II GZ 470/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia H.R.W. Spółka jawna na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 20 maja 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 519/13 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi H.R.W. Spółka jawna na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił H.R.W. Spółka jawna przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie kary pieniężnej, za przejazd pojazdem nienormatywnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. podniósł, że zaskarżona decyzja GITD została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 27 grudnia 2012 r. Wskazał, że ostatnim dniem do skutecznego wniesienia skargi był dzień 28 stycznia 2013 r. Skarga została wniesiona w dniu 29 stycznia 2013 r. Sąd I instancji stwierdził, że pełnomocnik skarżącej, we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, nieuprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu. Sąd wskazał, że pełnomocnik skarżącej spółki, co wynika z zaświadczenia lekarskiego, był niezdolny do pracy w okresie od dnia 21 do dnia 27 stycznia 2013 r., natomiast w dniu 28 stycznia 2013 r. był zdolny do pracy i w tym dniu mógł wnieść skargę. W ocenie Sądu pełnomocnik skarżącej nieuprawdopodobnił, że rodzaj choroby uniemożliwił mu dokonanie czynności oraz że brak było możliwości skorzystania z pomocy innych osób, jak również poinformowania osoby reprezentującej skarżącą spółkę o swojej chorobie. Ponadto Sąd wskazał, że projekt skargi został sporządzony przez aplikanta adwokackiego T.S. W zażaleniu na powyższe postanowienie H.R.W. Sp. j. reprezentowana przez adwokata wniosła o jego uchylenie oraz przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że wniósł skargę w czasie bezpośrednio następującym po ustaniu przeszkody - choroby, która uniemożliwiła mu dokonanie tej czynności w terminie. Podkreślił, że nie był w stanie przewidzieć, że stan jego zdrowia na tyle się pogorszy, iż uniemożliwi mu to wykonywanie pracy. Podniósł, że nie był w stanie w ciągu jednego dnia po zakończonej rekonwalescencji sporządzić skargi. Stwierdził, że okoliczność sporządzenia projektu skargi przez aplikanta adwokackiego, świadczy jedynie o tym, że podjął on staranie mimo choroby by sporządzić skargę i wnieść ją w ustawowym terminie przy pomocy innych osób. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest zatem brak winy strony w jego uchybieniu. Brak winy wiąże się w takiej sytuacji z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jedynie gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy. Należy podkreślić, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także winę osób trzecich – w tym przypadku pełnomocnika – upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności. Za działania i zaniechania pełnomocnika w zakresie powierzonych mu czynności procesowych odpowiedzialność ponosi strona. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w zaskarżonym postanowieniu, że pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia wniosku, a tym samym nie dochował należytej staranności. Okoliczność powołana przez pełnomocnika spółki skarżącej w celu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, tj. choroba trwająca w okresie od 21 do 27 stycznia 2013 r. nie stanowi wystarczającej podstawy przywrócenia terminu, na co wskazywał już Sąd pierwszej instancji. Niekwestionując dolegliwości pełnomocnika skarżącej spółki, należy wskazać, że choroba pełnomocnika może być okolicznością świadczącą o braku winy tylko w szczególnie ciężkich przypadkach, gdy paraliżuje ona możliwość działania samodzielnego lub nawet skorzystania z pomocy osoby trzeciej. W rozpoznawanej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, że pełnomocnik nie uprawdopodobnił, że rodzaj choroby uniemożliwił mu dokonanie czynności oraz że brak było możliwości skorzystania z pomocy innych osób. Należy wskazać, że od profesjonalnego pełnomocnika zobowiązanego do szczególnej staranności w podejmowaniu czynności procesowych w imieniu swojego mandanta można wymagać, aby zabezpieczył interesy swoich klientów również na wypadek swojej choroby, urlopu czy innej okoliczności powodującej nieobecność w siedzibie firmy. Miernikiem staranności pracy profesjonalnego pełnomocnika jest takie zorganizowanie pracy, by odpowiednio zabezpieczyć interesy swoich klientów, również w przypadku choroby czy innych przeszkód losowych uniemożliwiających mu osobiste reprezentowanie jego interesów. Chodzi tu zwłaszcza o czuwanie nad terminowym dokonywaniem czynności procesowych. Niewątpliwie choroby nie sposób przewidzieć, jednak w niniejszej sprawie pełnomocnik, nawet jeśli uważał, że choroba uniemożliwiała mu samodzielne sporządzenie skargi w terminie, powinien był powiadomić o tym swojego mocodawcę telefonicznie, tym bardziej, że skarga nie wymaga sporządzenia przez adwokata, radcę prawnego czy doradcę podatkowego. Reasumując, ocena determinującej odmowę przywrócenia terminu przesłanki braku winy w uchybieniu terminu dokonana przez Sąd pierwszej instancji była prawidłowa, a okoliczności powołane w zażaleniu nie podważyły jej. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.