I SA/Wa 508/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2013 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt w pieczy zastępczej oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] odmawiającą odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oraz ustalającą od M. N. opłatę za pobyt syna P. S. w Domu Dziecka Nr [...] w W., od dnia 10 września 2012 r. do czasu opuszczenia placówki, w wysokości [...] zł miesięcznie. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: [...] Centrum Pomocy Rodzinie w dniu [...] sierpnia 2012 r. skierowało małoletniego P. S. do Domu Dziecka Nr [...] w W. Pismem z dnia 17 października 2012 r. zawiadomiono matkę dziecka – M. N. o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. M. N. pismem z dnia 24 października 2012 r. wystąpiła o odstąpienie od ustalenia powyższej opłaty z uwagi na złą sytuację rodzinną. Prezydent W. decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. odmówił odstąpienia od ustalenia od M. N. opłaty za pobyt syna P. S. w Domu Dziecka Nr [...] w W. i ustalił tę opłatę w wysokości [...] zł miesięcznie, od dnia 10 września 2012 r. do czasu opuszczenia placówki przez dziecko. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że stosownie do treści art. 193 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. Nr 149, poz. 887 ze zm.), rodzice dziecka przebywającego w pieczy zastępczej ponoszą (solidarnie) miesięczną opłatę w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Prezydent W. zarządzeniem z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] (Dz.Urz. Woj. [...] z dnia [...] marca 2012 r. poz. [...]), ustalił średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w 2012 r. w placówkach opiekuńczo-wychowawczych prowadzonych przez W., w tym za pobyt dziecka w Domu Dziecka Nr [...] wydatki te określono na kwotę [...] zł. Odnosząc się do wniosku M. N. o odstąpienie od ustalenia opłaty, organ wskazał, że ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, że miesięczny dochód na osobę w rodzinie wnioskodawczyni wynosi [...] zł i przekracza kryterium dochodowe określone w § 2 ust. 3 uchwały Rady W. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], które wynosi 504,00 zł na osobę w rodzinie. Organ wskazał, że od dochodu odliczono kwotę alimentów płaconych przez wnioskodawczynię na rzecz J. N., natomiast doliczono alimenty otrzymywane dla M. S. Wobec powyższego brak było podstaw do zastosowania § 6 ust. 1 pkt 2 uchwały z dnia [...] maja 2012 r., bowiem i w tym przypadku wnioskodawczyni przekracza wskazane w powołanym przepisie kryterium dochodowe, które wynosi 1.008,00 zł. Po rozpatrzeniu odwołania M. N. od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. utrzymało tę decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do treści § 6 ust. 1 uchwały można odstąpić od ustalania opłaty, gdy dochód na osobę w rodzinie przekracza 100%, ale nie przekracza 200% kwoty określonej w § 2 pkt 3, a w rodzinie występują okoliczności wymienione w tym przepisie. Skoro zatem z przedstawionych przez stronę dokumentów wynika, że jej dochód wynosi [...] zł, a zatem przekracza 200% kwoty określonej w § 2 pkt 3 uchwały, to organ I instancji prawidłowo odmówił odstąpienia od opłaty za pobyt dziecka w Domu Dziecka. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu wniosku o umorzenie w części ww. opłaty, organ odwoławczy wskazał, że wniosek taki może zostać rozpoznany, jednak w odrębnym postępowaniu, gdy decyzja ustalająca tę opłatę stanie się ostateczna. Organ pouczył jednocześnie skarżącą, jakie przesłanki należy spełniać, aby możliwe było umorzenie należności. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. N., wskazując na trudną sytuację rodzinną. Skarżąca podała, że pracuje jedynie jej mąż, a na utrzymaniu małżeństwo ma dwie córki ([...] lat oraz [...]). Mąż płaci ponadto alimenty na córkę J. N. w wysokości [...] zł, a tym samym ich miesięczny dochód wynosi [...] zł. Wobec powyższego skarżąca nie jest w stanie ponosić tak wysokich kosztów utrzymania syna w Domu Dziecka. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonując takiej kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie można zarzucić naruszenia prawa. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowił przepis art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, zgodnie z którym za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej (...). Zgodnie z ust. 2 ww. przepisu za ponoszenie tej opłaty rodzice odpowiadają solidarnie. Przepis ten stosuje się również do rodziców pozbawionych władzy rodzicielskiej lub których władza rodzicielska została zawieszona albo ograniczona (ust. 6). Opłatę, o której mowa powyżej, ustala w drodze decyzji starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w placówce opiekuńczo-wychowawczej (art. 194 ust. 1 ww. ustawy). Przy czym Rada powiatu określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 ustawy (art. 194 ust. 2 ww. ustawy). Starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa powyżej, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia omawianej opłaty (art. 194 ust. 3 ww. ustawy). Powyższe przepisy statuują zatem zasadę odpłatności za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo–wychowawczej, a umorzenie w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenie terminu płatności, rozłożenie na raty lub odstąpienie od jej ustalenia zostały przekazane do właściwości starosty (w przedmiotowej sprawie Prezydenta W.), który wydając decyzję w tym przedmiocie powinien, zgodnie z zapisami uchwały Rady W. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], kierować się przede wszystkim sytuacją rodzinną, zdrowotną, dochodową i majątkową osób zobowiązanych tj. rodziców. Wskazać jednak należy, że rodzic dziecka musi mieć świadomość, że dopóki jego dziecko przebywa w placówce opiekuńczo-wychowawczej, z mocy prawa zobowiązany jest on do ponoszenia opłaty do wysokości tzw. średniego miesięcznego kosztu utrzymania określonego zgodnie z art. 196 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Obowiązek ten może zostać ograniczony bądź zniesiony tylko w wyjątkowych przypadkach określonych w przepisach prawa. Odstąpienie od ustalenia opłaty nie jest bowiem obligatoryjne, co oznacza, że właściwy organ ma prawo, a nie obowiązek zastosowania takiego odstąpienia. Organ może odstąpić od ustalenia opłaty pod warunkiem, że osoba zainteresowana spełnia przesłanki określone w przepisach i jest w stanie to udowodnić poprzez złożone przez siebie dokumenty. W niniejszej sprawie skarżąca wnioskowała o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w Domu Dziecka, motywując to trudną sytuacją majątkową i zdrowotną. Kwestia odstąpienia od ustalenia opłaty, uregulowana została natomiast w § 6 uchwały Rady W. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w sprawie określenia warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. W ust. 1 § 6 uchwały przewidziano możliwość odstąpienia od ustalenia opłaty w sytuacji, gdy: dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 100% kwoty określonej w § 2 pkt 3 (tj. kwoty 504,00 zł) (pkt 1); dochód na osobę w rodzinie przekracza 100%, ale nie przekracza 200% kwoty określonej w § 2 pkt 3, a w rodzinie osoby zobowiązanej do ponoszenia opłaty występuje jedna z okoliczności wymienionych w tym przepisie (pkt 2). Jak wynika zatem z § 6 omawianej uchwały, odstąpienie od ustalenia opłaty następuje na wniosek osób zobowiązanych do wnoszenia odpłatności, po przedłożeniu niezbędnych dokumentów uwzględniających ich sytuację majątkową, rodzinną i zdrowotną. Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły od M. N. opłatę za pobyt małoletniego syna w placówce opiekuńczo–wychowawczej, stwierdzając, że w przypadku skarżącej nie można zastosować przepisów uchwały Rady W. z dnia [...] maja 2012 r. w części dotyczącej odstąpienia od ustalenia opłaty. Jak wynika bowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego, dochód skarżącej, który wynosi [...] zł na osobę w rodzinie przekracza kryterium dochodowe określone w § 6 ust. 1 pkt 2 ww. uchwały, tj. 200% kwoty określonej w § 2 pkt 3 uchwały (tj. łącznie 1.008,00 zł). Odnosząc się przy tym do zarzutu skarżącej, zawartego w piśmie procesowym z dnia 10 kwietnia 2013 r., że opłatą obciążono jedynie ją, a nie ojca dziecka, pod opieką którego P. S. przebywał przez skierowaniem go do Domu Dziecka, wskazać należy, że zobowiązanie do uiszczenia ustalonej opłaty ciąży solidarnie na skarżącej oraz ojcu dziecka – M. S., co wynika wprost z przepisu art. 193 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Wobec powyższego uznać należało, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.