IV SA/Wa 395/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2013 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa T. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej - oddala skargę - Decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012r. Nr [...] orzeczono o nałożeniu na przewoźnika P. Sp. z o.o. z siedzibą w K., kary administracyjnej w wysokości 3.000 euro, co w przeliczeniu na złote wg średniego kursu ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu wydania decyzji o nałożeniu kary administracyjnej wynosiło 12.540,30 zł, za to iż w dniu [...] czerwca 2012r. przywiózł on do granicy Rzeczypospolitej Polskiej autokarem relacji L. (U.) - K. (P.) obywatelkę U. - L. B., która nie posiadała zezwolenia uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Po rozpatrzeniu odwołania przewoźnika od ww. decyzji organu wojewódzkiego Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] listopada 2012r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012r. W uzasadnieniu decyzji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podał, że w dniu 12 czerwca 2012r. Komendant Placówki Straży Granicznej w K. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wymierzenie kary administracyjnej przewoźnikowi - P. Sp. z o.o. z siedzibą w K., wskazując, iż w dniu [...] czerwca 2012r. przywiózł on do granicy Rzeczypospolitej Polskiej autokarem relacji L. - K. obywatelkę U. - L. B., która nie posiadała zezwolenia uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W wyniku przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Straży Granicznej kontroli pasażerów wskazanego autokaru stwierdzono, że L. B. posiadała dokument podróży wraz z wydaną przez konsula w L. wizą Schengen z terminem ważności od dnia 23 czerwca 2012r. do dnia 22 grudnia 2012r. Wobec faktu, że L. B. nie posiadała zezwolenia uprawniającego do wjazdu na terytorium Polski w dniu [...] czerwca 2012r., uwzględniając wniosek Komendanta Placówki Straży Granicznej w K., decyzją z dnia [...] lipca 2012r. Wojewoda [...] orzekł o nałożeniu na przewoźnika kary administracyjnej, przewidzianej wart. 138 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (j.t. Dz. U. z 2011r., Nr 264, poz. 1573), w wysokości 3.000 euro. Pełnomocnik przewoźnika wniósł za pośrednictwem organu I instancji odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego i niewyjaśnienie sprawy. Zarzucono też błędną wykładnię i błędne zastosowanie art. 135 w zw. z art 138 ustawy o cudzoziemcach. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że przywieziona do granicy RP cudzoziemka nie posiadała w dniu [...] czerwca 2012r. ważnego dokumentu uprawniającego do przekroczenia granicy. Zgodnie z art. 135 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach przewoźnik, który drogą powietrzną lub morską przywiózł cudzoziemca do granicy, jest obowiązany do podjęcia działania dła upewnienia się, że cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu na tym terytorium, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego. Z kolei zgodnie z art. 138 ust. 1, 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach na przewoźnika, który drogą powietrzną lub morską przywiózł do granicy cudzoziemca nieposiadającego ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane, nakłada się karę administracyjną w wysokości stanowiącej równowartość od 3.000 do 5.000 euro za każdą przywiezioną osobę, z tym że suma kar za jednorazowy przywóz grupy osób nie może przekroczyć równowartości 500.000 euro. Przepis ust. 1 dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego. Przeliczenia równowartości euro, o której mowa w ust. 1, na złote dokonuje się według średniego kursu ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski dla tej waluty w dniu wydania decyzji o nałożeniu kary administracyjnej. Organ centralny podkreślił, że art. 135 ustawy o cudzoziemcach nakłada na przewoźników określonego typu obowiązki. Przewoźnik jest obowiązany do "podjęcia działania dla upewnienia się", że cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu na tym terytorium, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane. Należy wskazać, iż ustawodawca wyraźnie przesądził, że obowiązek ten dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym. Zakres obowiązków sformułowany został precyzyjnie. Wynika z niego jasno, że przewoźnik chcąc wykonywać usługi przewozu osób nie będących obywatelami polskimi przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (nawet tranzytem) obowiązany jest zapoznać się z przepisami dotyczącymi przekraczania granic i pobytu w Polsce, jak również w krajach, do których wykonuje transport. Należy podkreślić, że ryzyko nieznajomości przepisów obowiązujących w tym zakresie obciąża przewoźników. Skoro na mocy art. 135 ustawy o cudzoziemcach na przewoźniku ciążyły określone obowiązki kontrolne względem cudzoziemców to przewoźnik ten powinien powierzyć ich wykonywanie osobie, która dostatecznie zna zakres tych obowiązków. Ponieważ ustawodawca nałożył na przewoźników pewnego typu obowiązki to przewoźnik obowiązany był w tym przypadku do zdobycia określonej wiedzy, aby móc obowiązki te efektywnie wykonywać. Należy również dodać, że przewoźnik zagraniczny chcący wykonywać czynności zawodowe na terenie innego kraju nie jest zwolniony z przestrzegania norm prawnych obowiązujących na terytorium tego państwa zwłaszcza w zakresie związanym z tą działalnością. Przed podjęciem działalności powinien się z tymi normami zapoznać. Skutki zaniechania tej powinności ustawa określa jasno w art. 138 ustawy o cudzoziemcach, który ma charakter obligatoryjny i zobowiązuje organy administracji publicznej do wydania decyzji o nałożeniu na przewoźnika kary administracyjnej w określonym w tym przepisie przypadku. Wzór i wygląd wiz powinien być znany osobom zajmującym się transportem międzynarodowym ludzi. Wizy posiadają wyraźnie wskazaną datę rozpoczęcia i zakończenia jej ważności oraz liczbę dni uprawniającą cudzoziemca do pobytu na terytorium obszaru Schengen. W ocenie organu odwoławczego, pracownik przewoźnika który przywiózł cudzoziemkę z terytorium U. do granicy Rzeczypospolitej Polskiej, nie dopełnił nawet minimum staranności aby ustalić, czy L. B. posiadała w dniu [...] czerwca 2012r. ważne zezwolenie uprawniające do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Sprawdzenie dokumentu podróży cudzoziemki byłoby wystarczające do stwierdzenia, że nie ma w nim takiego zezwolenia, które jest ważne w dniu [...] czerwca 2012r.. Wystarczyło jedynie wnikliwie sprawdzić dokument podróży aby stwierdzić, że ważność wizy rozpoczyna się z dniem 23 czerwca 2012r. Wiedząc o tym, mając na względzie obowiązujące przepisy, przewoźnik powinien nie wyrazić zgody na podróż cudzoziemki do granicy RP. Zaniechanie powinności weryfikacji dokumentów podróży pasażerów w celu sprawdzenia, czy posiadają oni uprawnienia na wjazd na terytorium Polski obciąża przewoźnika odpowiedzialnością za naruszenie art. 135 ustawy o cudzoziemcach i wyczerpuje dyspozycje zawartą w art. 138 tej samej ustawy. Wobec powyższego, organ stwierdził, że o ile przewoźnik przeprowadził kontrolę dokumentów pasażerów, to należałoby uznać, że była ona nieskuteczna, albowiem autokar przewoźnika, przywiózł w dniu [...] czerwca 2012r. do granicy Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemkę nie posiadająca wymaganego zezwolenia na wjazd, co stwierdzili funkcjonariusze Straży Granicznej podczas dokonanej kontroli. W tej sytuacji nałożenie kary administracyjnej na przewoźnika było, zdaniem organu odwoławczego, całkowicie uzasadnione. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2012r wniosło działające przez profesjonalnego pełnomocnika P. Sp. z o.o. z siedzibą w K. W obszernej skardze strona skarżąca podniosła, że decyzja wydana została z naruszeniem art. 135 i 138 ustawy o cudzoziemcach oraz przepisów procedury administracyjnej tj. art. 7, art. 77, art. 86 i art. 107 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podano, że organy administracji dokonały wadliwej interpretacji przepisów ustawy o cudzoziemcach. Wskazano, że nie było wolą ustawodawcy nałożenie na przewoźnika obowiązków dotyczących weryfikacji uprawnień pasażerów do przekroczenia granicy. W tej sytuacji organ źle zinterpretował art. 135 w związku z art. 138 ustawy o cudzoziemcach i bezzasadnie nałożył karę administracyjną. Podkreślono, że interpretacja przepisów została dokonana w sposób arbitralny i niekorzystny dla strony. Skarżący podniósł również, że postępowanie administracyjne przeprowadzono niedokładnie i nie wyjaśniono wszystkich aspektów stanu faktycznego sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy P.p.s.a.). Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie zostało przeprowadzone przez organy administracji w sposób prawidłowy zaś interpretacja przepisów prawa materialnego i sposób zastosowania tych przepisów nie budzi zastrzeżeń Sądu. Z ustaleń dokonanych w toku postępowania przed organami administracji wynika bezspornie, że przewoźnik P. Sp. z o.o. z siedzibą w K. w dniu [...] czerwca 2012r. przywiózł do granicy Rzeczypospolitej Polskiej autokarem relacji L. - K. obywatelkę U. L. B., która nie posiadała zezwolenia uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W wyniku przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Straży Granicznej kontroli pasażerów wskazanego autokaru stwierdzono, że L. B. posiadała dokument podróży wraz z wydaną przez konsula w L. wizą Schengen z terminem ważności od dnia 23 czerwca 2012r. do dnia 22 grudnia 2012r., a zatem w dniu [...] czerwca 2012r. nie posiadała dokumentu uprawniającego do wjazdu na terytorium RP. Stwierdzić należy, że zgodnie z art. 138 ust. 1, 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach na przewoźnika, który drogą powietrzną lub morską przywiózł do granicy cudzoziemca nieposiadającego ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane, nakłada się karę administracyjną w wysokości stanowiącej równowartość od 3.000 do 5.000 euro za każdą przywiezioną osobę, z tym że suma kar za jednorazowy przywóz grupy osób nie może przekroczyć równowartości 500.000 euro. Przepis ust 1 dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego. Przeliczenia równowartości euro, o której mowa w ust. 1, na złote dokonuje się według średniego kursu ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski dla tej waluty w dniu wydania decyzji o nałożeniu kary administracyjnej. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 135 ustawy o cudzoziemcach przewoźnik jest obowiązany do upewnienia się że cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu na tym terytorium, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane. Sąd stwierdza, że w sprawie niniejszej przewoźnik nie wywiązał się z tego obowiązku. Bez znaczenia jest, w jakiej formie kontrolę pasażerów przeprowadzili wcześniej pracownicy przewoźnika. Niezaprzeczalnym faktem pozostaje okoliczność, że autokar firmy P. Sp. z o.o. z siedzibą w K. przywiózł w dniu [...] czerwca 2012r. do granicy Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemkę nie posiadająca wymaganego zezwolenia na wjazd na terytorium RP, co stwierdzili funkcjonariusze Straży Granicznej podczas dokonanej kontroli. Podnoszone przez skarżącego okoliczności nie przesłuchania kierowcy i pasażerki przez organ administracji pozostają bez znaczenia wobec bezspornych faktów i ustaleń dokonanych przez Straż Graniczną. W tej sytuacji nałożenie kary administracyjnej na przewoźnika było całkowicie uzasadnione. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).