V SA/Wa 2543/12

WyrokWSA w Warszawie2013-05-22

Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Piotr Kraczowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pracodawca, który w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych znajdował się w trudnej sytuacji ekonomicznej (w tym w postępowaniu układowym), może otrzymać dofinansowanie, jeśli postępowanie upadłościowe zostało zakończone przed wydaniem decyzji administracyjnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące pomocy publicznej, ograniczając ocenę sytuacji ekonomicznej przedsiębiorcy wyłącznie do dnia złożenia wniosku o dofinansowanie. Prawo nie wyklucza możliwości uwzględnienia poprawy sytuacji ekonomicznej po złożeniu wniosku, zwłaszcza gdy postępowanie upadłościowe zostało zakończone przed wydaniem decyzji. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona z powodu naruszenia prawa materialnego i niewłaściwego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Spółka K. Sp. z o.o. złożyła wniosek o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za listopad 2010 r. W momencie składania wniosku spółka znajdowała się w postępowaniu układowym, co zostało odnotowane w formularzu pomocy de minimis. Prezes PFRON odmówił wypłaty dofinansowania, uznając spółkę za przedsiębiorstwo w trudnej sytuacji ekonomicznej zgodnie z kryteriami unijnymi. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję, argumentując, że postępowanie układowe nie jest równoznaczne z upadłością, a po jego zakończeniu i zatwierdzeniu układu sytuacja ekonomiczna spółki uległa poprawie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej oraz zasądził od Ministra na rzecz K. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 457 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2013 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc listopad 2010 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz K. Sp. z o.o. z siedzibą w C. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez K. Sp. z o.o. w C. jest decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) Nr [...] z dnia [...] października 2011 r. odmawiającą wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc listopad 2010 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] grudnia 2010r., a więc w terminie przewidzianym w § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 8, poz.43 z późn. zm.) Spółka złożyła wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc listopad 2010r. wraz z formularzem informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc inną niż pomoc w rolnictwie lub rybołówstwie, pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie. W tym samym czasie toczyło się również postępowanie w sprawie przyznania dopłaty do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych za miesiąc październik 2010 r. W złożonym formularzu zawierającym informacje na temat Spółki zaznaczyła ona, że jest małym przedsiębiorstwem a nadto, że jest objęta sądowym postępowaniem naprawczym. Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. K. sp. z o.o. została powiadomiona przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, że wszczęto postępowanie w sprawie przyznania wnioskowanego dofinansowania oraz, poinformowana o warunkach udzielenia pomocy ze środków Funduszu. Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. Spółka odniosła się do przepisów wspólnotowych dotyczących udzielania pomocy przedsiębiorstwom zagrożonym ze szczególnym uwzględnieniem treści Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz.U.UE C z 2004 r. Nr 244, poz.2 ze zm.) i wyjaśniła, że postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] września 2009 r. (sygn. Akt [...]) ogłoszona została upadłość Spółki z możliwością zawarcia układu. Spółka wyjaśniła, że układ nie jest upadłością w rozumieniu ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych. Prezes Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawn ych decyzją z dnia [...] maja 2011 r. odmówił Spółce wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych za październik i listopad 2010 r. Na skutek odwołania Spółki decyzja ta została uchylona decyzją Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2011r. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezes PFRON decyzją z [...] października 2011 r. odmówił wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc listopad 2010 r. Prezes PFRON oparł swoją decyzję na treści art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011 r., Nr 127, poz.721 ze zm. dalej ustawa o rehabilitacji) oraz art.1 ust.6 lit.c oraz art.1 ust.7 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art.87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz.Urz.UE L 214 z 6.08.2008 r., zwanego dalej rozporządzeniem 800/2008). Powołując się na wyjaśnienia Spółki organ I instancji stwierdził, że postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] września 2009 r. ogłoszona została upadłość Spółki z możliwością zawarcia układu. Wskazał, że w związku z pisemnym wezwaniem Spółki (pismo z [...] sierpnia 2011 r.) do złożenia wskazanych dokumentów obrazujących sytuację ekonomiczną Spółki pismem z [...] sierpnia 2011 r. Spółka wyjaśniła, że sprawozdania finansowe nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji ponieważ w świetle obowiązujących przepisów nie jest ona obowiązana do ich złożenia. Spółka podkreśliła, że w związku z postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] lipca 2011 r. zakończone zostało postępowanie upadłościowe wobec czego informacja dotycząca objęcia jej takim postępowaniem jest nieaktualna. Spółka powołała się na swoją aktualną sytuację finansową wskazując, że jest ona dobra a jedynym dla niej zagrożeniem jest fakt odmowy wypłat dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych. Sąd wydając postanowienie o otwarciu postępowania układowego potwierdził możliwość zrestrukturyzowania i odbudowy kapitałów Spółki, w oparciu o kapitały własne, dochody przedsiębiorstwa i współpracę wierzycieli. Odnosząc się do podnoszonych kwestii Organ stwierdził, że w chwili wystąpienia z wnioskiem za miesiąc listopad 2010 r. Spółka spełniała kryterium z art.1 ust.7 lit.c rozporządzenia 800/2008, będąc przedsiębiorstwem w trudnej sytuacji ekonomicznej (będąc przedsiębiorstwem zagrożonym) bowiem postępowanie w sprawie zakończenia postępowania upadłościowego zakończyło się postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] lipca 2011 r., a Fundusz jest zobowiązany do badania sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy występującej w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie. Od decyzji tej skarżąca złożyła odwołanie do Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy powołał się na przepis art. 48a ust. 2 i ust 3 ustawy o rehabilitacji, które stanowią, że środki Funduszu, przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą na podstawie art. 26, art. 26a (dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych), art. 26d i art. 32 ust. 1 pkt 2 stanowią pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu. Minister wskazał, że pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą i znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej, a kryteria te zostały określone w rozporządzeniu 800/2008 oraz w Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz.U.UE C z 2004 r. Nr 244, poz.2 ze zm.), przy czym definicję zagrożonego przedsiębiorstwa określoną w Wytycznych stosuje się do dużych przedsiębiorstw. Ponieważ strona wskazała, iż jest małym przedsiębiorstwem, przy ocenianiu jej sytuacji finansowej będzie miała zastosowanie uproszczona definicja przedsiębiorstwa zagrożonego określona w rozporządzeniu 800/2008. Organ odwoławczy wskazał również, że zgodnie z pkt 2a objaśnień do załącznika nr 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. stanowiącego wzór formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc inną niż pomoc w rolnictwie lub rybołówstwie, pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie , w części B załącznika dotyczącego informacji dotyczących sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy punkty 5 – 7 nie dotyczą mikro, małych i średnich przedsiębiorstw. Organ wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 6 lit. c w/w rozporządzenia Komisji, do małych przedsiębiorstw stosuje się uproszczoną definicję przedsiębiorstwa zagrożonego, z której wynika, że za takowe uważa się przedsiębiorstwo spełniające jeden z warunków: 1. w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - jeżeli ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy; lub 2. w przypadku spółki, której przynajmniej niektórzy członkowie są w sposób nieograniczony odpowiedzialni za długi spółki - jeżeli ponad połowa jej kapitału według sprawozdania finansowego została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy; lub 3. bez względu na rodzaj spółki, jeżeli zgodnie z prawodawstwem krajowym podlega zbiorowemu postępowaniu w sprawie niewypłacalności. MIPS wskazał ponadto, że definicja niewypłacalności na gruncie prawa krajowego określona została w ustawie z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1361, ze zm.). Jej spełnienie oznacza automatycznie, iż przedsiębiorca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Podkreślił, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że spółka na dzień złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania nie wykonywała swoich zobowiązań prywatnoprawnych i publicznoprawnych - skarżąca nie regulowała swoich zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Urzędu Skarbowego. Powołując się na wyjaśnienia do art.11 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze zawarte w piśmie UOKiK z dnia [...].09.2011 r. stwierdził, że nie ma znaczenia czy upadłość jest układowa czy likwidacyjna, bowiem zarówno jeden jak i drugi rodzaj postępowania upadłościowego wszczynane jest z powodu niewypłacalności dłużnika. Organ podniósł, że zasadnicze znaczenie w sprawie ma również fakt, iż organ rozpatrujący sprawę bada sytuację ekonomiczną strony na dzień złożenia przez nią wniosku o udzielenie pomocy - wskazuje na to przepis art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, zgodnie z którym podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o jej udzielenie, informacji dotyczących wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacji o otrzymanej pomocy publicznej, zawierających w szczególności wskazanie dnia i podstawy prawnej jej udzielenia, formy i przeznaczenia, albo oświadczenia o nieotrzymaniu pomocy. Wszelkie informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej strony są więc składane w dniu złożenia wniosku o udzielenie pomocy, i na podstawie tych dokumentów dokonywana jest ocena, czy podmiot jest pracodawcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Tym samym ewentualna poprawa sytuacji ekonomicznej strony po dniu złożenia przez stronę wniosku nie ma wpływu na dokonane rozstrzygnięcie. Minister wskazał, że tym samym zawarte w odwołaniu argumenty strony nie podważyły prawidłowości decyzji podjętej przez organ I instancji. Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej wnosząc o uchylenie decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi wskazała, że postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] września 2009 r. ( sygn. akt [...] ) została ogłoszona upadłość z możliwością układu K. Sp. z o.o. Z. w C.. Sąd wydając postanowienie o otwarciu postępowania układowego potwierdził możliwość zrestrukturyzowania i odbudowy kapitałów spółki w oparciu o kapitały własne, dochody przedsiębiorstwa i współpracę wierzycieli. Skarżąca podkreśliła, że przedsiębiorstwa prowadzącego postępowanie układowe nie można oceniać według tych samych kryteriów co podmiotu zagrożonego upadłością, który nie podjął działań zmierzających do odzyskania pozycji rynkowej i kapitałowej. Wskazała, że układ nie jest upadłością w rozumieniu ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, stanowisko takie przedstawił w sposób jednoznaczny Prezes Zarządu PFRON w piśmie [...] z dnia [...].12.2010r. a potwierdził je Minister Pracy i Polityki Społecznej w decyzji z dnia [...] marca 2010 r. [...]. Spółka wskazała również, że Sąd Rejonowy w B. postanowieniem z dnia [...].06.2011 r. prawomocnie zatwierdził układ , a postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. zakończył postępowanie upadłościowe Spółki. Podniosła, że przedsiębiorstwo prowadzące postępowanie układowe nie spełnia przesłanek do objęcia zbiorowym postępowaniem w sprawie niewypłacalności i nie może być wobec niego wdrożone kolejne postępowanie upadłościowe. Jeżeli przedsiębiorstwo takie wykonuje swoje zobowiązania i wypracowuje zysk to nie można uznać, że znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Podkreśliła, że w chwili podjęcia decyzji przez organ I i II instancji Spółka nie spełniała kryteriów do objęcia jej postępowanie upadłościowym oraz postępowaniem takim nie była objęta. Skarżąca spółka podkreśliła ponadto, że wstrzymując wypłatę dofinansowania Prezes Funduszu pozbawił przedsiębiorstwo gwarantowanych przychodów zmuszając je w ten sposób do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości a następnie może nadal odmawiać wypłaty dofinansowania powołując się na fakt, że podmiot został objęty postępowaniem upadłościowym. W ten sposób Prezes Funduszu kreuje upadłość zamiast jej zapobiegać. Spółka podniosła, że organ administracyjny wydając decyzję musi opierać się na stanie obowiązującym w dniu jej wydania a nie na stanie, jaki obowiązywał w dniu złożenia wniosku o jej wydanie. Powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn.akt V CSK 211/10 wskazała, że krótkotrwale wstrzymanie płacenia długów na skutek przejściowych trudności nie jest podstawą do ogłoszenia upadłości, gdyż o niewypłacalności w rozumieniu art.11 prawa upadłościowego można mówić dopiero wtedy gdy dłużnik dłuższy czas nie wykonuje przeważającej części swoich zobowiązań. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Podejmując rozstrzygnięcie sąd administracyjny ma obowiązek zbadania, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się więc ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących na podstawie właściwych ustaw sądowi administracyjnemu, Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona. Podstawę prawną rozstrzygnięcia dokonanego przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej orzekającego jako organ II instancji w sprawie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych skarżącej spółki stanowiły przepisy: 1. ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U.2008r. Nr 14, poz.92 z p. zm., zwanej dalej ustawą o rehabilitacji), 2. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. Nr 53, poz.312, zwanego dalej rozporządzeniem) 3. przepis art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007r. Nr 59, poz.404 ze zm.) 4. rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz.U.UE.L.08.214.3) - dalej jako rozporządzenie 800/2008. Organ II instancji rozważył również możliwość zastosowania przepisów zawartych w Komunikacie Komisji zawierającym "Wytyczne wspólnotowe dotyczące pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw" (DzU.UE.C.04.244.2), zwane dalej Wytycznymi. Stosownie do przepisu art. 48 a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą, znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Należy wyjaśnić, że wypłacanie podmiotom gospodarczym dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych stanowi niewątpliwie pomoc publiczną. Pomoc publiczna co do zasady jest niedozwolona. Niektóre jednak rodzaje pomocy publicznej zostały uznane za zgodne ze wspólnym rynkiem i jako takie dozwolone. Są to rodzaje pomocy do których zastosowanie ma rozporządzenie 800/2008. Kategorie dozwolonej pomocy publicznej zostały określone w art.1 rozporządzenia 800/2008, gdzie w ust.1 lit. i) wskazano, że rozporządzenie ma zastosowanie do pomocy dla pracowników znajdujących się w szczególnie niekorzystnej sytuacji lub niepełnosprawnych. W rozporządzeniu 800/2008 określone zostały sytuacje, w których nie ma ono zastosowania, pomimo że dana kategoria pomocy została nim objęta. W przypadku zaistnienia takiej sytuacji pomoc jako pomoc publiczna niezgodna ze wspólnym rynkiem nie może być udzielona. Pomoc ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych stanowiąca dofinansowanie dla pracodawców do wynagrodzeń zatrudnianych przez nich osób niepełnosprawnych stanowi pomoc na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia 800/2008 uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art.87 i 88 Traktatu i dofinansowanie to powinno być zgodne z postanowieniami tego rozporządzenia. Do uznania, że przedsiębiorstwo znajduje się trudnej sytuacji ekonomicznej należy więc stosować kryteria określone w rozporządzeniu 800/2008. Rozporządzenie 800/2008 nie zawiera definicji przedsiębiorstwa w trudnej sytuacji ekonomicznej, określa natomiast kryteria uznania przedsiębiorstwa za przedsiębiorstwo zagrożone, stanowiąc w art. 1 ust. 6 lit c, że rozporządzenie nie ma zastosowania do pomocy dla zagrożonych przedsiębiorstw, co oznacza, że pomoc dla zagrożonych przedsiębiorstw jest pomocą publiczną niezgodną ze wspólnym rynkiem i nie może być udzielona. Definicja zagrożonego MŚP (Małego, Średniego Przedsiębiorstwa) została sformułowana w art. 1 ust.7 rozporządzenia 800/2008, który stanowi, że "Dla celów ust. 6 lit. c, MŚP uważa się za zagrożone przedsiębiorstwo, jeżeli spełnia następujące warunki: a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - jeżeli ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy; lub b) w przypadku spółki, której przynajmniej niektórzy członkowie są w sposób nieograniczony odpowiedzialni za długi spółki - jeżeli ponad połowa jej kapitału według sprawozdania finansowego została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy; lub c) bez względu na rodzaj spółki, jeżeli zgodnie z prawodawstwem krajowym podlega zbiorowemu postępowaniu w sprawie niewypłacalności." Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał przywołane wyżej przepisy art.1 ust.6 lit. c oraz art.1 ust.7 lit. a i lit. c rozporządzenia 800/2008, a także art.45 ust.3a oraz art. 26 a ust. 9 a w zw. z art. 48 a ust. 3 pkt. 1 ustawy o rehabilitacji. Te dwa ostatnie przepisy stanowią podstawę do wydania decyzji związanej, bowiem w przypadku stwierdzenia, iż pracodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej, Prezes Zarządu PFRON ma obowiązek wydania decyzji odmownej. Trudna sytuacja ekonomiczna podlega jednak ocenie organu, i dlatego trafne są zarzuty skargi, co do faktu, że organ dokonując oceny okoliczności podlegających badaniu w zakresie sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstwa zawęził okres czasu, w jakim podlegaja one badaniu. Treść powoływanego przez organ art. 37 ust. 5 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, jak również art. 26a ustawy o rehabilitacji, który ogólnie stanowi w jakich wypadkach przysługuje miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, czy art. 48 a ust. 3 ustawy o rehabilitacji, nie wskazują wprost na to, że analiza sytuacji ekonomicznej przedsiębiorcy musi być ograniczona do momentu złożenia wniosku . W kwestii tej stanowisko sądów administracyjnych nie było jednolite co wynika z przywoływanych przez organ i stronę wyroków. Odnosząc się do tej kwestii Sąd jest zdania , że z treści przepisów mających zastosowanie w sprawie, nie wynika bezwzględny obowiązek oceny sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstwa na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie. Tym niemniej w praktyce, co do zasady sytuacja ekonomiczna przedsiębiorstwa dokonywana jest na dzień złożenia wniosku bo narzuca to zakres, treść dokumentów oraz informacji składanych przy wniosku przez przedsiębiorstwo ubiegające się o dofinansowanie, co nie oznacza, że oprócz wspomnianych dokumentów strona nie może złożyć dodatkowych informacji zwłaszcza jeśli po złożeniu wniosku zaszła zmiana w jej sytuacji . Zakres i rodzaj informacji wymaganych przepisami prawa, które musi przedstawić podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, jest różny w zależności od wielkości przedsiębiorstwa i został określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie. Wzór formularza informacji został określony w załączniku do rozporządzenia. Badając sytuację ekonomiczną wnioskodawcy Minister Pracy i Polityki Społecznej odwołał się do przepisu art. 37 ust.5 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, który stanowi: " Podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o jej udzielenie, informacji dotyczących wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacji o otrzymanej pomocy publicznej, zawierających w szczególności wskazanie dnia i podstawy prawnej jej udzielenia, formy i przeznaczenia, albo oświadczenia o nieotrzymaniu pomocy." Z faktu, że wszelkie informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy są składane w dniu złożenia wniosku o udzielenie pomocy organ orzekający wywiódł, iż organ rozpoznający sprawę przyznania pomocy bada sytuację ekonomiczną strony na dzień złożenia wniosku o udzielenie pomocy oraz, że ewentualna poprawa sytuacji ekonomicznej strony po złożeniu wniosku nie ma wpływu na dokonane rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu takie restrykcyjne stanowisko nie jest trafne i nie znajduje dostatecznego uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Z faktu dokonywania oceny sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy na podstawie dokumentów i informacji złożonych w dacie składania wniosku nie wynika obowiązek oceny tej sytuacji wyłącznie na tę datę, ale obowiązek dokonania oceny na ich podstawie przy uwzględnieniu możliwości i obowiązku dokonania oceny sytuacji ekonomicznej strony - na podstawie złożonych dokumentów - także w przyszłości. Ze sformułowania zacytowanego wyżej przepisu art.37 ust.5 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej nie wynika, że wykluczone jest uzupełnienie informacji dotyczących wnioskodawcy w toku postępowania. Na możliwość uzupełniania dokumentacji w toku postępowania o udzielenie pomocy publicznej wskazuje brzmienie ust.7 art.37, który stanowi, że do czasu przekazania przez podmiot ubiegający się o pomoc zaświadczeń, oświadczeń lub informacji, o których mowa w ust. 1, 2 i 5, pomoc nie może być udzielona temu podmiotowi. Niezałączenie do wniosku wymaganych zaświadczeń czy informacji nie powoduje automatycznej odmowy udzielenia pomocy, ale wstrzymanie jej udzielenia do czasu uzupełnienia dokumentacji. Brak jest podstaw do przyjęcia, że mają to być dokumenty i informacje z daty składania wniosku. Sąd jest zdania, że z treści art. 48a ust. 3 ustawy o rehabilitacji, nie wynika – jak uznaje Minister - bezwzględny obowiązek badania sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstwa na datę złożenia wniosku. Z przepisu tego wynika bowiem, że pomoc dla pracodawcy będącego w trudnej sytuacji ekonomicznej nie może mu w takim przypadku " zostać udzielona lub wypłacona", a więc odwołuje się do momentu orzekania i wypłacenia pomocy, a nie do dnia złożenia wniosku. Konsekwencją dokonania błędnej wykładni prawa materialnego przez orzekające organy było uchybienie obowiązkowi należytego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a. w zw. z art. 48 a ust.3 a ustawy o rehabilitacji) oraz wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Organ rozpoznający sprawę nie zbadał bowiem sytuacji ekonomicznej skarżącej na dzień wydania decyzji, w sytuacji zakończenia postępowania upadłościowego . Z tych wszystkich przyczyn organ winien dokonać tej oceny przy ponownym rozpatrzeniu sprawy z uwzględnieniem wyżej wyrażonych poglądów zarówno w zakresie wykładni prawa materialnego, jak i niezbędnego zakresu postępowania dowodowego dla ustalenia stanu faktycznego oraz obowiązku organu administracji wyczerpującego rozpatrzenia tegoż materiału dowodowego. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i na mocy art. 145 § 1 ust.1 litera a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło