II GZ 295/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 2 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Po 251/13 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Po 251/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. odmówił przyznania R. P. prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011. Z przedstawionego przez Sąd I instancji stanu sprawy wynikało, że sprawa z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym została już prawomocnie rozstrzygnięta. Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2013 r., sygn. akt II GZ 520/12, oddalono zażalenie strony na postanowienie z dnia 4 lipca 2013 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W związku z tym ponownie złożony wniosek należało rozpoznać w myśl art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), a więc ustalić, czy nastąpiła zmiana okoliczności umożliwiająca przyznanie stronie prawa pomocy. Sąd I instancji podniósł, że przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy w dotychczas przeprowadzonym postępowaniu wpadkowym był brak wykazania przez skarżącego jego rzeczywistej sytuacji materialnej i zdolności do ponoszenia kosztów postępowania. Dane zawarte w oświadczeniu o stanie majątkowym, finansowym i dochodach nie pozwalały na ocenę, czy zasoby materialne wnioskodawcy wystarczają tylko na zaspokojenie bieżących potrzeb koniecznego utrzymania siebie i rodziny, czy też dysponuje on zasobami w rozmiarze pozwalającym na pokrycie kosztów sądowych. Samo oświadczenie strony o trudnej sytuacji finansowej nie stanowi bowiem wystarczającego wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem Sądu I instancji, wnioskodawca w dalszym ciągu nie ujawnia źródeł swoich dochodów. Konsekwentnie odmawiając ich wyjawienia uniemożliwia zbadanie, czy rzeczywiście uległy zmianie okoliczności i obecnie nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i niezbędne jest ustanowienie mu pełnomocnika z urzędu. Podobnie jak poprzednio wnioskodawca powołuje się enigmatycznie na swoją sytuację osobistą, chorobę, zadłużenie oraz brak jakichkolwiek środków finansowych i majątku. Wobec powyższego Sąd I instancji stwierdził, że wniosek skarżącego nie świadczy o zmianie okoliczności przemawiających za przyznaniem prawa pomocy. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, sprawa z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w niniejszym postępowaniu została już prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z uzasadnienia postanowienia NSA z dnia 24 września 2013 r. wynika, że wówczas powodem odmowy przyznania prawa pomocy była odmowa przedłożenia przez skarżącego informacji (dokumentów) umożliwiających przeprowadzenie przez Sąd pełnej oceny jego sytuacji majątkowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozpoznając kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny sytuacji materialnej skarżącego w kontekście konieczności zastosowania art. 165 p.p.s.a. Skarżący nie wykazał takiej zmiany okoliczności sprawy, która uzasadniałaby korektę wcześniejszego rozstrzygnięcia odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dalszym ciągu nie ujawnił źródeł swoich dochodów, ani nie przedstawił dokumentów, które mogłyby świadczyć o tym, że obecnie nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z tej przyczyny Sąd I instancji prawidłowo odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.