II FSK 3154/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Protokolant Agata Grabowska, po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "E. [...]" sp. z o.o. z siedzibą w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Lu 56/13 w sprawie ze skargi "E. [...]" sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 13 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 19 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 56/13, oddalił skargę E[...] sp. z o.o. z siedzibą w C. – nazywaną dalej "Spółką", na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z 13 listopada 2012 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. Z uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji wynika, że decyzją z 31 sierpnia 2012 r. Burmistrz Miasta R. odkreślił Spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2010 r. W trakcie postępowania podatkowego organ pierwszej instancji ustalił, że Spółka nie wykazała w deklaracji podatkowej wszystkich należących do niej nieruchomości. W celu ustalenia podstawy opodatkowania organ włączył do akt sprawy opinię techniczno-budowlaną wraz z wyceną sporządzoną przez biegłych w postępowaniu dotyczącym podatku od nieruchomości za 2011 r., dotyczącą tych samych przedmiotów opodatkowania. W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka podniosła zarzut naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z 12 styczna 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "u.p.o.l.", oraz art. 122, art. 187 § 1, art. 190, art. 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.). W uzasadnieniu odwołania wytknięto szereg nieprawidłowości dotyczących opinii biegłych. Ponadto, zdaniem Spółki, z uwagi na stan techniczny nieruchomości nie nadawała się ona do prowadzenia działalności gospodarczej. Tym samym opinie biegłych nie odzwierciedlały rzeczywistego stanu nieruchomości. Rozpoznawszy odwołanie Spółki, wspomnianą na wstępie decyzją, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uznania zarzutów dotyczących błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. W skardze na powyższą decyzję Spółka podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 197 Ordynacji podatkowej oraz art. 4 ust. 7 u.p.o.l. poprzez uznanie, że dołączone do akt sprawy opinie biegłych spełniają wymogi określone w przywołanych przepisach. Zdaniem Spółki, w przypadku gdy do rozstrzygnięcia sprawy konieczne są wiadomości specjalne, organ powinien był wydać postanowienie i powołać biegłego w danym postępowaniu. Skoro opina, na którą powołują się organy nie została sporządzona w niniejszym postępowaniu, nie można brać jej pod uwagę i ustalać na jej podstawie stanu faktycznego sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną i ją oddalił. Przytaczając treść art. 187 § 1, art. 180, art. 181, art. 191, art. 197 Ordynacji podatkowej sąd pierwszej instancji doszedł do wniosku, że wykorzystanie opinii rzeczoznawców wydanych w innym postępowaniu, ale dotyczącym tych samych okoliczności i tego samego stanu faktycznego jest dopuszczalne. Organ podatkowy może bowiem wykorzystać w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Skoro nie ma przeszkód aby dowodem w sprawie były dokumenty zgromadzone w toku kontroli podatkowej albo postępowania karnego – tym bardziej można wykorzystać dowód z dokumentów zgromadzonych w innych postępowaniach podatkowych. W skardze kasacyjnej pełnomocnik Spółki, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, tj.: - art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 4 ust. 7 u.p.o.l. w zw. z art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że sporządzone w innej sprawie opinie biegłych, dołączone do akt sprawy w trybie art. 180 i art. 181 Ordynacji podatkowej wystarczają do określenia wartości budowli, o której jest mowa w art. 4 ust. 3 i 5 u.p.o.l. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw, przeto podlega oddaleniu. Analiza akt sprawy potwierdza niedopełnienie wymagań wynikający z art. 4 ust. 7 – 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz z art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej związanych z przeprowadzeniem w toku postępowania podatkowego dowodu z opinii biegłego. Rzecz w tym, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., jedynie takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy, kwalifikuje do uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji. Tymczasem w sprawie zakończonej zakwestionowaną decyzją nie sposób dopatrzeć się owego wpływu. W trakcie trwającego postępowania wymiarowego organ podatkowy prowadził równocześnie postępowania wobec nowych właścicieli nieruchomości (wspólników skarżącej Spółki), w sprawie opodatkowania za okres od września do grudnia 2011 r. Sporządzone przez biegłych – dla tych celów – opinie zostały przez organ podatkowy "włączone" jako dowód w sprawie należnego od Spółki podatku od nieruchomości za 2010 r. Uzasadniono to tym, że dotyczyły one tego samego przedmiotu opodatkowania. Dla oceny istnienia podstaw do wzruszenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 13 listopada 2012 r. przesądzające znaczenie ma okoliczność, że pismem z 19 lipca tego roku Spółka wniosła odpowiednie uwagi do operatu szacunkowego oraz opinii techniczno-budowlanej, zaś organ uwzględnił zastrzeżenia podatnika co do wartości budowli. Oznacza to, że pomimo naruszającego obowiązujące standardy proceduralne sposobu dopuszczenia dowodu ("włączenia" postanowieniem organu opinii do materiału dowodowego w sprawie), został on poddany ocenie przy zapewnieniu czynnego udziału strony w postępowaniu. Mówiąc inaczej, strona postępowania swoimi działaniami podjętymi w celu zweryfikowania materialnej zawartości dowodu, doprowadziła do konwalidacji dotkniętej ewidentnym uchybieniem czynności organu. Istotą dowodu z opinii biegłego jest bowiem przedstawienie oceny określonych faktów na podstawie posiadanej wiedzy specjalistycznej (fachowej), przy jednoczesnym stworzeniu stronie możliwości zajęcia stanowiska co do wyniku czynności, w szczególności przez zadawanie pytań, zwrócenie się o dodatkowe wyjaśnienia czy złożenie zastrzeżeń. Skutki wspomnianego już uchybienia proceduralnego muszą być rozpatrywane przez pryzmat zachowania samej strony, której aktywny udział w postępowaniu podatkowym zdaje się – w analizowanej sprawie – nie budzić żadnych wątpliwości. Wobec tych konstatacji, za nieuzasadnione uznał Sąd zarzuty w przedmiocie naruszenia art. 180 i art. 181 Ordynacji podatkowej związku z art. 197 § 1 tej ustawy oraz art. 2 Konstytucji RP. Z mocy art. 184 P.p.s.a. orzeczono zatem jak w sentencji.