II GZ 620/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 17 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Po 390/13 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty eksploatacyjnej za wydobycie kopalin bez wymaganej koncesji postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 17 czerwca 2014 r. odrzucił skargę kasacyjną B. B. w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie opłaty eksploatacyjnej. Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 16 maja 2013 r. sąd odrzucił skargę B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 15 stycznia 2013 r. Odpis postanowienia został doręczony skarżącej w dniu w dniu 27 maja 2013 r. W terminie do wniesienia skargi kasacyjnej strona wniosła o przyznanie prawa pomocy, w tym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 27 czerwca 2013 r. Po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy ustanowiony dla strony pełnomocnik z urzędu (adwokat) został w dniu 14 kwietnia 2014 r. powiadomiony o wyznaczeniu go w niniejszej sprawie pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej oraz o stanie sprawy. W dniu 22 kwietnia 2014 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Sąd postanowieniem z dnia 8 maja 2014 r. odrzucił wniosek przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, na które zażalenie wniósł pełnomocnik skarżącej w dniu 22 maja 2014 r. W dniu 14 maja 2014 r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącej wniósł skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 16 maja 2013 r. o odrzuceniu skargi. Pełnomocnik stwierdził, że o skarżonym kasacyjnie postanowieniu z dnia 16 maja 2013 r. "dowiedział się z chwilą doręczenia w dniu 14 kwietnia 2014 r. pisma WSA w Poznaniu z dnia 9 kwietnia 2014 roku informującego o fakcie wyznaczenia jako pełnomocnika z urzędu". W skardze kasacyjnej został również zawarty wniosek o zasądzenie kosztów postępowania oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w wypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu w trybie art. 244 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), w skrócie "p.p.s.a." (już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej) dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. Sąd pierwszej instancji powołując się na wyrok Trybunały Konstytucyjnego z dnia 25 lipca o sygn. akt SK 17/12 podkreślił, że zarówno osoba reprezentowana przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy, która uchybiła terminowi, jak i osoba reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, która bez swojej winy nie dochowała terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, dysponują 7 dniami od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi na wystąpienie z wnioskiem o jego przywrócenie (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i jednoczesne złożenie skargi kasacyjnej (art. 87 § 4 p.p.s.a.). WSA w Poznaniu podkreślił, że wniesienie przez skarżącą, reprezentowaną przez pełnomocnika wyznaczonego z urzędu, skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 16 maja 2013 r. nastąpiło z uchybieniem terminu, ponieważ odpis postanowienia z dnia 16 maja 2013 r. został doręczony skarżącej w dniu w dniu 27 maja 2013 r., i w związku z tym termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 27 czerwca 2013 r. Złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, w ocenie Sądu pierwszej instancji nie prowadzi do przerwania ani zawieszenia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd pierwszej instancji wskazał również, że kwestia kiedy ustanowiony z urzędu pełnomocnik dowiedział się o jego wyznaczeniu w niniejszej sprawie, nie może rzutować na ocenę terminowości wniesienia skargi kasacyjnej a okoliczności te mogłyby natomiast mieć znaczenie przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jednakże wniosek tego rodzaju nie został w niniejszej sprawie złożony. Zażalenie na powyższe postanowienie Sądu złożył pełnomocnik B. B. zaskarżając je w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 177 § p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, iż skarga kasacyjna złożona w dniu 14 maja 2014 r. przez pełnomocnika z urzędu była spóźniona, w sytuacji, gdy ustanowiony w ramach pomocy prawnej pełnomocnik z urzędu wniósł przedmiotową skargę przed upływem 30 dniu od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Termin ten jest terminem ustawowym i nie może być przedłużony przez przewodniczącego (art. 84 p.p.s.a.), nie biegnie także – wobec braku przepisu przewidującego taką możliwość - na nowo po ustanowieniu dla strony pełnomocnika z urzędu. Natomiast zgodnie z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Wobec doręczenia stronie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem w dniu 27 maja 2013 r., słusznie Sąd pierwszej instancji przyjął, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej na postanowienie o odrzuceniu skargi upłynął w dniu 27 czerwca 2013 r. Tym samym skarga kasacyjna, złożona w dniu 14 maja 2014 r. została złożona po upływie ustawowego terminu, określonego w art. 177 § 1 p.p.s.a. Należy przy tym podzielić pogląd wyrażony przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2013, sygn. SK 17/12, iż w przypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 p.p.s.a. dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jest dzień, w którym pełnomocnik ten miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do roli pełnomocnika. W istocie zatem siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. rozpoczyna bieg po dacie, w której ustanowiony - w ramach przyznanego stronie prawa pomocy pełnomocnik - realnie mógł sporządzić i wnieść skargę kasacyjną. Czym innym jest bowiem termin trwania przeszkody rozumiany jako czas, w którym taki pełnomocnik ma obiektywną możliwość "przygotowania" się do wniesienia skargi kasacyjnej, a czym innym jest siedmiodniowy termin, do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Terminy te się nie przenikają, lecz następują kolejno po sobie. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik wyznaczony z urzędu nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wobec powyższego, w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej po upływie terminu ustawowego, słusznie Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę kasacyjną. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji. Odnośnie wniosku o zwrot kosztów postępowania stwierdzić należało, iż wynagrodzenia dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisanych art. 258- 261 p.p.s.a.