I OZ 763/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 12 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 332/13 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. K. na decyzję na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 332/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. K. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, iż postanowieniem z dnia 16 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. K. na ww. decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lutego 2013 r. Skarga została odrzucona wobec uchybienia terminu do jej wniesienia. Pismem z 29 maja 2013 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku wskazał, że o uchybieniu terminu do wniesienia skargi dowiedział się z postanowienia o odrzuceniu skargi doręczonego mu w dniu 22 maja 2013 r. Podniósł, że uchybienie terminu nastąpiło nie z jego winy. Skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja została doręczona jego żonie w czasie kiedy on przebywał za granicą, natomiast przesyłkę zawierającą zaskarżoną decyzję otrzymał w dniu 3 kwietnia 2013 r. i dopiero wtedy zapoznał się z jej treścią. Na pytanie kiedy żona otrzymała przesyłkę usłyszał od niej odpowiedź, że 4 marca 2013 r., w związku z czym w jego ocenie skargę złożył w dniu 3 kwietnia 2013 r. w terminie. Nie wiedział, że żona odebrała przesyłkę w dniu 1 marca 2013 r. Wskazał, że nie mógł wcześniej przybyć do kraju z powodu choroby (co może potwierdzić świadek), tj. przyczyny od niego niezależnej, przez co nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Powołując treść przepisów art. 86 i art. 87 p.p.s.a., Sąd I instancji uznał, iż skarżący nie przedstawił okoliczności, które uprawdopodobniłyby brak jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Skarżący, będąc osobą, wobec której prowadzone było postępowanie, winien bowiem odpowiednio wcześnie zadbać o to, by uniknąć negatywnych konsekwencji uchybienia terminów procesowych. Późniejsze otrzymanie przez skarżącego przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję nie stanowiło przeszkody do wniesienia skargi w terminie. Skarżący przebywając za granicą mógł udzielić pełnomocnictwa, np. żonie, do zaskarżenia w jego imieniu niekorzystnej dla niego decyzji, mógł również ustalić telefonicznie w organie odwoławczym datę odbioru decyzji przez żonę. Skarżący wskazał, że był chory, jednak w ocenie Sądu w żaden sposób okoliczności tej nie uprawdopodobnił, nie przedstawił choćby zaświadczenia lekarskiego. Jednocześnie Sąd wyjaśnił, że przepisy ustawy p.p.s.a. nie przewidują środka dowodowego w postaci przesłuchania świadka. Uznając, że niedochowanie przez skarżącego terminu do złożenia skargi nie jest następstwem okoliczności niezależnych od strony, lecz jest wynikiem niedostatecznej staranności w prowadzeniu własnych spraw, Sąd uznał, iż nie wystąpiły okoliczności uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A. K., wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Skarżący podniósł, iż nie posiada profesjonalnej wiedzy z zakresu prawa, nie został poinformowany o możliwości telefonicznego ustalenia w organie odwoławczym daty odbioru decyzji przez żonę lub udzielenia jej pełnomocnictwa do zaskarżenia decyzji w jego imieniu. Skarżący wskazał, że nie przedstawił zaświadczenia lekarskiego, bowiem uzyskanie takiego zaświadczenia poza granicami kraju, w przypadku gdy nie jest się ubezpieczonym jest prawie niemożliwe. Dlatego też skarżący wskazał Sądowi możliwość przesłuchania świadka na tę okoliczność. Skarżący podkreślił, że niezrozumiały jest dla niego fragment uzasadnienia postanowienia w którym Sąd stwierdził, że przepisy ustawy p.p.s.a. nie przewidują środka dowodowego w postaci przesłuchania świadka. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi powinien zatem powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 roku, sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972/7-8/144). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 roku, sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 roku, (sygn. akt IV SA 1153/96, LEX nr 45637), brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Wprawdzie brak winy w uchybieniu terminowi zainteresowany winien uprawdopodobnić, a nie udowodnić, co świadczy o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania i co ma być udogodnieniem dla zainteresowanego, lecz jednocześnie uprawdopodobnienie winno dotyczyć takich okoliczności, które pozwalają na przyjęcie braku winy strony w uchybieniu terminu. Okoliczności przedstawione przez skarżącego nie uprawdopodabniają braku jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Sąd I instancji trafnie ocenił, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie to było niezawinione. Istotne w okolicznościach niniejszej sprawy jest bowiem to, że zaskarżona decyzja została przesłana na adres skarżącego i doręczona wobec nieobecności adresata przesyłki dorosłemu domownikowi, a w tym przypadku żonie skarżącego. Zatem, wobec prawidłowego doręczenia wezwania skarżącemu, zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a., nie można przyjąć, by opóźnienie przekazania przez żonę skarżącego przesyłki zawierającej decyzję i tym samym zwłoka w złożeniu skargi, nastąpiło bez winy skarżącego. Wskazać należy, iż żona skarżącego odbierając przesyłkę, zawierającą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lutego 2013 r. podjęła się jej przekazania skarżącemu, co też uczyniła w dniu 3 kwietnia 2013 r. W tym stanie rzeczy Sąd I instancji zasadnie oddalił wniosek o przywrócenie uchybionego terminu uznając, iż skarżąc nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącego. Tym samym w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka ustanowiona w art. 86 § 1 p.p.s.a., warunkująca przywrócenie uchybionego terminu, a postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu. Odnosząc się do wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka, wskazać należy, iż Sąd administracyjny nie stosuje przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, tylko przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., Nr 270 ze zm.) Stosownie zaś do art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów i to wyłącznie wtedy, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Podkreślić należy, że wskazany przepis przewiduje możliwość dopuszczenia jedynie dowodów z dokumentów. Zatem ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości dopuszczenia dowodu w postaci zeznań świadka. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.