności zastosowania art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. Przeciwnie, ograniczył się do przeanalizowania interesu prawnego skarżącego w uzyskaniu zaświadczenia. Autor skargi kasacyjnej wskazał, że w trakcie postępowania przed Sądem pierwszej instancji, pismem z dnia 15 maja 2013 r. skarżący zwrócił uwagę Sądu na kolejne uchybienie, które świadczy o naruszeniu zasady wszechstronnego i rzetelnego zebrania i oceny materiału dowodowego przez organ administracji. Mianowicie, w aktach sprawy dotyczącej lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...]w W. wszyta jest jedynie pierwsza strona dokonanej na zlecenie S. przez Polski Związek Inżynierów i Techników Budownictwa, Oddział W., Zespół Rzeczoznawców Budowlanych "[...]" ekspertyzy technicznej nr [...] w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. [...]. Do akt lokalu dołączona jest luzem teczka zawierająca sporządzoną w tym samym dniu przez ten sam oddział PZiTB ekspertyzę nr [...] zawierającą ocenę stanu technicznego budynku mieszkalnego nr [...] przy ul. [...]. Świadczy to o tym, że rozpatrując sprawę organ administracji oparł się na materiale dowodowym niedotyczącym przedmiotowego lokalu. Podniesiono również, że Sąd pierwszej instancji w żaden sposób nie odniósł się do zarzutu naruszenia przez organ art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. popartego argumentacją, że przepis art. 2 ustawy o własności lokali stanowi podstawę do wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu bez konieczności badania interesu prawnego. Lakoniczność uzasadnienia wyroku, niepozwalająca w istocie na dokonanie prawidłowej kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny ze względu na nieujawnienie poglądów prawnych Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie w zakresie zarzutów postawionych w skardze, świadczy o naruszeniu przez ten Sąd art. 141 § 4 p.p.s.a. Skarżący kasacyjnie nie podzielił ponadto stanowiska Sądu, iż interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego przysługuje tylko właścicielowi lokalu. Zdaniem skarżącego z przytoczonego przez Sąd orzecznictwa wynika, że interes ten przysługuje między innymi właścicielom nieruchomości, ale również najemcom lokali, którzy starają się o ich wykup. Nie istnieje bowiem żaden przepis prawa, który ograniczałby jedynie do właścicieli lokali krąg podmiotów legitymujących się interesem prawnym w uzyskaniu zaświadczenia z art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali. Zdaniem autora skargi kasacyjnej nieuprawnione jest również stwierdzenie organu administracji, podtrzymane przez Sąd pierwszej instancji, że skarżący nie posiada żadnego tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu. Skarżący zasiedział już odrębną własność lokalu, jest więc jego właścicielem, a nie - jak to przyjął Sąd - osobą niemającą żadnego tytułu prawnego do lokalu. Zgodnie bowiem z art. 172 k.c., zasiedzenie następuje z mocy prawa po upływie okresów wskazanych w tym przepisie, a orzeczenie sądu powszechnego w tym zakresie ma jedynie charakter deklaratoryjny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznając skargę kasacyjną w granicach określonych w art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. t.j. 2012, poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej, jako "p.p.s.a." i nie stwierdzając przy tym wystąpienia przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że jest ona niezasadna. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zamierzonego skutku nie mógł odnieść zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Co prawda, słusznie podniesiono brak ustosunkowania się przez Sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi, jednakże nie sposób przyjąć, aby to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko wykazanie takiego rodzaju uchybienia może stać się skuteczną podstawą kasacyjną. Powołany przepis Sąd pierwszej instancji może naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw aby uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie. Sąd pierwszej instancji przedstawił bowiem zwięźle stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn i na podstawie jakich przepisów nie uwzględnił skargi, co wbrew twierdzom skarżącego kasacyjnie, umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku. Na uwzględnienie nie zasługują również pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej zmierzające do wykazania, że brak było podstaw do odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w W. z uwagi na brak interesu prawnego wnioskodawcy A. J.. Autor skargi kasacyjnej w ramach podniesionych zarzutów prezentuje pogląd, iż zarówno organy administracji, jak i Sąd pierwszej instancji błędnie zastosowały w sprawie przepis art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., gdy tymczasem podstawą prawną wydania zaświadczenia powinien być art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a., który nie wymaga wykazania interesu prawnego. Rozważania w tej kwestii należy rozpocząć od przypomnienia, że wniosek skarżącego o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu został złożony na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm.) w celu przeprowadzenia postępowania dotyczącego zasiedzenia nieruchomości. Wydawanie zaświadczeń jest w ustawie o własności lokali uregulowane dość ogólnie, bo jedynie przepisami art. 2 (ust. 2 i ust. 3). Stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy, samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, zwane dalej "lokalami", mogą stanowić odrębne nieruchomości. Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokojeniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkaniowe (ust. 2). W myśl zaś art. 2 ust. 3 ustawy, spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 2, stwierdza starosta w formie zaświadczenia. Przyjęcie przez ustawodawcę, iż stwierdzenie spełnienia przez lokal mieszkalny lub użytkowy wymagań, o których mowa w art. 2 ust. 2 ustawy, dokonywane ma być przez starostę i czynność ta ma formę zaświadczenia oznacza, że postępowanie prowadzone z wniosku podmiotu zainteresowanego uzyskaniem potwierdzenia samodzielności lokalu ma charakter administracyjny, do którego mają zastosowanie przepisy działu VII k.p.a. (art. 217-220). Stosownie do treści art. 217 § 1 i 2 k.p.a. zaświadczenie wydaje się na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie w przypadku zaistnienia 2 przesłanek: jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1) lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2). Przesłanki te występują niezależnie od siebie, przy czym, jeśli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego nie wymaga przepis prawa, osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia urzędowo potwierdzającego te fakty lub stan prawny musi wykazać swój interes prawny, aby takie potwierdzenie otrzymać (por. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2009, s. 658). Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, w rozpoznawanej sprawie podstawą prawną wydania zaświadczenia stanowił art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 i 3 ustawy o własności lokali, a zatem na wnioskodawcy ciążył obowiązek wykazania interesu prawnego w żądaniu uzyskania potwierdzenia samodzielności lokalu. Ustęp 3 art. 2 powołanej ustawy wskazuje bowiem jedynie organ i formę, w jakiej następuje potwierdzenie samodzielności lokalu w rozumieniu ust. 2. Jest to zatem przepis o charakterze kompetencyjnym, nie zaś przepis, o którym mowa w art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. Należy przy tym podkreślić, że powołanie się na interes prawny wymaga wskazania przez stronę normy prawa materialnego, przyznającej jej określone prawo podmiotowe, którego ochrony się domaga. Interes prawny winien też być realny i aktualny, tzn. winien ściśle wiązać się z aktualnymi prawami bądź obowiązkami strony, związanymi z przedmiotem postępowania lub czynności organu, a nie z jej zamiarami na przyszłość, np. związanymi z przeprowadzeniem ewentualnego postępowania dotyczącego zasiedzenia nieruchomości. Słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, iż w sprawie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego w trybie art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, tak rozumiany interes prawny mają właściciel lokalu, jak również osoby legitymujące się innym tytułem prawnorzeczowym do lokalu. Z akt sprawy nie wynika, aby wnioskodawca taki tytuł prawny do przedmiotowego lokalu posiadał. Przepisem prawa materialnego, który przyznawałby interes prawny w otrzymaniu przedmiotowego zaświadczenia, wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, nie jest art. 172 k.c. Zgodnie z tym przepisem posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie) (§1). Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze (§2). Zasiedzenie następuje z mocy samego prawa, natomiast stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie następuje na podstawie orzeczenia sądowego, wydawanego w trybie nieprocesowym na podstawie art. 609-610 k.p.c. Nie można zatem przyjąć, że zamiar realizacji uprawnień z art. 172 k.c., których ewentualne istnienie zostanie stwierdzone deklaratoryjnym orzeczeniem sądu stanowi źródło interesu prawnego w rozumieniu art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. Skarżący wnoszący o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu w celu przeprowadzenia postępowania w przedmiocie zasiedzenia posiada jedynie interes faktyczny w uzyskaniu takiego zaświadczenia. Na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Organy administracji dokładnie bowiem wyjaśniały stan faktyczny sprawy i dokonały właściwej oceny materiału dowodowego wskazującego na brak tytułu prawnego skarżącego do przedmiotowego lokalu, co potwierdził Sąd pierwszej instancji. Należy w tym miejscu zauważyć, iż ciężar wykazania interesu prawnego spoczywał na skarżącym, który w toku całego postępowania administracyjnego nie przedstawił dokumentu, z którego wynikałby tytuł prawny do lokalu. W tej sytuacji trudno zgodzić się ze skarżącym, że swoje stanowisko o braku posiadania tytułu prawnego do lokalu organ administracji oparł na twierdzach Szkoły [...] w W. odnośnie braku zgody na zameldowanie. Jak wynika z akt sprawy, stanowisko organów administracji, uznane za prawidłowe przez Sąd pierwszej instancji, co do braku tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu poprzedzała analiza całości materiału dowodowego. Ponadto wobec stwierdzenia zasadności odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu z powodu braku interesu prawnego skarżącego, bez znaczenia pozostaje podnoszona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej okoliczność, iż w aktach administracyjnych znajduje się teczka zawierająca ekspertyzę techniczną innego budynku mieszkalnego, do czego nie odniósł się Sąd pierwszej instancji. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło