I GSK 1291/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędziowie NSA Jan Bała (spr.) Ludmiła Jajkiewicz Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 16 maja 2013 r. sygn. akt III SA/Łd 70/13 w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od należności celnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K. B. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Ł. 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. wyrokiem z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 70/13, oddalił skargę K. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z [...] listopada 2012 r. w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od należności celnych. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] sierpnia 2012 r. skarżący złożył wniosek do Dyrektora Izby Celnej w Ł. o umorzenie odsetek od kwoty należności celnych określonych decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w P. T. z [...] sierpnia 2004 r. z uwagi na ciężką sytuację materialną. Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją z dnia [...] października 2012 r. odmówił umorzenia odsetek od należności celnych. Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy powyższą decyzję. Organ uznał, że nie jest możliwe umorzenie odsetek za zwłokę od należności celnych określonych decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w P. T. z [...] sierpnia 2004 r., ponieważ decyzja ta nadal pozostaje w obrocie prawnym i należności te istnieją, a stosownie do § 5 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umarzania należności celnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 170, poz.1653) umorzenie należności celnych powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w takiej części, w jakiej zostały umorzone należności celne. Zdaniem organu umorzenie odsetek od ww. należności celnych nie może nastąpić również w oparciu o przepis art. 67a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej: O.p.), ponieważ przepis ten odnosi się do ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, a przepisy prawa celnego nie odsyłają do ich odpowiedniego stosowania. Odnosząc się do twierdzenia dotyczącego stosowania w przedmiotowej sprawie przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L 1992.302.1, dalej: WKC), Dyrektor Izby Celnej w Ł. wyjaśnił, że dług celny określony decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w P. T. z [...] sierpnia 2004 r. powstał [...] grudnia 1999 r., czyli przed dniem uzyskania przez Polskę członkostwa w UE, a zatem należało zastosować przepisy Kodeksu celnego obowiązujące w dniu powstania długu celnego, jak nakazywał przepis przejściowy zawarty w art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. Nr 68, poz. 623), zgodnie z którym przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed uzyskaniem przez RP członkostwa w Unii Europejskiej. WSA w Ł. oddalił skargę na powyższą decyzję. Sąd, przytoczywszy stan sprawy, stwierdził, że zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623) do spraw dotyczących długu celnego, który powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe, to jest przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.). Dług celny skarżącego powstał [...] grudnia 1999 r. Dlatego też organy celne zobowiązane były stosować przepisy Kodeksu celnego. Sąd zaakceptował stanowisko organu w kwestii niemożliwości umorzenia odsetek od należności celnych na podstawie § 5 ust. 4 rozporządzenia. WSA stwierdził, że umorzenie odsetek od należności celnych nie było ponadto możliwe w oparciu o przepis art. 67a O.p. Przewidziane w Kodeksie celnym warunki umarzania należności celnych mają charakter przedmiotowy (dotyczą towaru), a nie podmiotowy, tj. dotyczący sytuacji dłużnika, podobnie jak i wyszczególnione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umarzania należności celnych. Sąd stwierdził, że Kodeks celny ani akty wykonawcze do Kodeksu celnego nie zawierają przepisów mogących być podstawą umorzenia długu celnego z uwagi na trudną sytuację materialną zobowiązanego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Ł. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 67a O.p. poprzez zaakceptowanie błędu organu polegającego na niezastowaniu wskazanego przepisu O.p. i przyjęcie, że w sprawie dla ewentualnego zastosowania ulgi wyłączne zastosowanie mają przepisy Kodeksu celnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu sprowadzała się do kwestii, czy do umorzenia odsetek od obciążających skarżącego należności celnych powstałych w czasie obowiązywania Kodeksu celnego mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, a w szczególności art. 67a pkt 3 tej ustawy. Wbrew zarzutom zawartym w skardze kasacyjnej przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa nie dotyczą "wszelkich zobowiązań wobec Państwa zarówno podatkowych, jak i niepodatkowych". Wynika to z treści art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III (Zobowiązania podatkowe) stosuje się również do opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne niż wymienione w § 1 pkt 1 organy. W przedmiotowej sprawie "przepisy odrębne", tj. przepisy Kodeksu celnego z 1997 r. oraz równoległa regulacja zawarta w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umorzenia należności celnych, "stanowią inaczej", gdyż samodzielnie regulują kwestie umorzenia należności celnych, a zatem – jak trafnie stwierdził Sąd I instancji – przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa nie mają w tej sprawie zastosowania. Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ostatniej ustawy.