II GZ 485/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. Spółki z.o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 maja 2013 r.; sygn. akt VI SA/Wa 421/13 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. Spółki z.o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2012 r.; nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w części postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu dnia 16 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej- M. G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: M. G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...]. Zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy decyzję tego samego organu nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. cofającą skarżącej zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] w części dotyczącej punktu gier mieszczącego się w W. przy ul. W. [...]. Jednocześnie skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podnosząc, że jej wykonanie spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki. Uzasadniając wniosek strona wskazała, że nie może prowadzić działalności w punkcie, w stosunku do którego cofnięto zezwolenie. Podkreśliła nadto, że zawarcie kolejnej umowy z właścicielem lokalu może być utrudnione z uwagi na utratę zaufania, a ponowne uruchomienie punktu będzie powodować szereg komplikacji natury logistycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając wniosek skarżącej wskazał, że okoliczności, na które powołuje się spółka określają logiczne następstwa wykonania decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach i nie stanowią o zagrożeniach z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd podkreślił także, że skarżąca nie podała żadnych danych wskazujących na wysokość osiąganych z działalności gospodarczej przychodów oraz dochodów (ewentualnie strat). Nie przedstawiła przy tym żadnych dokumentów obrazujących jej sytuację finansową (np. stan pozostających do jej dyspozycji zasobów pieniężnych) i nie określiła skali prowadzonej działalności gospodarczej np. poprzez wskazanie w ilu punktach prowadzi działalność. W związku z powyższym nie ma, w ocenie Sądu, możliwości stwierdzenia, czy w istocie zachodzi po stronie skarżącej niebezpieczeństwo wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji. Ponadto Sąd wskazał, że sprecyzowanie we wniosku okoliczności wskazujących na wypełnienie przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz przedstawienie dowodów na ich poparcie leży w gestii strony, a Sąd nie jest zobligowany do dokonywania jakichkolwiek ustaleń z urzędu. Spółka M. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało- w ocenie spółki- istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wskutek: 1. niedostrzeżenia, że brak wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji spowoduje, iż strona będzie musiała wycofać z określonego punktu automaty do gier o niskich wygranych co może skutkować tym, iż właściciel tegoż punktu rozwiąże ze spółką umowę najmu, a zatem nie będzie możliwe powtórne uruchomienie tego punktu (w świetle powołanego niewątpliwie zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków), 2. niedostrzeżenia, że brak wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji spowoduje, iż strona będzie musiała wycofać z określonego punktu automaty do gier o niskich wygranych, a ponowne uruchomienie tego punktu wymagać będzie kolejnych działań zarówno logistycznych (m.in. fizycznego przywiezienia do punktu gier automatów) jak i administracyjnych (przede wszystkim zgłoszenia przemieszczenia automatów do przedmiotowego punktu gier i zgłoszenie zamiaru uruchomienia tam działalności), przy czym ewentualne uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji nie koniecznie sprawi, iż sytuacja skarżącej spółki wróci do stanu sprzed wydania orzeczenia w II instancji, a co najwyżej umożliwi spółce podjęcie starań o jego "reaktywację", przy czym ich wynik nie jest wiadomy (w świetle powołanego niewątpliwie zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków), 3. błędnego przyjęcia przez WSA, że "[...] W niniejszej sprawie skarżąca wskazała jedynie konsekwencje wykonania zaskarżonej decyzji związane z zamknięciem punktu [...] Okoliczności, na które powołuje się spółka nie stanowią o zagrożeniach z art. 61 § 3 p.p.s.a., lecz określają logiczne następstwa wykonania decyzji o cofnięciu zezwolenia [...] uwzględnienie wniosku mogłoby nastąpić jedynie, gdyby wskazano w nim konkretne okoliczności odnoszące się do sytuacji finansowej, majątkowej skarżącej'" (s. 2 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia). W oparciu o powyższe zarzuty spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała, że brak wstrzymania wykonania decyzji może być równoznaczny z utratą przez spółkę prawa do organizowania gier w punkcie, w którym cofnięto zezwolenie bez względu na treść ewentualnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego rozpoznającego skargę w niniejszej sprawie. W ocenie strony okolicznością wskazującą na zasadność wstrzymania wykonania decyzji jest fakt, że w przypadku, gdy spółka przestanie eksploatować automaty w punkcie gier zostanie rozwiązana zawarta z nią umowa na wykorzystywanie lokalu, a zawarcie kolejnej umowy z właścicielem punktu gier może być znacznie utrudnione lub nawet niemożliwe z uwagi m.in. na utratę zaufania oraz woli kontynuowania współpracy przez właściciela lokalu. Ponadto spółka podniosła, że reaktywacja działalności w punkcie, z którego strona została zmuszona wycofać automaty wiązałaby się z niełatwą i wymagającą czasu procedurą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi może on na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis ten zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, które muszą zostać we wniosku wskazane i uprawdopodobnione. Oznacza to, że inicjatywa dowodowa i odpowiedzialność za skuteczność złożonego wniosku spoczywa w całości na wnioskodawcy. Z uwagi na to, że art. 61 § 3 p.p.s.a. wskazując na przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu formułuje nieostre kryteria ocenne, szczególnie istotne jest możliwie najbardziej dokładne ustalenie rzeczywistej sytuacji wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z 24 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 74/09). Dla wykazania spełnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności nie jest wystarczającym sam wywód strony dotyczący okoliczności uzasadniających wstrzymanie. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, a twierdzenia wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej strony. Nieodpowiednie uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia bowiem jego merytoryczną ocenę. (v. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206) Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności faktyczne podniesione w uzasadnieniu wniosku nie prowadzą do konsekwencji przewidzianych w cytowanym powyżej przepisie. Przede wszystkim skarżąca spółka, posługując się wyłącznie pojęciami ogólnymi, nie wskazała w treści wniosku jakie konkretnie szkody i w jakim rozmiarze może spowodować brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a także nie wskazała żadnych dowodów czy okoliczności faktycznych dotyczących jej aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej. Wbrew zarzutom spółki ewentualna utrata przez nią prawa do organizowania gier w opisanym punkcie oraz problemy logistyczne i wymagająca czasu procedura związana z ponownym uruchomieniem punktu gier nie mogą w oderwaniu od oceny sytuacji majątkowej i finansowej spółki stanowić samoistnej przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Brak możliwości skonfrontowania nieprecyzyjnie określonych przez stronę konsekwencji wykonania zaskarżonej decyzji z jakimikolwiek dokumentami obrazującymi sytuację finansową i majątkową spółki uniemożliwił Sądowi I instancji pozytywną ocenę wniosku skarżącej. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu, że ewentualne uwzględnienie wniosku mogłoby nastąpić jedynie, gdyby wskazano w nim konkretne okoliczności odnoszące się do sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej, które dawałyby podstawy do uznania, że w przypadku wykonana decyzji dojdzie do realizacji wskazanych przez stronę przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. W związku z tym, że skarżąca nie podała żadnych danych wskazujących na wysokość osiąganych z działalności gospodarczej przychodów (a także dochodów lub strat) i nie przedstawiła żadnych dokumentów obrazujących jej sytuację finansową, ani obrazujących skalę prowadzonej przez nią działalności gospodarczej (np. w ilu punktach prowadzi działalność) Sąd I instancji nie miał możliwości stwierdzenia, czy w sprawie zachodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku strony o zasądzenie kosztów postępowania wskazać należy, że wniosek ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do art. 209 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga wniosek strony o zwrot kosztów w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 powołanej ustawy. Brak jest zatem podstaw do orzekania w tym zakresie w innych orzeczeniach. Przepis art. 197 § 2 p.p.s.a. nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 527). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia i oddalił je na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.