III SA/Po 533/13

Dnia 16 maja 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska (spr.) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Szymon Widłak Protokolant: sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi M. M.-R. na czynność Starosty z dnia [...] grudnia 2012r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu I. stwierdza bezskuteczność czynności Starosty [...]; II. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącej kwotę 457,- zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 12 grudnia 2012r. M. M. – R. wezwała Starostę R. do zwrotu nadpłaty opłaty za wydanie karty pojazdu dla samochodu marki Opel Corsa zarejestrowanego w Starostwie Powiatowym w R. pod numerem rejestracyjnym [...]. Wezwanie to uzasadniła powołując się na postanowienie ETS z dnia 10 grudnia 2007 roku w sprawie C-134/07, w którym stwierdzono, że skoro opłata od pierwszej rejestracji pojazdów samochodowych ma charakter podatkowy i jest pobierana przy pierwszej rejestracji pojazdu samochodowego na terytorium tego państwa, a nie w związku z przekroczeniem granicy państwa członkowskiego, które ją ustanowiło, to jest ona objęta ogólnym reżimem obciążeń wewnętrznych nakładanych na towary i winna być zbadana w świetle art. 90 TWE (obecnie art. 110 TFUE). Starosta R. pismem z dnia [...] , nr [...], odmówił zwrotu nadpłaty stwierdzając, że opłata została pobrana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2006 roku orzekł niezgodność z Konstytucją przepisów Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310), ale nie nakazał organom rejestrującym zwrotu nadpłaconych kwot za wydanie przedmiotowego dokumentu. W piśmie z dnia 28 grudnia 2012 r. M. M. – R. zakwestionowała trafność powyższego stanowiska i wezwała Starostę R. do usunięcia naruszenia prawa. Starosta R. do dnia [...] nie odpowiedział na powyższe wezwanie. W skardze do WSA w Poznaniu M. M.-R., wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności Starosty R. o odmowie zwrotu nadpłaty. W uzasadnieniu skargi powołała się na art. 110 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w związku z postanowieniem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 grudnia 2007r. w sprawie C-134/07 stwierdzającym, że Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. nr 137, poz. 1310) jest sprzeczne z art. 110 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dawniej art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Zdaniem skarżącej z orzeczenia ETS wynika, że nie była ona w ogóle zobowiązana do uiszczenia tej opłaty od dnia 1 maja 2004 r. Nie ma natomiast żadnego znaczenia odroczenie obowiązywania mocy przepisów rozporządzenia z 2003 r. o opłacie za wydanie karty pojazdu przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04. Zdaniem skarżącej orzeczenie ETS odnosi się do pełnej wysokości opłaty za kartę pojazdu w kwocie 500 zł, a nie jedynie do różnicy 425 zł pomiędzy kwotami określonymi w rozporządzeniach z 2003 i 2006 roku. Trybunał Sprawiedliwości uznał bowiem za sprzeczną z prawem unijnym (wspólnotowym) opłatę nakładaną w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego w sytuacji, w której opłata taka nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany. Ponadto w przypadku aut wyprodukowanych przed 1 lipca 1999 roku (data wejścia w życie Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki z 21 czerwca 1999 roku w sprawie kart pojazdów) opłata ta jest nienależna w pełnej kwocie 500zł, ponieważ samochód wyprodukowany przykładowo w roku 1992, który można było zakupić i sprowadzić do Polski np. w 1997r. nie posiadałby Karty Pojazdu i przy przerejestrowaniu (1 rejestracji na terenie RP) nie trzeba by było płacić za ten dokument żadnej kwoty. Domaganie się więc jakiejkolwiek kwoty za taki pojazd jest dyskryminacją tych pojazdów niezgodną z art. 25, art. 28 i art. 90 TWE. W związku z tym, że samochód skarżącej został wyprodukowany przed 1 lipca 1999r. należy się jej zwrot pełnej kwoty 500zł. W ocenie skarżącej błędne jest też stanowisko Starosty, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie przepisów k.p.a. oraz Ordynacji podatkowej. W pojęciu "dochodów pobieranych przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw" (art. 60 pkt 7 u.f.p.). mieści się również opłata za wydanie karty pojazdu, będąca niepodatkową daniną publiczną, stanowiącą dochód właściwego powiatu. Zdaniem skarżącej na podstawie art. 67 ustawy o finansach publicznych należało w niniejszej sprawie zastosować przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 796). Oznacza to w konsekwencji, że wniosek o zwrot opłaty uiszczonej za wydanie karty pojazdu, w aktualnym stanie prawnym jest wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, gdyż wynika to z przepisów przejściowych. Zgodnie z art. 115 ustawy "Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych" - przepisy dotychczasowe stosuje się tylko do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, o których mowa w art. 60 u.f.p., wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy (wprowadzającej). Zdaniem skarżącej, przysługują jej również odsetki od dnia powstania nadpłaty, tj. od dnia zapłaty kwoty 500zł. za kartę pojazdu do dnia 7 kwietnia 2008r., tj. do 30-tego dnia od dnia publikacji sentencji wyżej wymienionego orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (Dz. U. C 64 z dnia 08 marca 2008, str.15), a więc do dnia 7 kwietnia 2008 r. W odpowiedzi na skargę Starosta R. przyznał, że przedmiotową sprawę zobowiązany był rozpatrzyć na podstawie art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednim zastosowaniu przepisów działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, wydając odpowiedni akt administracyjny, na który służy przewidziany w K.p.a. środek odwoławczy. Taki akt nie został wydany. Zdaniem Starosty R. roszczenie skarżącej o zwrot nadpłaty przedawniło się a trafność powyższego stanowiska potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 15.12.2011 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Po 980/11. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest czynność Starosty R polegająca na odmowie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu , pobranej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu ( Dz. U. Nr 137, poz. 1370). Ze stanowiska Starosty R., zawartego w odpowiedzi na skargę wynika, że podziela argumenty skarżącej co do tego, iż zobowiązany był rozpoznać wniosek skarżącej na podstawie art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych ( Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i odpowiednim zastosowaniu przepisów działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) wydając odpowiedni akt administracyjny, na który stronie służy przewidziany w K.p.a. środek odwoławczy. Zdaniem tego organu roszczenie skarżącej o zwrot nadpłaty uległo jednak przedawnieniu. Wyrażając powyższe stanowisko Starosta R powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15. 12. 2011 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Po 980/11 i stwierdził, ze "interpretacja przepisów art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2009 r. przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241) musi prowadzić do wniosku, ze w niniejszej sprawie z uwagi na zacytowany przepis przejściowy doszło do przedawnienia roszczenia jak i prawa do ustalenia nadpłaty". Powołując się na stanowisko WSA w Poznaniu zawarte w wyroku w sprawie II SA/Po 980/11 Starosta R. pominął inne wyroki WSA w Poznaniu wydane w podobnych sprawach a zwłaszcza wyrok wydany w sprawie II SA/Po 955/11, w którym WSA zajął stanowisko odmienne od zacytowanego w odpowiedzi na skargę. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie podziela argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu wyroku w sprawie II SA/Po 980/11 natomiast w pełni podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku w sprawie II SA/Po 955/11. Wynika z niego, ze wejście z dniem 1 stycznia 2010 r. art. 60 i 67 ustawy o finansach publicznych spowodowało, że sprawy dotyczące niepodatkowych należności budżetowych wszczęte po 1 stycznia 2010 r., odnoszące się do należności uiszczonych wcześniej ( w rozpoznawanej sprawie 28.11.2005 r.), podlegają rozpoznaniu w nowym trybie, co jednak nie oznacza, że z naruszeniem zasady niedziałania prawa wstecz. Wskazane przepisy art. 60 i 67 ustawy o finansach publicznych miały w założeniu charakter porządkujący zagadnienia niepodatkowych należności budżetowych od strony proceduralnej. Nie uzasadnia to wyprowadzenia z nich skutków retroaktywnych w odniesieniu do przedawnienia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę stoi również na stanowisku, że stosując, z mocy art. 67 ustawy o finansach publicznych, przepisy działu III Ordynacji podatkowej w sprawach opłat za karty pojazdu, uiszczonych przed 2010 rokiem, termin przedawnienia do złożenia wniosku o zwrot opłaty należy liczyć najwcześniej od dnia wejście w życie wskazanych przepisów ustawy o finansach publicznych. Mając powyższe na uwadze należało więc stwierdzić brak podstaw prawnych do uznania, że roszczenie skarżącej o zwrot opłaty uiszczonej za kartę pojazdu i prawo do ustalenia nadpłaty uległo przedawnieniu, skoro termin do złożenia wniosku o zwrot opłaty mógł rozpocząć swój bieg najwcześniej 1 stycznia 2010 r. tj. w dacie w której znalazł zastosowanie do opłat za karty pojazdu. Skoro więc stanowisko Starosty R. wskazuje na naruszenie art. 70 § 1 i 79 § 2 Ordynacji podatkowej należało stwierdzić bezskuteczność jego czynności, polegającej na odmowie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, z mocy art. 146 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). O kosztach postanowiono zgodnie z art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.