II SA/Łd 299/13
WyrokWSA w Łodzi2013-05-17
Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka, Renata Kubot-Szustowska, Jolanta Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o określeniu dopuszczalnego poziomu hałasu może zostać wydana na podstawie pomiarów wykonanych przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, nawet jeśli strona kwestionuje ich rzetelność i wybór punktów pomiarowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o określeniu dopuszczalnego poziomu hałasu została wydana prawidłowo. Pomiary wykonane przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska stanowią wystarczający dowód, nawet jeśli strona kwestionuje ich rzetelność, o ile nie przedstawi konkretnych dowodów podważających ich wiarygodność. Lokalizacja punktów pomiarowych była zgodna z obowiązującymi metodykami, a zarzuty dotyczące tła akustycznego i innych źródeł hałasu nie podważyły prawidłowości ustaleń organów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezydenta Miasta P. (pełniącego funkcję Starosty) określającej dopuszczalne poziomy hałasu dla A. M., prowadzącej działalność gospodarczą. Decyzja została wydana na podstawie pomiarów Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, które wykazały przekroczenie dopuszczalnych norm hałasu w porze nocnej. A. M. odwołała się od decyzji, kwestionując rzetelność i wybór punktów pomiarowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Następnie A. M. wniosła skargę do WSA, podtrzymując zarzuty dotyczące nierzetelności pomiarów i domagając się ich ponownego przeprowadzenia przez niezależny podmiot.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 maja 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant sekretarz Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2013 roku sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia dopuszczalnego poziomu hałasu oddala skargę. LS
Prezydent Miasta P., pełniący funkcję Starosty, decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 115 a) ust. 1 i art. 378 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz.U. nr 25 2008r., poz. 150 ze zm.), §2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (tekst jednolity Dz. U. nr 120 z 2007r., poz. 826 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.). określił A. M., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "A" w P., przy ul. A 22, dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku, przenikającego z zakładu w wyniku jego działalności w odniesieniu do:
1. terenów bezpośrednio sąsiadujących z działką o nr 245 obręb 17, na której prowadzona jest działalność gospodarcza w wysokości: LAeqD = 55 dB, LAeqN = 45 dB;
2. terenów po stronie południowo-wschodniej ul. A w wysokości: LAeqD = 55 dB, LAeqN = 45 dB.
W uzasadnieniu podjętej decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, iż w dniu 25 września 2012r. do Urzędu Miasta P. wpłynęło wystąpienie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Ł., Delegatura w P., datowane na dzień 21 września 2012r., dotyczące kontroli interwencyjnej, przeprowadzonej w/w firmie "A" A. M. w P., z którego wynika, że pomiary hałasu w środowisku zostały wykonane w dniu 8 września 2012r. przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Ł. Delegatura w P., zgodnie z akredytowaną metodą badawczą, zamieszczoną w Zakresie Akredytacji Laboratorium Badawczego nr AB 178, wydanym przez Polskie Centrum Akredytacji - rozporządzenie Ministra Środowiska z 4 listopada 2008r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz.U.nr 206, poz. 1291), Załącznik nr 6 Metodyka referencyjna wykonywania okresowych pomiarów hałasu w środowisku, pochodzącego od instalacji lub urządzeń, z wyjątkiem hałasu impulsowego. Punkty pomiarowe znajdowały się na terenie nieruchomości przy ul. B 27 (działka nr 246/2), sąsiadującej z nieruchomością, na której zlokalizowana jest sporna działalność gospodarcza. Pomiary wykonano w porze dnia i w porze nocy w obecności A. M. dla hałasu pochodzącego z terenu lokalu (urządzenia nagłaśniające, ruch pojazdów, prace związane z obsługą imprezy), przy czym w punkcie nr 1, oznaczonym w protokole i w raporcie z badań jako: "ul. B, w świetle okien"- na wysokości 2,5 nad poziomem terenu, w punkcie nr 2 oznaczonym w protokole i w raporcie z badań jako: "ul. B 27, teren posesji" - na wysokości 4 m nad poziomem terenu. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Ł., Delegatura w P. dokonał wyboru ww. punktów pomiarowych zgodnie z obowiązującą, wyżej określoną metodyką pomiarową i w oparciu o informację Pracowni Planowania Przestrzennego w P. z dnia 27 czerwca 2012r., wg której działka przy ul. A 22, jak i bezpośrednio z nią sąsiadujące działki są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenów w rejonie ulic: B i A w P., zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta P. z dnia [...], nr [...] i są terenami mieszkaniowo-usługowymi, dla których dopuszczalny poziom hałasu wynosi 55 dB w porze dnia i 45 dB w porze nocy.
Organ, odnosząc się do pism A. M.: z dnia 10 września 2012r., oraz z dnia 27 września 2012r., kwestionujących ochronę akustyczną części działki należącej do S. N. (nr 246/2) ze względu na występowanie gruntu uprawianego rolniczo i lokalizację na niej punktu pomiarowego nr 2, nie przychylił się do zaprezentowanego w nich stanowiska, wskazując, iż zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego teren działki należącej do S. N., jest terenem mieszkaniowo-usługowym, dla którego w w/w rozporządzeniu ustalone są dopuszczalne poziomy hałasu. Ze wskazanego raportu z badań wynika, że w punkcie nr 1 oznaczonym, jako "ul. B, w świetle okien", zarówno w porze dnia, jak i nocy nie można było określić metodą pomiarową poziomu emisji hałasu, gdyż różnica poziomów średniego poziomu hałasu i średniego poziomu tła akustycznego była mniejsza niż 3 dB (Załącznik nr 6 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008r., lit. E ust. II pkt 2.e.), stąd także nie ma wyznaczonego równoważnego poziomu hałasu w środowisku w tym punkcie pomiarowym. W punkcie nr 2 oznaczonym jako: "ul. B 27, teren posesji" został określony równoważny poziom hałasu w środowisku: w porze dnia (przedział czasu od godz. 6°° do godz. 22°°): Leq-8h = 50,5 dB + 1,3 dB i w porze nocy (przedział czasu od godz. 22°° do godz. 6°°): Leq.ih = 53,7 dB + 1,3 dB.
Zdaniem organu, porównanie wskazanych wartości równoważnego poziomu hałasu w środowisku w punkcie pomiarowym nr 2 z wartościami dopuszczalnych poziomów hałasu, wyrażonych wskaźnikami UeqD i l-AeqN określonymi w Tabeli 1 Załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U.nr 120, poz. 826 ze zm.), wynoszącymi 55 dB w porze dnia i 45 dB w porze nocy dla terenów mieszkaniowo-usługowych, wykazało na przekroczenie dopuszczalnego poziomu w porze nocy o 8,7 dB. Tereny bezpośrednio sąsiadujące z działką, na której prowadzona jest działalność gospodarcza "A", w tym działka należąca do S. N., objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenów w rejonie ulic: B i A (uchwała Nr [...] z dnia [...]) i są terenami o charakterze mieszkaniowo - usługowym, dla którego dopuszczalny poziom hałasu wynosi 55 dB w porze dnia i 45 dB w porze nocy, natomiast tereny przy ul. A 21 - 37 (leżące po przeciwnej niż stronie ulicy A) objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenów w rejonie ulic: A, C w P. (uchwała nr [...] z dnia [...]) i również określone jako teren mieszkaniowo-usługowy dla którego dopuszczalny poziom hałasu wynosi 55 dB w porze dnia i 45 dB w porze nocy.
Wobec powyższego, zgodnie z art. 115a ust. 1 i 3 i w związku z art. 378 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, Prezydent Miasta P określił A. M. prowadzącej działalność gospodarczą "A" A. M. dopuszczalny poziom hałasu przenikającego do środowiska przy zastosowaniu wskaźników hałasu LAeqD i LAeqN, w odniesieniu do rodzajów terenów, na które oddziałuje zakład. Dodano, że dopuszczalne poziomy to standardy jakości środowiska, których przekraczania, zgodnie z art. 144 ust. 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, eksploatacja instalacji nie powinna powodować poza terenem, do którego prowadzący instalację ma tytuł prawny. Dopuszczalny poziom hałasu określony niniejszą decyzją odnosi się do wszystkich, nawet najbardziej niekorzystnych z akustycznego punktu widzenia wariantów funkcjonowania przedmiotowego zakładu, a wydana decyzja ma prowadzić do ograniczania ponadnormatywnej emisji hałasu do środowiska, a tym samym do zachowania właściwego ładu akustycznego w środowisku, którego parametry określa powołane rozporządzenie.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła A. M., wskazując, iż w jej ocenie, pomiary zostały wykonane nierzetelnie być może z niewłaściwym (przypadkowym) wyborem miejsc ich dokonywania oraz czasu ich dokonania (w dniu pomiaru odbywająca się duża impreza miejska). Nadto zdaniem strony brak możliwości ustalenia poziomu hałasu w jednym z punktów świadczyć może również o wpływie czynników ubocznych na sposób pomiaru np. możliwym oddziaływaniu wynikającym z sąsiedztwa układu komunikacyjnego (ulica A - droga powiatowa, ulica B - droga krajowa) generującego określone natężenie hałasu zarówno w porze dnia jak i nocy. wskazała, że określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dopuszczalne wskaźniki ustalone dla terenów mieszkalno - usługowych wg rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. są spełnione w granicach nieruchomości, na której prowadzona jest przez nią działalność. Istniejący budynek usługowy uwzględnia funkcjonalny podział na strefy ogólnodostępne i o ograniczonym dostępie tj. sala konsumpcyjna od strony układu komunikacyjnego - ul. A, zaplecze kuchenne - socjalne od strony północno - zachodniej, w części zaplecza działki, zagospodarowanie działek sąsiednich, lokalizację względem granic nieruchomości. (rozmieszczenie otworów okiennych i drzwiowych). Podkreśliła także, iż na etapie uzyskiwania dokumentów formalno – prawnych, w tym pozwolenia na budowę (funkcja budynku była wyraźnie określona jak również sposób prowadzenia działalności) brak było sprzeciwów osób trzecich, a zatem zdziwienie odwołującej się budzi obecne wskazywanie uciążliwości budynku w świetle ograniczonego jego użytkowania (imprezy okolicznościowe ograniczone wyłącznie do wybranych dni wolnych).
Dodała, iż wydana decyzja winna zaś określać ewentualny rodzaj możliwych sposobów ograniczenia hałasu w przypadku rzetelnego wykazania jego występowania np. poprzez nasadzenia, pełne ogrodzenia itp. a nie rozstrzygać i nakazywać dokonywanie okresowych pomiarów hałasu, które leżą w gestii organów do tego uprawnionych a nie użytkownika.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy wskazaną na wstępie decyzję Prezydenta Miasta P., pełniącego funkcję Starosty Miasta P. z dnia [...].
W uzasadnieniu podjętej decyzji Kolegium przypomniało, że kontrola interwencyjna w firmie "A" A. M. została podjęta ze względu na wniosek S. N. zamieszkałego w P. przy ul. B 27 (działka nr 246/2). W ustalonym przez organ I instancji stanie faktycznym, na terenach objętych emisją hałasu z terenu działki nr 245 przy ul. A 22, na której działalność prowadzi A. M. (lokal imprez okolicznościowych) obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego: działka nr 245, jak i tereny bezpośrednio z nią sąsiadujące, w tym działka oznaczona nr 246/2, według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego znajdują się w jednostce urbanistycznej, oznaczonej symbolem 1MNU, a tereny położone przy ul. Aj 21-37 położone są w jednostce urbanistycznej 3MW.
Nadto, z załączonych do akt sprawy dokumentów, tj. protokołu z pomiaru hałasu emitowanego do środowiska i raportu z badań z dnia 8 września 2012r. wynika, że czynności kontrolne zostały sporządzone przez uprawniony podmiot, o którym mowa w art. 115a ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska., a także zgodnie z akredytowaną metodą badawczą zamieszczoną w zakresie akredytacji Laboratorium Badawczego nr AB 178, wydanym przez Polskie Centrum Akredytacji. Przedłożona dokumentacja kontrolna zawiera oznaczenie zakładu emitującego hałas, tj.: opis jego działalności, lokalizację zakładu, a także podstawowe źródła emisji hałasu. Ponadto raport wskazuje metodę wykonania pomiarów (z uwzględnieniem tła akustycznego), lokalizację punktu pomiarowego oraz dokładną datę i godzinę pomiaru. Natomiast zawarta w raporcie analiza wyników pomiarów emisji hałasu wskazuje, że równoważny poziom dźwięku A przenikający do środowiska, podczas pracy zakładu w czasie dokonania pomiaru kształtuje się w porze dnia na poziomie 50,5 dB ± 1,3 dB, a porze nocnej na poziomie 53,7 dB ± 1,3 dB (pomiar dnia 8 września 2012r. w punkcie pomiarowym nr 2). Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wyjaśnił też w raporcie, że ze względu na to, iż różnica poziomów średniego poziomu hałasu i średniego poziomu tła akustycznego dla punktu pomiarowego nr 1 jest mniejsza niż 3 dB nie można było określić poziomu emisji hałasu metodą pomiarową (zał. nr 6 do rozporządzenia w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody). W związku z powyższym, w ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że w wyniku prowadzonej działalności, poza zakładem skarżącej, przekroczone zostały dopuszczalne poziomy hałasu dla terenów o charakterze mieszkaniowo-usługowym w porze nocy o 8,7 db i na tej podstawie zasadnie określił skarżącej dopuszczalny poziom emisji hałasu do środowiska z terenu tego zakładu na poziomie L,Aeq D = 55 dB w godzinach od 6 do 22 oraz L
Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśniono, że w trakcie postępowania prowadzonego w trybie art. 115a ustawy Prawo ochrony środowiska, co do zasady, nie ustala się poziomu dźwięku emitowanego przez dany zakład. Ustalanie poziomu dźwięku emitowanego przez zakład, w już prowadzonym postępowaniu, może mieć miejsce wówczas, gdyby pomiary stanowiące podstawę do jego wszczęcia zostałyby skutecznie podważone, czy zakwestionowane. W takiej sytuacji zasadne byłoby przeprowadzenie dowodu uzupełniającego w postaci ponownych pomiarów. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w rozpatrywanym przypadku. W postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji pierwszoinstancyjnej, jak i w postępowaniu odwoławczym, strona nie przedstawiła żadnego dowodu świadczącego o nierzetelności przeprowadzonych pomiarów, czy możliwości ich zdezaktualizowania się. Nie wskazano żadnych argumentów, które mogłyby podważyć wiarygodność wyników pomiarów przeprowadzonych przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Nadto odwołująca się była obecna przy pomiarach i wówczas nie wniosła zastrzeżeń co do sposobu ich wykonania. Protokół z pomiaru hałasu został podpisany bez uwag. Dopiero w pismach z dnia 10 września 2012r., 27 września 2012r., a więc już po dokonaniu pomiarów, a także w dniu 21 września 2012 r. podpisując protokół z kontroli podniosła, że punkt pomiarowy nr 2 zlokalizowany w P. ul. B 27 - teren posesji (na granicy) został umiejscowiony na terenie rolnym nie podlegającym ochronie akustycznej. W tej kwestii organ dokonujący pomiarów wyjaśnił, że wyboru punktów dokonano "zgodnie z obowiązującą metodyką pomiarową". Nadto należy też wskazać, że skoro działka nr 246/2 stanowi zgodnie z planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego teren mieszkaniowo-usługowy nie można dokonać jego podziału na część podlegającą ochronie akustycznej i na część niepodlegającą tej ochronie, jak tego oczekuje skarżąca. Ustalenia planu co do klasyfikacji akustycznej danego terenu są bowiem przesądzające. Nadto wyjaśniono, że teren, na którym przeprowadzono pomiary hałasu znajduje się w jednostce urbanistycznej miejscowego planu oznaczonej symbolem 1 MNU i jest to teren objęty ochroną akustyczną, wymieniony w przepisie art. 113 ust. 2 pkt l lit. f) ustawy (teren zabudowy mieszkaniowo-usługowej).
Wyjaśniono także, iż wbrew stanowisku odwołującej się decyzja zgodna jest z wymaganiami ust. 3 i ust. art. 115 a) Prawa ochrony środowiska, bowiem zgodnie z art. 115 a) ust. 3 ustawy zawierać ona musi elementy obligatoryjne, tj. musi określić dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem przy zastosowaniu wskaźników hałasu LAeq D i LAeq N w odniesieniu do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, na które oddziałuje zakład. Nadto w myśl zaś art. 115a) ust. 4 ustawy w decyzji, o której mowa w ust. 1, mogą być określone wymagania mające na celu nieprzekraczanie poza zakładem dopuszczalnych poziomów hałasu, przy czym ustawa określa przykładowy katalog dodatkowych wymagań w tym zakresie. Jest to więc tylko możliwość określenia przez organ pewnych wymagań, dlatego też nie można zarzucić organowi naruszenia przepisów prawa w tym zakresie. To po stronie przedsiębiorcy ciąży obowiązek dotrzymywania dopuszczalnych poziomów hałasu. Nadto nie zgodzono się ze stanowiskiem strony, że decyzją nałożono na nią dodatkowe obowiązki w postaci nakazu wykonywania okresowych pomiarów poziomu hałasu, bowiem organ w tej kwestii jedynie poinformował skarżącą o obowiązkach przedsiębiorcy, wynikających wprost z ustawy (art. 147 ust. 1 ustawy).
Powyższą decyzję A. M. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, podtrzymując zarzuty podniesione w odwołaniu. W uzasadnieniu podniosła, iż domaga się "ponownego przeprowadzenia badań przez osobę postronną", niezwiązaną z interesami sąsiada, która prawidłowo wyznaczy punkty pomiarowe i wykona badania. W ocenie skarżącej pomiary dokonane zostały bowiem nierzetelnie, "na korzyść pana N.". Wadliwie oznaczono punkty pomiarowe, dodatkowo wykonując badanie w dniu, gdy odbywała się duża impreza miejska, z której hałas przekraczał znacznie wydobywający się z jej lokalu. W trosce o spokój sąsiada znacząco ściszono muzykę w porze nocnej, zaś wynika badań hałasowych w nocy są wyższe niż w porze dziennej. Jak wskazała nieprawdą jest również, iż była obecna przy badaniach, bowiem pomiary odbywały się na działce sąsiada. W ocenie skarżącej, normy hałasowe na terenach sąsiednich nie są przekroczone, zaś lokalizacja punktów pomiarowych winna uwzględniać lokalizację poszczególnych części budynku (z rozdzieleniem sali okolicznościowej od pozostałej części budynku).
W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, celem dokonania pomiarów, które mogłyby stanowić podstawę do jednoznacznego stwierdzenia przekroczenia norm hałasowych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji, zawartej w treści zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 17 maja 2013r. pełnomocnik skarżącej, popierając skargę, podniósł zarzut naruszenia art. 115a ust. 1 i 4 oraz art. 144 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska przez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, polegające na "braku ustalenia w decyzji źródeł hałasu, ustalenia sposobu powstania hałasu i w związku z eksploatacją instalacji przez skarżącą", oparcie decyzji na błędnych pomiarach hałasu oraz brak weryfikacji tych pomiarów, pomimo zgłoszenia zarzutów w tym zakresie, art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku strony o przeprowadzenie ponownych pomiarów i art. 76 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez błędna ocenę, że skarżąca nie kwestionowała wyników przeprowadzonych pomiarów.
Z "ostrożności", jako zarzuty ewentualne, pełnomocnik skarżącej wskazał również na naruszenie art. 2 ust. 2a ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez błędne zastosowanie przepisów ustawy, pomimo że powstały hałas mógł mieć związek z powszechnym korzystaniem ze środowiska oraz art. 115a ust. 2 ustawy poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji pomimo, iż przekroczenie norm hałasu mogło powstać w związku z działalnością osoby niebędącej przedsiębiorcą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach – stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi w zaś grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, brak było podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Organy administracji w niniejszej sprawie jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazały na przepis art. 115a ustawy z dnia 27.kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym, w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów (...), że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu. Minister Środowiska natomiast, w myśl przepisu art. 113 tejże ustawy, określa w drodze rozporządzenia dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku.
W rozporządzeniu z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, Minister Środowiska ustalił dopuszczalne poziomy hałasu, zróżnicowane dla rodzajów terenów przeznaczonych odpowiednio: pod zabudowę mieszkaniową, pod szpitale i domy opieki społecznej, pod budynki związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, na cele uzdrowiskowe, na cele rekreacyjno – wypoczynkowe, oraz na cele mieszkaniowo – usługowe.
W badanej sprawie obszar, z którego przenika hałas znajduje się na terenie, dla którego został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Dotyczy to również obszarów, na które hałas ten przenika. Poza sporem bowiem jest, że działka przy ul. A 22, jak i działki bezpośrednio z nią sąsiadujące są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenów w rejonie ulic: B i A w P., zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta P. z dnia [...], nr [...] i są terenami mieszkaniowo-usługowymi, dla których dopuszczalny poziom hałasu wynosi 55 dB w porze dnia i 45 dB w porze nocy. Zasadnie zatem organy określiły dopuszczalny poziom hałasu, z uwzględnieniem zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, niezależnie od faktycznego wykorzystywania terenu. To bowiem przy jego sporządzaniu, różnicując tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania, wskazuje się, które z nich należą do poszczególnych rodzajów terenów, podlegających ochronie akustycznej (art. 114 ust. 1 ustawy). Organ administracji publicznej ma obowiązek wskazać, do jakiej kategorii wymienionych w przepisie art. 113 ust. 2 pkt 1 omawianej ustawy, zalicza określony teren. Ratio legis tego obowiązku wiąże się z dwiema przesłankami. Po pierwsze, z zachowaniem jednolitości określania przeznaczenia terenu w przepisach planistycznych w odniesieniu do terminologii użytej w ustawie. Po drugie - odnosi się do procesu stosowania prawa, z umożliwieniem zakwalifikowania danego terenu przez organ podejmujący decyzję administracyjną do jednej z grup określonych w powyższym przepisie, w celu określenia dopuszczalnego poziomu hałasu dla danego rodzaju terenu.
Odnosząc się natomiast do kwestii prawidłowości przeprowadzonych pomiarów hałasu, wykonanych przed wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie wskazać należy na pewną specyfikę przepisów Prawa ochrony środowiska, które z tej racji w wielu punktach różnią się od regulacji kodeksowych i większość postępowań z ochrony środowiska wszczynanych jest z urzędu (art. 115a ust. 5) w oparciu o wyniki kontroli dokonanej przez upoważnione organy. Do czynności kontrolnych zaś nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego lecz ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jednolity Dz.U. nr 44 z 2007r., poz. 287 ze zm.), które dają szczególne kompetencje kontrolne wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska oraz ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. nr 173, poz. 1807), w której rozdział 5 jest poświęcony kontroli.
Nie można więc zarzucać zaskarżonej decyzji naruszenia przepisów art. 76 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. bez rozgraniczenia etapów postępowania kontrolnego i postępowania administracyjnego (jurysdykcyjnego) i w oderwaniu od akt sprawy, które świadczą o braku podstaw do formułowania takich zarzutów.
W związku z powyższym należy wskazać na następujące okoliczności, znajdujące odzwierciedlenie w aktach sprawy:
1) Protokół z kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Ł., Laboratorium w P. w dniu 8 września 2012 r. został podpisany przez skarżącą A. M., prowadzącą działalności gospodarczą w postaci Lokalu Imprez Okolicznościowych A w P., przy ul. A 22 bez uwag, jeden egzemplarz tego protokołu przekazano kontrolowanemu podmiotowi.
2) Raport badań nr H/10/2012 sporządzony 17 września 2012 r. został pismem z dnia 21 września 2012r. przesłany do skarżącej i do Urzędu Miasta P. z prośbą o wszczęcie postępowania w celu wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu.
Prezydent Miasta P. pismem z dnia 1.października 2012 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego.
W dniu 11 października 2012r. skarżąca zapoznała się z aktami sprawy.
Pismem z dnia 12 października 2012r. organ I instancji zawiadomił strony o zakończeniu postępowania dowodowego, wyznaczając trzydniowy termin do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań. Zawiadomienie wspomniane doręczone zostało skarżącej w dniu 22 października 2012r.
Decyzją z dnia [...] organ I instancji rozstrzygnął sprawę, w oparciu o posiadany materiał dowodowy.
W odwołaniu od wspomnianego orzeczenia skarżąca podniosła ogólny zarzut "braku wiarygodnego dokonania badań poziomu hałasu w środowisku" oraz "przypadkowości wyboru miejsc ich dokonywania".
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. ponownie rozpatrzyło sprawę, ustosunkowując się szczegółowo do podniesionych przez skarżącą okoliczności.
Przedstawione powyżej działania organów, udokumentowane w aktach sprawy, wskazują na niezasadność zarzutów, związanych na naruszeniem przepisów postępowania, związanych z gromadzeniem i oceną materiału dowodowego.
Podstawą wydania decyzji z art. 115a ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska jest stwierdzenie, że w konkretnym przypadku nastąpiło przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu, określonego wskaźnikami poziomu hałasu w ww. rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. Stwierdzenie tego przekroczenia, jak wynika z treści przepisu art. 115a ust. 1 ustawy, powinno być oparte na konkretnych dowodach wyraźnie wymienionych w tym przepisie tj. na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia. Przeprowadzenie takich dowodów przez wskazane podmioty stanowi podstawę do wszczęcia z urzędu przez organ ochrony środowiska postępowania w przedmiocie wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu (art. 115a ust. 1 i 4 p.o.ś.). Dowód potwierdzający przekroczenie dopuszczalnych norm natężenia hałasu przeprowadzany jest zatem poza postępowaniem w przedmiocie określenia dopuszczalnego poziomu hałasu, gdyż stanowi on asumpt do jego wszczęcia, co ma miejsce w związku z tym po przekroczeniu dopuszczalnego poziomu hałasu. Skoro więc podstawą wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania decyzji z art. 115a ust. 1 ustawy jest wcześniejsze przeprowadzenie dowodów, potwierdzających przekroczenie dopuszczalnych norm natężenia hałasu i do tego przez ściśle określone we wskazanym przepisie podmioty, to tym samym w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu po pierwsze co do zasady nie ustala się poziomu dźwięku emitowanego przez dany zakład, to bowiem ma miejsce poza tym postępowaniem i przed jego wszczęciem, a więc, jak wyżej wskazano, z wyłączeniem reguł k.p.a. dotyczących prawidłowego przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, a po drugie decyzję o przekroczeniu dopuszczalnego poziomu hałasu opiera się wyłącznie na jednym z wyraźnie wskazanym w art. 115a ust. 1 ustawy środków dowodowych (pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, podmiot obowiązany do ich prowadzenia lub przez organ ochrony środowiska). Powyższe nie stanowi oczywiście przeszkody do możliwości kwestionowania wskazanych środków dowodowych w już wszczętym postępowaniu o wydanie decyzji z art. 115a ust. 1 ustawy, w oparciu o inne dowody, np. przestawioną przez stronę zainteresowaną opinię biegłego. Wówczas to możliwe jest przeprowadzenie uzupełniającego dowodu w postaci ponownych pomiarów celem weryfikacji przeprowadzonych poza postępowaniem dowodów. Dowód ten jednak, z uwagi na ograniczenie dowodowe z art. 115a ust. 1 ustawy, może być przeprowadzony wyłącznie przez podmiot wskazany w tym przepisie. Hipoteza przepisu art. 115a ust. 1 p.o.ś. wyraźnie bowiem stanowi, jakie dowody w niniejszej sprawie mogą decydować o treści podejmowanego rozstrzygnięcia. Dla skutecznego zakwestionowania wyników pomiarów, dokonanych przez uprawniony organ, nie jest jednak wystarczające ogólnikowe powoływane się na "być może niewłaściwy wybór miejsc i czasu ich wykonania".
Podnoszone zaś w odwołaniu i skardze "inne źródła hałasu" (impreza miejska etc.) są w istocie tłem akustycznym w rozumieniu rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz.U. nr 206, poz. 2191). Zgodnie z załącznikiem Nr 6 do powyższego rozporządzenia, w którym szczegółowo określone są zasady i kryteria realizacji pomiarów hałasu, tło akustyczne tworzą wszystkie dźwięki występujące w danym punkcie pomiarowym, które nie pochodzą z zakładu, instalacji, urządzeń aktualnie badanych. Z tła akustycznego wyłącza się pojedyncze, sporadyczne dźwięki, których wpływ na pomiar hałasu od zakładu, instalacji czy urządzenia można wyeliminować przez chwilowe zatrzymanie procesu mierzenia lub analizę zarejestrowanego sygnału. Pomiar poziomu tła akustycznego przeprowadza się w zależności od możliwości wyeliminowania źródła hałasu będącego przedmiotem oceny. Ponadto protokół z pomiaru hałasu, który obejmuje szczegółowe informacje dotyczące przebiegu i wyników pomiarów, powinien także wskazywać pomiar poziomu tła akustycznego (załącznik Nr 6, lit. E pkt II – realizacja pomiarów - cyt. rozporządzenia). W rozpoznawanej sprawie protokół z pomiaru wskazuje, że tło akustyczne zostało określone i uwzględnione w ramach dokonywanych pomiarów. Kwestia zaś czy owo tło stanowiła "impreza miejska" czy inny rodzaj hałasu, nie ma znaczenia to oceny poprawności powyższych ustaleń. Analiza sporządzonego protokołu pozwala też na konstatację o prawidłowości lokalizacji punktów pomiarowych. Kwestie te szczegółowo reguluje załącznik VI lit B przywołanego wyżej rozporządzenia w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody, precyzując, iż na terenie zabudowanym punkty pomiarowe lokalizuje się:
a) przy elewacji budynków objętych ochroną przed hałasem w związku z wypełnianiem funkcji, dla realizacji których teren został objęty ochroną przed hałasem, w odległości 0,5-2 m od elewacji tych budynków:
– w świetle okna kondygnacji eksponowanej na hałas; podczas pomiarów hałasu okno w miarę możliwości powinno być otwarte, choć dopuszcza się wykonanie pomiarów przy oknie zamkniętym. Dopuszcza się uchylenie okna w ten sposób, aby możliwe było przeprowadzenie przez nie wysięgnika i kabli łączących mikrofony pomiarowe z przyrządami pomiarowymi znajdującymi się w pomieszczeniu,
– na wysokości 4 m ± 0,2 m nad powierzchnią terenu, gdy nie ma możliwości wykonania pomiarów hałasu w świetle okna na danej kondygnacji,
b) na terenach otaczających ww. budynki
– na wysokości 4 m ± 0,2 m nad powierzchnią terenu.
W rozpoznawanej sprawie punkty pomiarowe umiejscowione zostały w świetle okien budynku mieszkalnego na wysokości 2,5 m nad poziomem terenu oraz na terenie posesji, na wysokości 4 m nad poziomem morza (str. 3 protokołu), co odpowiada zacytowanym wyżej wymogom.
Nie są trafne również te zarzuty skargi, które dotyczą konstrukcyjnej poprawności decyzji. Jej elementy obligatoryjne wskazuje przepis art. 115a ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska (określenie dopuszczalnego poziomu hałasu). Regulacja, określona w ust. 4 powołanego przepisu ma charakter fakultatywny, przy czym uzasadnienia wymaga ewentualne nałożenie określonych obowiązków. Nienałożenie obowiązków o charakterze fakultatywnym w zaskarżonej decyzji nie może zatem skutecznie jej dyskwalifikować.
Niezrozumiałe są natomiast zarzuty, wskazane w piśmie z dnia 17 maja 2013r., określone mianem "ewentualnych". Jest bowiem okolicznością niekwestionowaną, że skarżąca prowadzi działalności gospodarczą pod firmą "A", w ramach której organizuje imprezy okolicznościowe na terenie obiektu, położonego w P., przy ul. A 22. Zakładem, w rozumieniu art. 3 pkt 48 ustawy Prawo ochrony środowiska jest natomiast jedna lub kilka instalacji wraz z terenem, do którego prowadzący instalacje posiada tytuł prawny, oraz znajdujące się na nim urządzenia. Przez instalacje rozumie się natomiast stacjonarne urządzenie techniczne, zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu, budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami, których eksploatacja może spowodować emisję (art. 3 pkt 6 ustawy). Z protokołu kontrolnego wynika, iż źródłem hałasu na terenie zakładu są urządzenia nagłaśniające, ruch pojazdów oraz prace związane z obsługą imprezy. Emitowany w ramach działalności zakładu hałas nie podlega więc wyłączeniom od określenia jego dopuszczalnego poziomu na podstawie art. 115a ust. 2 (bo niewątpliwie pozostaje w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną przez skarżącą), nie stanowi także powszechnego korzystania ze środowiska w rozumieniu art. 2 ustaw. 2a ustawy, bowiem korzystanie ze środowiska (realizowane bez wykorzystania instalacji), będzie mogło być rozumiane jako powszechne, tylko wówczas, gdy będzie pozostawało w związku z zaspokojeniem potrzeb osobistych i gospodarstwa domowego, w tym wypoczynku i uprawiania sportu. (art. 4 ust. 1 ustawy).
Kwestia natomiast pozwolenia na budowę obiektu, użytkowanego jako lokal dla organizowania imprez okolicznościowych, nie stoi na przeszkodzie określeniu dopuszczalnego poziomu hałasu. Obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza bowiem na wspomnianym terenie lokalizację obiektów usługowych (§ 8 ust. 1), co nie oznacza, że obiekty te wyłączone są z konieczności dotrzymywania norm hałasowych, obowiązującym na danym terenie (mieszkaniowo-usługowym).
Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi, wobec braku podstaw do jej uwzględnienia.
LS
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło