VII SA/Wa 2535/12
WyrokWSA w Warszawie2013-05-16
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Mirosława Kowalska, Bożena Więch-Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która jest użytkownikiem nieruchomości w związku z umową zabezpieczającą zaciągnięte zobowiązanie, posiada przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli nie jest inwestorem ani właścicielem, wieczystym użytkownikiem lub zarządcą nieruchomości w rozumieniu ustawy Prawo budowlane?Ratio decidendi
Sąd uznał, że użytkownik nieruchomości, który nie jest inwestorem, właścicielem, wieczystym użytkownikiem ani zarządcą w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z tym, organ administracji prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania na wniosek takiej osoby, zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na przebudowę skrzyżowania. Skarżący, B. P., będący użytkownikiem działki w związku z umową zabezpieczającą zobowiązanie, twierdził, że posiada przymiot strony w postępowaniu nieważnościowym. Organy administracji uznały, że B. P. nie jest stroną w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, ponieważ nie jest inwestorem ani właścicielem, wieczystym użytkownikiem lub zarządcą nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Protokolant Sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2013 r. sprawy ze skargi R. R. i B. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia skargę oddala
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2012r., znak [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia B. P. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...], odmawiające wszczęcia, na wniosek B. P. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2009r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Powiatowi Ś. pozwolenia na przebudowę skrzyżowania dróg gminnych: ul. J. K. i ul. K. z drogą powiatową nr [...] - ul. A. M. na skrzyżowanie typu rondo, na działkach o nr ewid. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] w Ś. – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Postępowanie w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.
W związku z pismem z dnia [...] października 2009r., B. R. działającej jako pełnomocnik B. P., sprecyzowanym następnie na wezwanie organu, przez określenie, że dotyczy stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty[...] z dnia [...] maja 2009 r., w części dotyczącej szerokości zjazdu z posesji od strony ul. K., która wg skarżącej powinna wynosić 8,00 m (mierząc od ściany szczytowej w kierunku wiaduktu kolejowego) - Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2010r., znak [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]. Następnie, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania B. P. decyzją z dnia [...] czerwca 2010r., znak [...] umorzył postępowanie odwoławcze stwierdzając, że B. P. nie posiada przymiotu strony w przedmiotowej sprawie.
W dniu 15 grudnia 2009r., do Wojewody [...] wpłynął wniosek B. R., pełnomocnika B. P. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2009r.
Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012r., znak: [...] organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ww. wniosku. Wskazał, że kierował się wytycznymi zawartymi w decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010r., a dodatkowo uzupełnił dokumentację sprawy o aktualny wypis z ewidencji gruntów i budynków dla nieruchomości o nr ewid. [...], ark. 19, obręb 0007 Ś., Gmina Ś., wypis z księgi wieczystej dla tej nieruchomości oraz o pełnomocnictwo udzielone B. R..
Organ powołując się na art. 28 k.p.a. i art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane uznał, że B. P. jako użytkownik działki nr [...] w obrębie 0007 – Ś., nie jest stroną w postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Ś. udzielającej pozwolenia na powyższą inwestycję.
Na skutek wniesionego przez B. P. zażalenia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lipca 2012r., znak [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że świetle art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, B. P. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności w/w decyzji Starosty Ś.. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego jest tylko użytkownikiem nieruchomości pozostającej w obszarze oddzaiływanai inwestycji. Ponadto organ wskazał, że bez znaczenia dla oceny przymiotu strony B. P. pozostaje to, że - jak wynika z treści pełnomocnictwa z dnia [...] października 2011 r. oraz zażalenia - posiadanie i użytkowanie nieruchomości zostało ustanowione na rzecz B. P. w związku z zabezpieczeniem zaciągniętego zobowiązania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wnieśli R. R. i B. P., dochodząc uchylania postanowień organów obu instancji.
Skarżący podnieśli, że rażąco naruszono prawa B. P., który jest nie tylko inwestorem, zarządcą nieruchomości kw. 890 wraz z jej częścią składową - którą stanowi służebność drogi - o szerokości 8 metrów - od strony ul. K. na odcinku pomiędzy budynkami nr [...] i [...] - w części działki nr [...] lecz, także posiadaczem wzmiankowanej nieruchomości władnącej kw. 890 wraz z jej nierozerwalną częścią składową - którą stanowi - 8 m szerokość - służebność gruntowa - drogi do przepędu przejazdu, przechodu w pasie gruntu działki nr [...] (dawnej nr [...]). Zdaniem skarżących decyzja Starosty Ś. z dnia [...] maja 2009r. podlega uzupełnieniu o dane strony postępowania Brunona Pieprzyka zgodnie ze stanem prawnym i faktycznym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Zaskarżone i poprzedzające je postanowienie odpowiadają przepisom prawa.
W sprawie doszło do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji pozwolenia na przebudowę skrzyżowania dróg.
W związku z wnioskiem o wszczęcie postępowania nieważnościowego, podstawowym obowiązkiem organu jest dokonanie oceny tego, czy wniosek pochodzi od podmiotu, któremu przysługuje przymiot strony. Jak stanowi art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
W świetle jednolitego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, postępowanie nieważnościowe dotyczące decyzji pozwolenia na budowę jest postępowaniem w sprawie pozwolenia na budowę, prowadzonym w nadzwyczajnym trybie postępowania nieważnościowego. Dla określenia stron tego postępowania zastosowanie ma, jak zasadnie wskazały organy obu instancji, przepis art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
Zgodnie z dyspozycją tego przepisu - stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Skarżący nie spełnia powyższych kryteriów. Nie jest inwestorem w rozumieniu tego przepisu. W przepisie art. 28 ustawy Prawo budowlane mowa jest o inwestorze w odniesieniu do decyzji pozwolenia na budowę, nie jest nim z pewnością skarżący. Inwestorem, w świetle decyzji pozwolenia na budowę objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności jest Powiat Ś..
Skarżący nie jest też właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Według jego deklaracji, w związku z umową wiążącą go z właścicielem działki nr [...] w obrębie 00007 –Ś., jest jej użytkownikiem i na niej inwestuje.
Skarżący, wbrew jego stanowisku, nie jest zarządcą w rozumieniu ww. przepisu, w którym chodzi o "trwały zarząd" w rozumieniu art. 43 - 50 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r., o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010r. Nr 102, poz. 651). Trwały zarząd jest prawną formą władania nieruchomością przez państwową jednostkę organizacyjną i w sprawach nieuregulowanych w powyższej ustawie stosuje się do niego przepisy Kodeksu cywilnego o użytkowaniu.
Odnosząc się do stanowiska skarżącego, zgłaszanego w toku postępowania sądowego, że przymiot strony w objętym jego wnioskiem postępowaniu nieważnościowym, potwierdza wyrok Wojewódzki Sad Administracyjny w Poznaniu w sprawie o sygn. akt. IV SA/Po 287/11 – Sąd stwierdza, że przyznany tam skarżącemu przymiot strony, dotyczył postępowania w sprawie warunków lokalizacji inwestycji i wynikał z innych regulacji prawnych niż omówiona powyżej i mająca zastosowania w sprawie niniejszej.
Jak stanowi przepis art. 61 a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zaskarżone w sprawie rozstrzygnięcie, na podstawie ww. przepisu, w świetle przedstawionej argumentacji odpowiada prawu, a w tych warunkach skarga podlega oddaleniu.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. 2012r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło