I SA/Lu 188/13

WyrokWSA w Lublinie2013-05-21

Skład orzekający: Anna Kwiatek, Halina Chitrosz, Małgorzata Fita

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przychód uzyskany przez twórcę wynalazku z tytułu zawarcia umowy przenoszącej wszelkie prawa do receptury, na którą nie został udzielony patent, może być kwalifikowany jako przychód z praw majątkowych, do którego zastosowanie mają 50% koszty uzyskania przychodu zgodnie z art. 22 ust. 9 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną interpretację Ministra Finansów za zgodną z prawem. Stwierdził, że preferencyjne 50% koszty uzyskania przychodu na podstawie art. 22 ust. 9 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przysługują wyłącznie w przypadku przeniesienia prawa własności wynalazku, które jest skuteczne po uzyskaniu patentu. W sytuacji, gdy patent nie został udzielony, twórca dysponuje jedynie prawem do jego uzyskania i prawem do wynagrodzenia za korzystanie z wynalazku, a nie prawem własności w rozumieniu cytowanego przepisu.
Stan faktyczny
H. R., twórca nowej receptury lakieru do betonu, zawarł umowę przeniesienia wszelkich praw do tej receptury na przedsiębiorcę. Wynalazek nie został zgłoszony do Urzędu Patentowego i nie posiadał prawa ochronnego. H. R. zapytał, czy przychód z tej umowy można zakwalifikować jako przychód z praw majątkowych, do którego zastosowanie mają 50% koszty uzyskania przychodu. Minister Finansów uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe, argumentując, że brak patentu uniemożliwia zastosowanie preferencyjnych kosztów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę H. R. na interpretację Ministra Finansów.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, WSA Małgorzata Fita, Protokolant Asystent sędziego Anna Strzelec, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 maja 2013 r. sprawy ze skargi H. R. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych - oddala skargę. Syg. akt I SA/Lu 188/13 Uzasadnienie Zaskarżoną interpretacją z dnia [...] Minister Finansów uznał stanowisko H. R., przedstawione we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, za nieprawidłowe. Skarżący we wniosku podał, że jest twórcą nowej receptury do produkcji lakieru do betonu (wynalazku), z wyłącznością praw do wynalazku. Wynalazek nie został zgłoszony do Urzędu Patentowego ani żadnego innego organu rejestracyjnego celem uzyskania praw ochronnych z patentu. Podał, że jako osoba fizyczna nie prowadząca pozarolniczej działalności gospodarczej zawarł umowę przeniesienia na nabywcę (przedsiębiorcę), na zasadzie wyłączności praw, za wynagrodzeniem wszelkich praw do tej receptury wraz z pełną dokumentacją i wszelką wiedzą techniczną. Wnioskodawca przytoczył we wniosku treść postanowień zawartej umowy, z których wynika m.in., że Wnioskodawca (Zbywca) jest wyłącznym twórcą wynalazku stanowiącego recepturę do produkcji lakieru do betonu, że przysługują mu wyłączne prawa do wynalazku, które nie są ograniczone żadnymi prawami ani roszczeniami osób trzecich, że ma pełne prawo zawarcia niniejszej umowy, że stosowanie wynalazku w żaden sposób nie narusza praw osobistych i majątkowych osób trzecich oraz, że według jego wiedzy, wynalazek posiada zdolność patentową, gdyż stanowi rozwiązanie nowe, posiada poziom wynalazczy i nadaje się do przemysłowego stosowania. Jak również wynika z przytoczonych regulacji zawartej umowy prawa do wynalazku przechodzą na nabywcę z chwilą jej zawarcia wraz z korzyściami i ciężarami zwianymi z wynalazkiem i nabywca przejmuje wszelkie prawa i obowiązki wynikające z ustawy prawo własności przemysłowej w zakresie zabezpieczenia praw twórców wynalazku. Z tytułu nabycia praw do wynalazku nabywca będzie wyłącznie uprawniony do rozporządzania i korzystania z wynalazku (m.in. do jego wykorzystania w sposób przemysłowy; prowadzenia dalszych prac badawczych dotyczących wynalazku mających na celu między innymi jego rozwój, ulepszenie, poszerzenie zakresu zastosowań, opracowania metod wdrożenia; wytwarzania, wprowadzania do obrotu, używania, marketingu i dystrybucji wszelkich produktów i usług powstałych wskutek wykorzystania wynalazku; udzielania osobom trzecim licencji lub innego rodzaju praw do wynalazku). W tym stanie faktycznym Wnioskodawca zapytał czy możliwe jest: 1) zakwalifikowanie przychodu z tytułu zawarcia w 2010 r. umowy przeniesienia całości praw do wynalazku, który nie został zgłoszony do Urzędu Patentowego i nie posiada prawa ochronnego, jako przychodu z praw majątkowych; 2) zastosowanie w związku z tym kosztów uzyskania przychodów z tytułu zapłaty twórcy za przeniesienie prawa własności wynalazku - w wysokości 50% uzyskanego przychodu, zgodnie z art. 22 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U.2012.361 – dalej: "pdf"). Minister Finansów w zaskarżonej interpretacji udzielił odpowiedzi na pytanie 2 z uzasadnieniem, że w zakresie pytania 1, zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie. Zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionym stanie faktycznym znajdzie zastosowanie regulacja art. 22 ust. 9 pkt 1 pdf. Uzasadniając swoje stanowisko Wnioskodawca argumentował, że przepis ten dotyczy przychodu z praw majątkowych twórcy, konkretnie w nim określonego jako przychód z przeniesienia prawa własności wynalazku. Uzasadniał, że ustawa podatkowa używa innych pojęć niż ustawa z dnia 30.06.2000r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U.2003.119.1117 – dalej "pwp") w odniesieniu do praw przysługujących twórcy (art. 8 ust. 1 pwp). Odwołując się do stanowiska doktryny (A. Gomułowicz w: A. Gomułowicz, J Małecki - Podatki i prawo podatkowe - Warszawa 2002, s. 153, A. Szewc - Własność wynalazku, opubl. W Monitorze Prawniczym z 1994 r., Nr 4, s. 97 n.) oraz regulacji ustawy z dnia 19.10.972 r. - Prawo wynalazcze (art. 20 i art. 98) argumentował, że własność wynalazku to zespół skutecznych erga omnes uprawnień dających ich podmiotowi pełną możliwość korzystania z wynalazku, rozporządzenia nim oraz dochodzenia roszczeń z tytułu naruszenia tych uprawnień. W jego ocenie, to znaczenie pojęcia własności, odpowiada znaczeniu tego pojęcia w języku prawnym, w stosunkach cywilnych, gdzie za własność uważa się prawo podmiotowe o charakterze bezwzględnym, najszersze prawo do rzeczy (art. 140 Kodeksu cywilnego). Uprawnienia o takim zakresie w stosunku do wynalazków wynikają natomiast z art. 63 ust. 1 i art. 66 ustawy pwp i przysługują osobie uprawnionej z patentu. Patent i prawo do uzyskania patentu są majątkowymi prawami zbywalnymi (art. 67 ust. 1 i art. 12 ust. 1 pwp). Prawo do uzyskania patentu przysługuje co do zasady twórcy, a patenty są udzielane - bez względu na dziedzinę techniki - na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania (art. 11 ust. 1 i art. 14 pwp). W ocenie Wnioskodawcy, przedmiotowy wynalazek posiada zdolność patentową i w tym kontekście Wnioskodawca jest twórcą uprawnionym do uzyskania patentu, a tym samym może on odpłatnie bądź nieodpłatnie przenieść na przedsiębiorcę prawo do korzystania z wynalazku (art. 20 pwp). Zdaniem Wnioskodawcy, w takim przypadku dochodzi do zmiany osoby uprawnionej do uzyskania patentu w drodze umownej (czyli do przeniesienia własności wynalazku - prawa majątkowego w rozumieniu ustawy podatkowej), a nabycie przez przedsiębiorcę prawa do uzyskania patentu ma charakter pochodny. Dlatego też, w ocenie skarżącego, w świetle przedstawionych regulacji ustawy pwp należy sformułować tezę, że koszty uzyskania przychodu w zryczałtowanej wysokości określonej w art. 22 ust. 9 pkt 1 pdf, przysługują Wnioskodawcy jako temu twórcy, któremu jednocześnie przysługuje ogół praw do wynalazku (prawo do uzyskania patentu bądź patent) i który prawo to przenosi na osobę trzecią. Skarżący odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21.08. 2009 r. w sprawie II FSK 452/08, LEX nr 524601. a także do indywidualnej interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w [...], sygn. [...] z dnia 8.12. 2010 r. Minister Finansów uznając stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe podkreślił, że przewidziana w art. 22 ust. 9 pkt 1 pdf 50% stawka kosztów uzyskania przychodów odnosi się jedynie do tych sytuacji, w których wypłata wynagrodzenia twórcy wiąże się z zawarciem umowy przenoszącej prawo własności wynalazku, nie zaś do wynagrodzenia za korzystanie z tego wynalazku przez przedsiębiorcę. W ocenie organu, uregulowania zawarte w ustawie pdf dotyczące kosztów uzyskania przychodów przysługujących twórcom projektów wynalazczych należy rozpatrywać w kontekście przepisów ustawy pwp określających między innymi zasady, na jakich przedsiębiorcy mogą przyjmować projekty racjonalizatorskie i wynagradzać ich twórców. Organ przytoczył treść art. 3 ust. 1 pkt 6, art. 7 ust 1-3 pwp (dotyczących projektów racjonalizatorskich), art. 8 ust. 1 – 3 pwp (dotyczących praw przysługujących twórcy (współtwórcy) wynalazku i twórcy projektu racjonalizatorskiego) i art. 11 ust 1 – 3 i 5 tej ustawy (dotyczących prawa do uzyskania patentu na wynalazek). Argumentował, że przepisy art. 20 i art. 21 pwp stanowią, że twórca wynalazku, wzoru użytkowego albo wzoru przemysłowego uprawniony do uzyskania patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji może przenieść to prawo nieodpłatnie lub za uzgodnioną zapłatą na rzecz przedsiębiorcy albo przekazać mu wynalazek, wzór użytkowy albo wzór przemysłowy do korzystania. Z dniem jego przedstawienia na piśmie następuje przejście na przedsiębiorcę prawa do uzyskania patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji, pod warunkiem przyjęcia wynalazku, wzoru użytkowego albo wzoru przemysłowego przez przedsiębiorcę do wykorzystania i zawiadomienia o tym twórcy w terminie 1 miesiąca, chyba że strony ustalą inny termin. Wskazał, że w myśl art. 22 ust. 1 pwp, jeżeli strony nie umówiły się inaczej, twórca wynalazku, wzoru użytkowego albo wzoru przemysłowego ma prawo do wynagrodzenia za korzystanie z tego wynalazku, wzoru użytkowego albo wzoru przemysłowego przez przedsiębiorcę, gdy prawo korzystania z niego bądź prawo do uzyskania patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji przysługuje przedsiębiorcy na podstawie art. 11 ust. 3 i 5 lub art. 21. Mając na uwadze powyższe uregulowania, organ uznał, że przepis art. 22 ust. 9 pkt 1 pdf odnosi się do tych sytuacji, w których wypłata wynagrodzenia twórcy projektu wynalazczego wiąże się z zawarciem umowy przenoszącej prawo własności tego projektu i przepis ma zastosowanie jedynie w przypadkach przeniesienia prawa własności wynalazku (art. 20 pwp), nie ma zaś zastosowania do wynagrodzenia za korzystanie z tego wynalazku przez przedsiębiorcę (art. 22 ust. 1 pwp). Wynagrodzenie za korzystanie z tego wynalazku wypłacane jest bowiem zgodnie z art. 22 ust. 1 pwp, jako wynagrodzenie za korzystanie z wynalazku. Odnosząc powyższe do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego, Minister Finansów uznał, że w odniesieniu do otrzymanego przychodu z tytułu zawarcia umowy przeniesienia całości praw do receptury za wynagrodzeniem, która nie została zgłoszona do Urzędu Patentowego i nie posiada prawa ochronnego, jako przychód z praw majątkowych, norma przepisu art. 22 ust. 9 pkt 1 pdf, nie ma zastosowania z uwagi na to, że Wnioskodawca nie uzyskał patentu na projekt wynalazczy, a tym samym nie mógł przenieść na przedsiębiorcę praw, których w istocie nie posiadał. W tej sytuacji, w ocenie organu, koszty uzyskania przychodu powinny być obliczone wg zasad ogólnych, o których mowa w art. 22 ust. 1 pdf. Pismem z dnia 19. 11.2012r. Wnioskodawca wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na wezwanie, Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, H.R. wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego potrzymał argumentacje odwołania, że co prawda skarżący nie ma pewności, czy w przypadku zgłoszenia wynalazku, którego jest twórcą do Urzędu Patentowego uzyskałby patent na wynalazek, to z uwagi na fakt, że wynalazek stanowi rozwiązanie nowe i nadaje się do przemysłowego wykorzystania, a tego typu wynalazki (lakiery do betonu) były już przedmiotem zgłoszeń do Urzędu Patentowego, ma podstawy twierdzić, że jego wynalazek posiada zdolność patentową, a zatem, że skarżący jest twórcą uprawnionym do uzyskania patentu. Pełnomocnik ponownie przytoczył wypracowaną w doktrynie definicję własności wynalazku jako zespołu skutecznych uprawnień erga omenes i zauważył, że w art. 20 pwp ustawodawca sformułował dwa tryby przeniesienia przez twórcę praw do wynalazku na rzecz przedsiębiorcy - prawa do uzyskania patentu (nie zaś sam patent, jak uznał organ podatkowy) i przekazania wynalazku za wynagrodzeniem jedynie do korzystania przez tego przedsiębiorcę, co w konsekwencji także prowadzi do przejścia prawa do uzyskania patentu na tego przedsiębiorcę (art. 21 pwp). Pełnomocnik argumentował, że w doktrynie wyróżniono trzy rodzaje umów przenoszących prawa w zakresie wynalazczości: umowy przenoszące patent (przeniesienie prawa z patentu - art. 67 pwp); umowy przenoszące prawo do uzyskania patentu (art. 20 pwp) oraz umowy inne niż służące przeniesieniu praw wyłącznych, w szczególności czynności przekazania do wykorzystania wynalazku, wzoru użytkowego albo wzoru przemysłowego. Odwołując się do stanowiska doktryny i orzecznictwa argumentował, że umowy, których celem jest przeniesienie prawa do uzyskania patentu traktowane są przez ustawodawcę w zasadzie identycznie jak umowy zbycia prawa z patentu jako prawa wyłącznego przysługującego twórcy, a prawo do patentu może być zbyte zarówno przed zgłoszeniem wynalazku do Urzędu Patentowego jak i po złożeniu wniosku o udzielenie wyłączności (S. Sołtysiński w: Prawo własności przemysłowej, Tom 14a, red. R. Skubisz, 2012, s. 692 i wyrok NSA w sprawie II FSK 452/08). W tej sytuacji za błędne pełnomocnik uznał stanowisko organu, że art. 22 ust. 9 pkt 1 pdf nie ma w niniejszym stanie faktycznym zastosowania. Jego zdaniem, ustawodawca nie nałożył prawnego obowiązku rejestracji wynalazku przed przeniesieniem prawa do uzyskania patentu i nie jest istotnym, że Wnioskodawca nie uzyskał patentu na projekt wynalazczy. Istotnym jest zaś to, że Wnioskodawca przeniósł na nabywcę ogół praw do wynalazku wraz z prawem do uzyskania patentu, co jest zgodne z art. 20 pwp. Skarżący, jako twórca receptury posiadał niewątpliwie prawo do uzyskania patentu na wynalazek, o czym stanowi art. 11 ust. 1 pwp i prawem tym skutecznie rozporządził na rzecz przedsiębiorcy. Tym samym, w jego ocenie, w przedstawionym stanie faktycznym doszło do odpłatnego zbycia wynalazku wraz ze wszystkimi prawami, które przysługiwały twórcy, w tym także prawem do uzyskania patentu, a nie jedynie przekazanie prawa do korzystania z wynalazku (swego rodzaju licencja). Wobec powyższego odnośnie otrzymanego wynagrodzenia, na podstawie art. 22 ust. 9 pkt 1 pdf, w ocenie pełnomocnika, skarżący ma prawo zastosować 50% koszty uzyskania przychodów. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona interpretacja zgodna jest z prawem. Przepis art. 22 ust. 9 pkt 1 pdf w brzmieniu obowiązującym od 1.01.2007 r. (nowelizacja Dz.U. 2006 r. Nr 217, poz. 1588) stanowi, że koszt uzyskania przychodów z tytułu zapłaty twórcy za przeniesienie prawa własności wynalazku, topografii układu scalonego, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego określa się w wysokości 50% uzyskanego przychodu. Koszty podatkowe z zastosowaniem tej samej normy procentowej określone zostały przez ustawodawcę również dla przychodów z tytułu opłaty licencyjnej za przeniesienie prawa stosowania wynalazku (i innych wymienionych przedmiotów własności przemysłowej), otrzymanej w pierwszym roku trwania licencji od pierwszej jednostki, z którą zawarto umowę (art. 22 ust. 9 pkt 2 pdf) oraz dla przychodów z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów lub rozporządzenia przez nich tymi prawami ( art. 22 ust. 1 pkt 3 pdf). Treść tych przepisów wskazuje, że preferencyjna wysokość normatywnych kosztów podatkowych, najwyższych przewidzianych w ustawie podatkowej, z możliwością ich zwiększenia (ust. 10 art. 22), dotyczy przychodów ze zbycia lub korzystania z prawa własności intelektualnej chronionego przepisami kodeksu cywilnego (Dz.U. 2010.40.222 ze zm. - dalej: "kc") oraz w zakresie własności naukowej, literackiej i artystycznej – przepisami ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. 2006. 90.631 ze zm. – dalej: upa"), a w zakresie własności przemysłowej, dotyczącej między innymi wynalazków - przepisami ustawy – Prawo własności przemysłowej (pwp). Dobra niematerialne będące rezultatem pracy twórczej w postaci utworów lub ich artystycznych wykonań chronione są przepisami ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (art. 1 ust. 1-2 i art. 85), a wyrażone w postaci opisu wynalazku, przedstawienia materiału identyfikującego topografię układu scalonego oraz opisu elementów wzoru użytkowego, przemysłowego lub znaku towarowego chronione są przepisami ustawy – Prawo własności przemysłowej. Zważyć jednak należy, że autorsko prawna ochrona utworu lub jego wykonania, będąca skutkiem przysługującego autorowi prawa własności utworu, powstaje z chwilą stworzenia (ustalenia) utworu i nie jest zależna od jakichkolwiek formalności (art. 2ust. 1 pkt 3 i 4 upa), natomiast dokonanie wynalazku lub stworzenie innego projektu wynalazczego nie rodzi żadnego bezwzględnie skutecznego uprawnienia dla jego twórcy, gdyż dla nabycia prawa własności tego projektu, czyli korzystania i rozporządzania nim z wyłączeniem innych osób (art. 140 kc), niezbędne jest otrzymanie decyzji administracyjnej o udzieleniu patentu na wynalazek (art. 63 i art. 66 w związku z art. 52 i art. 54 pwp) lub o udzieleniu świadectwa ochronnego na wzór użytkowy i znak towarowy (art. 99 i art. 100 pwp i art. 147 pwp) lub udzieleniu prawa z rejestracji na wzór przemysłowy (zdobniczy) i topografię układu scalonego (art. 105 i art. 203 pwp). Pogląd, że z art. 52, art. 63 i art. 66 pwp wynika wprost, że własność wynalazku, w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego jako prawo podmiotowe o charakterze bezwzględnym, przysługuje jedynie osobie uprawnionej do patentu, jest przyjmowany w doktrynie (A.Szewc, G. Jyż – Prawo własności przemysłowej, W-wa 2003, rozdz.III, Nb 25,26) oraz w orzecznictwie sądowym (w tym w powołanym przez skarżącego wyroku NSA-II FSK 452/08). Kwestia ta podobnie unormowana była w ustawie z dnia 19.10.1972 r. o wynalazczości (Dz.U.1993.26.117 ze zm.), obowiązującej przed wejściem w życie ustawy pwp i również nie budziła wątpliwości. Specyfika "utworu" jakim jest wynalazek, który ma przynosić efekty ekonomiczne poprzez wykorzystanie go w różnych dziedzinach działalności gospodarczej, miała wpływ na ukształtowanie praw przysługujących twórcy wynalazku. Ma on prawo do uzyskania patentu na wynalazek, prawo do otrzymania uzgodnionej zapłaty za przeniesienie prawa do uzyskania patentu, prawo do wynagrodzenia za korzystanie przez przedsiębiorcę z wynalazku, gdy przeniósł na niego prawo do uzyskania patentu lub gdy prawo to przysługuje przedsiębiorcy z mocy prawa, a w sytuacji gdy twórca wynalazku nabędzie prawo jego własności przez uzyskanie patentu może przenieść to prawo za zapłatą lub korzystać z tego prawa z wyłączeniem innych osób (art. 8 ust. 1, art. 11, art. 20, art. 22 i art. 63 pwp). Przepisy ustawy pwp nie dopuszczają oceny "zdolności patentowej" wynalazku na podstawie oceny dokonanej przez twórcę wynalazku, a w zgłoszeniu "oświadczenie" dotyczyć może jedynie autorstwa wynalazku. Oczywistym jest również, że ustawa pwp nie "definiuje" prawa własności wynalazku bo atrybuty prawa własności określone są w kc, a ustawa pwp wskazuje jedynie przez kogo, w jaki sposób i z jakim momentem prawo to jest nabywane i co jest przedmiotem tego prawa. Tak więc ustalenie, czy opisany przez twórcę wynalazek może być przedmiotem patentu – prawa własności wynalazku, dokonywane jest w sprawie z zakresu własności przemysłowej przez właściwy rzeczowo organ administracji rządowej – Urząd Patentowy (art. 259 i art. 261 pwp). Równocześnie, każdy wynalazek jest dla twórcy źródłem praw majątkowych, gdyż niezależnie od tego, czy wynalazek ma "zdolność patentową" twórca może zbyć przysługujące mu prawo do uzyskania patentu uzyskując zapłatę, a także może przekazać wynalazek przedsiębiorcy do korzystania i uzyskiwać z tego tytułu wynagrodzenie przez okres 5 lat – art. 12 ust. 1, art. 20, art. 22 i art. 23 pwp. W ocenie Sądu, art. 22 ust. 9 pkt 1 pdf nie ma zastosowania do takich okoliczności. Jego treść jest jasna – procentową normę kosztów podatkowych określa się w stosunku do przychodu uzyskanego przez twórcę wynalazku z tytułu zapłaty za przeniesienie prawa własności wynalazku. Skoro z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wprost wynika, że Wnioskodawca – twórca wynalazku nie dokonał jego zgłoszenia w Urzędzie Patentowy, to nie dysponował prawem własności wynalazku (patentu), a jedynie prawem do uzyskania prawa własności wynalazku i prawem do otrzymania wynagrodzenia za korzystanie z wynalazku, z możliwością jego podwyższenia przewidzianą w art. 23 pwp. Zważyć również należy, że powyższy przepis ustawy podatkowej był w okresie ostatnich 20 lat nowelizowany 5 krotnie, przy czym od początku jego obowiązywania (od 1992r.) dotyczył normatywnego określenia kosztów podatkowych wyłącznie dla przychodu uzyskanego z tytułu zapłaty za przeniesienie prawa własności projektów wynalazczych w nim wymienionych. Począwszy od 1.01.1993 r. (Dz.U. 1993.28.127 – art. 1 pkt 14 lit.d) przewidziana nim preferencja podatkowa obejmowała jedynie "pierwszego właściciela" wynalazku (projektu wynalazczego), a zgodnie z wówczas obowiązującą ustawą – Prawo wynalazcze (Dz.U.1984.33.177 ze zm.), tak jak i obecnie, wynikające z patentu prawo własności wynalazku udzielane było przez Urząd Patentowy (nie decyzją, a "dokumentem patentowym") osobie uprawnionej do uzyskania patentu, a to uprawnienie również było zbywalne. Druga istotna zmiana treści art. 22 ust. 9 pkt 1 pdf dokonana została nowelizacją obowiązującą od 1.01.2007 r. (Dz.U.2006.217.1588) i wówczas również ograniczono krąg osób uprawnionych do przewidzianej nim preferencji podatkowej wyłącznie do twórców wynalazków, a tym samym wyłączono z tego kręgu inne osoby niż twórcy posiadające prawo własności wynalazku przyznane im decyzją Urzędu Patentowego. W ocenie Sądu, fakt, że ustawodawca w tym przepisie (oraz w pkt 2 ust. 9 tego artykułu) nie zawarł odesłania do przepisów Prawa wynalazczego, a następnie do przepisów Prawa własności przemysłowej nie oznacza, ze wskazane w nim prawo dotyczące przedmiotów własności przemysłowej może być wykładane z pominięciem przepisów tych ustaw. Pojęcia "wynalazek", "topografia układu scalonego", "wzór użytkowy", "wzór przemysłowy" dotyczą dóbr majątkowych, o których mowa w ustawie pwp. Również zakres i treść praw przysługujących twórcy tych dóbr określone są w tej ustawie. Jeżeli dobrem majątkowym jest wynalazek, to prawo wyłącznego – z wyłączeniem innych osób – korzystania z tego dobra majątkowego nabyć można przez uzyskanie patentu (art. 63 pwp). Skoro w art. 22 ust. 9 pkt 1 pdf użyte jest sformułowanie "prawo własności wynalazku", to oznacza, że odnosi się ono do własności jako kategorii prawnej, czyli możliwości najszerszego korzystania z wynalazku z wyłączeniem innych osób, w granicach określonych przez ustawy. Przed uzyskaniem prawa z patentu (uprawnienia z patentu) twórcy wynalazku przysługuje zbywalne prawo do uzyskania patentu, choć i to prawo podlega ograniczeniom ustawowym (art. 11 pwp) oraz prawo do wynagrodzenia za korzystanie z tego wynalazku, a nie prawo własności, o którym mowa w art. 63 pwp oraz w art. 22 ust. 9 pkt 1 pdf. W motywach skargi zasadnie wskazano na konieczność językowej oraz systemowej wykładni art.22 ust. 9 pkt 1 pdf, jednakże nietrafnie utożsamiano prawo do uzyskania patentu na wynalazek z prawem z patentu. Zgodnie z przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji stanem faktycznym, skarżący na podstawie umowy przeniósł za wynagrodzeniem na nabywcę ( przedsiębiorcę) wszelkie prawa do receptury będącej przedmiotem wynalazku, na który patent nie został udzielony. W związku z tym, w interpretacji zasadnie wskazano, że przychód uzyskany przez skarżącego na podstawie tej umowy nie mógł być przychodem z tytułu zapłaty za przeniesienie prawa własności wynalazku. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.2012.270.ze zm.) - orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło