II SA/Bk 896/12

WyrokWSA w Białymstoku2013-05-23

Skład orzekający: Danuta Tryniszewska-Bytys, Marek Leszczyński, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może rozdzielić wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, złożony na podstawie kilku przesłanek (art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a.), na dwa odrębne postępowania, a następnie odmówić wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. z powodu nieudowodnienia przez stronę terminu dowiedzenia się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia, podczas gdy strona nie brała udziału w pierwotnym postępowaniu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może rozdzielać wniosku o wznowienie postępowania na podstawie różnych przesłanek (art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a.) i prowadzić ich w odrębnych postępowaniach. Jeśli strona nie brała udziału w pierwotnym postępowaniu, a wnioskuje o jego wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to termin do złożenia wniosku biegnie od dnia dowiedzenia się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). W takim przypadku organ nie może następnie odmówić wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. z powodu nieudowodnienia przez stronę terminu dowiedzenia się o nowych okolicznościach, ponieważ sama przesłanka braku udziału w postępowaniu otwiera drogę do merytorycznego badania sprawy od nowa, bez konieczności wykazywania terminu dowiedzenia się o nowych okolicznościach.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, wskazując jako podstawy art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a., ponieważ nie brali udziału w pierwotnym postępowaniu. Prezydent Miasta B. rozdzielił wniosek na dwa odrębne postępowania. W jednym z nich, dotyczącym przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., odmówił wznowienia, uznając, że skarżący nie wykazali terminu dowiedzenia się o nowych okolicznościach. Wojewoda P. utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżyli postanowienie Wojewody, argumentując, że organy błędnie rozdzieliły wniosek i nieprawidłowo oceniły ich status jako strony.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody P. oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta B. i stwierdził, że postanowienia te nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Wojewody P. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 maja 2013 r. sprawy ze skargi A. S. Ł.-K.j i A. R. K. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] czerwca 2012 roku numer [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienia nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżących A. S. Ł.-K. i A. R. K. solidarnie kwotę [...] (słownie: [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.- Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. numer [...], sprostowaną postanowieniami z dnia [...] i [...] stycznia 2012 r., Prezydent Miasta B. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Domowi Zakonnemu Z. S. M. [...] w B. pozwolenia na roboty budowlane polegające na rozbudowie budynku szkoły podstawowej i gimnazjum (powierzchnia zabudowy części rozbudowywanej 216, 20 m2, kubatura 3.715 m3) z towarzyszącym zagospodarowaniem terenu oraz budową muru oporowego i rozbiórką odcinka linii kablowej elektroenergetycznej niskiego napięcia oraz budową odcinka linii elektroenergetycznej niskiego napięcia, budową dwóch przyłączy ciepłowniczych i telefonicznego, budową instalacji doziemnych: kanalizacji deszczowej i sanitarnej na działkach numer [...], [...], [...] przy ul. M. w B. - zgodnie z przedłożonym projektem budowlanym. Ustalono, że obszar oddziaływania inwestycji obejmuje działki numer [...], [...], [...]. Organ dokonał sprawdzenia przedłożonego projektu budowlanego z punktu widzenia wymagań przepisów art. 35 ust. 1 w związku z art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz ocenił, że po uzupełnieniu projektu zgodnie z postanowieniem z dnia 23 listopada 2011 r. – spełnia on wszelkie wymagania wynikające dla wnioskowanych robót z przepisów prawa budowlanego i przepisów techniczno – budowlanych. Pozytywnie oceniono również zgodność inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Miejskiej B. z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...]). Ustalono, że działki objęte opracowaniem posiadają dostęp do drogi publicznej. Z uwagi na obszar oddziaływania inwestycji przymiot stron postępowania przyznano wyłącznie właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości nr [...], [...] (inwestor) oraz nieruchomości nr [...] (P. D. S.A. Oddział w B.) – temu ostatniemu z uwagi na rozbieraną linię energetyczną oraz odległość obiektu do granicy tej nieruchomości. Stwierdzono, że planowana rozbudowa znajduje się w zabudowie śródmiejskiej. Umożliwia to zatem, zdaniem organu, zastosowanie § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i uznanie za spełnione warunki przesłaniania także przy zaprojektowaniu nowego obiektu w odległości połowy wysokości jego przesłaniania w stosunku do potencjalnego obiektu na działkach sąsiednich. Stąd jako zgodne z prawem oceniono następujące parametry: wysokość krawędzi przesłaniającej części rozbudowywanej o wielkości 16, 35 m i jej usytuowanie w odległości 4,30 m od działki sąsiedniej nr 2[...], wysokość krawędzi przesłaniającej części rozbudowywanej o wielkości 14,45 m i jej usytuowanie w odległości 3,24 – 3, 70 m od działki sąsiedniej nr [...]. Z analizy przesłaniania wynika też, że parametry inwestycji umożliwiają zapewnienie co najmniej 1,5 godzinnego, przypadającego w godzinach 7oo – 17oo, nasłonecznienia ewentualnej zabudowy na działkach nr [...], [...] i [...]. Stwierdzono, że projektowany mur oporowy (palisadowy) nie wymaga wykopów i nie wpłynie na nośność terenu w jego pobliżu. Inwestor uzyskał pozytywną opinię właściwego konserwatora zabytków oraz zgodę właściwego organu na wykonanie robót z odstępstwem od zapisów § 12 ust. 1 pkt 1 i § 19 ust. 1 pkt 2 warunków technicznych tzn. na wykonanie ściany z otworami okiennymi i drzwiowymi w odległości od 0,28 – 4 m od granicy działki sąsiedniej nr [...] i na wykonanie ściany z oknami do pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku oświaty i wychowania w odległości 7,7 – 8,75 m od dziewięciu miejsc postojowych na działce nr [...]. Odstępstwo jest uzasadnione kształtem działki inwestycyjnej, niewielką jej powierzchnią możliwą do zabudowy, ustaleniami planu miejscowego (obszar 3UO), w którym ustanowiono dwie nieprzekraczalne linie zabudowy od strony ulicy M. i od strony istniejącego stawu, zagospodarowaniem centralnej części działki inwestora salą gimnastyczną, zagospodarowaniem terenu od strony ulicy M. miejscami parkingowymi i dojazdem, koniecznością zwiększenia ilości sal lekcyjnych od strony północnej, jak również względami ewakuacyjnymi. Wskazano, że w trybie art. 10 § 1 k.p.a. żadna ze stron nie zgłosiła uwag i zastrzeżeń. Powyższa decyzja stała się ostateczna w dniu [...] grudnia 2011 r. bez wdrożenia kontroli instancyjnej. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. Wojewoda P. stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji o pozwoleniu na budowę wniesionego przez A. S. Ł. – K. i A. R. K. Wyjaśnił, że nieprzekraczalny termin odwołania obowiązujący dla podmiotów, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym upływa z końcem terminu, w którym odwołanie mogą złożyć strony tego postępowania. W przedmiotowej sprawie nie został on dochowany. W dniu [...] stycznia 2012 r. A. S. Ł. – K. i A. R. K.złożyli na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. o udzieleniu pozwolenia na rozbudowę szkoły prowadzonej przez Zgromadzenie Sióstr. Wskazali, że powinni być jego stroną z powodu posiadania prawa własności do działek o numerach [...], [...], [...] - sąsiednich wobec inwestycji. Wyjaśnili, że o decyzji o pozwoleniu na budowę dowiedzieli się, gdy na terenie inwestycji rozpoczęto prace budowlane, a o jej prawomocności – dopiero [...] grudnia 2011 r. W ich ocenie zostali pokrzywdzeni ustaleniem o zgodności z prawem projektu budowlanego pod kątem zachowania wymaganych odległości i warunków nasłonecznienia, bowiem ograniczono do 1,5 h dostęp światła do pomieszczeń w ich potencjalnym budynku na działce nr [...], podczas gdy część rozbudowywana szkoły będzie miała zapewniony dostęp 3-godzinny. Wskazali, że prowadzą działalność usługową – lekarską, która również, ze względów technologicznych, wymaga dobrego nasłonecznienia. Zakwestionowali pozytywną ocenę organu odnośnie budowy murka oporowego wzdłuż ich granicy w sytuacji, gdy istnieje różnica poziomu terenu wynosząca 160 cm. Zdaniem wnioskodawców ma to zakamuflować zamiar inwestora usytuowania pomieszczeń lekcyjnych w suterenie. Zakwestionowali również budowę murka z uwagi na jego umieszczenie na sieci ciepłowniczej, co wywoła konieczność dostępu do niej wyłącznie z terenu ich posesji, a na to nie wyrażają zgody. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. znak [...] Prezydent Miasta B. wznowił postępowanie oceniając złożony wniosek jako wniesiony w terminie oraz oparty na ustawowej podstawie wznowienia. Postanowienie to dotyczyło podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Żądanie wznowienia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zostało przekazane do rozpoznania w odrębnym postępowaniu. Pismem z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...] Prezydent Miasta B. zwrócił się do skarżacych z prośbą o doprecyzowanie w świetle art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jakie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, zostały ujawnione oraz określenie terminu, w którym wnioskodawcy dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia przedmiotowego postępowania. W odpowiedzi na powyższe pismo skarżacy w piśmie z dnia [...] marca 2012 r. stwierdzili, że nie są kompetentni do klasyfikacji wymienionych przez siebie naruszeń prawa do poszczególnych przesłanek art. 145 § 1 k.p.a. Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Prezydent Miasta B. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 2011 r. o pozwoleniu na budowę. Decyzją z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...] Wojewoda P. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Została ona następnie zaskarżona przez skarżących do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku i była przedmiotem rozpoznania w sprawie II SA/Bk 546/12, w której w dniu [...] maja 2013 r. uchylono obie decyzje i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...] Prezydent Miasta B. odmówił wznowienia z wniosku Państwa K. postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną z dnia 9 grudnia 2011 r. z przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W uzasadnieniu organ ten stwierdził, że podanie o wznowienie postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie wpłynęło od strony postępowania, a dodatkowo państwo K. nie udzielili odpowiedzi na pytanie kierowane do nich w piśmie z dnia [...] lutego 2012 r. Nie wskazali zatem, czy to z decyzji, o której dowiedzieli się w dniu [...] grudnia 2011 r. dowiedzieli się o nowych okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli A. S. Ł. – K. i A. R. K Podnieśli w nim, że w dniu [...] grudnia 2011 r. dowiedzieli się o wydanym pozwoleniu na rozbudowę budynku szkoły podstawowej i gimnazjum przy ulicy M. [...] w B., a postępowanie w tej sprawie było prowadzone bez ich udziału i wiedzy. Wskazali w nim także zarzuty dotyczące prawidłowości usytuowania projektowanego budynku na działce sąsiedniej. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak: [...] Wojewoda P. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ ten wskazał, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe, gdyż Państwo K. nie są stroną w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] grudnia 2011 r. Ponadto, skarżący nie określili terminu, w którym dowiedzieli się o nowych okolicznościach faktycznych lub dowodach, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożyli A. S. Ł. – K. i A. R. K., w której wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia jako naruszającego prawo i orzeczenie o kosztach postępowania w sprawie. W uzasadnieniu skargi wskazali, że organy cały czas podkreślają, że nie są oni stroną postępowania, a przecież na ostateczną decyzję w tym przedmiocie została wniesiona skarga do WSA w Białymstoku, która nie została jeszcze rozstrzygnięta. Wskazali ponadto, że dość jasno i precyzyjnie wskazali organom, że o sprawie dowiedzieli się w dniu [...] grudnia 2011 r. Podkreślili także, że nie powinno być wątpliwości, że są oni stroną postępowania i powinni wziąć w nim udział. Podnieśli też, że dokonano jakiejś ekwilibrystyki polegającej na tym, że najpierw wydano orzeczenie, że skarżący nie są stroną, a następnie, jak gdyby w odrębnym postępowaniu, odmówiono wznowienia postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację z uzasadnienia swojej decyzji. Organ wyjaśnił ponadto, że skarżący wskazali datę [...] grudnia 2011 r. jako określenie terminu, w którym dowiedzieli się o decyzji. Zdaniem organu, ustawodawca w art. 148 § 1 k.p.a. postanowił, że podanie o wznowienie postępowania składa się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Wyjątek od tej zasady przewiduje w art. 148 § 2 k.p.a., zgodnie z którym termin do wniesienia podania o wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że wskazany przez skarżących termin, w którym dowiedzieli się o decyzji nie stanowi okoliczności istotnej dla obliczenia dopuszczalności złożenia podania o wznowienie postępowania opartego o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiDz. U. z 2012 r. poz. 1270, dalej: "p.p.s.a." ). Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w art. 145 § 1 k.p.a., art. 145a § 1 k.p.a. albo art. 145b § 1 k.p.a. Stanowi ono odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej. Ratio legis istnienia tej instytucji wynika z faktu, iż po podjęciu decyzji ostatecznej może wyjść na jaw wadliwość postępowania, w którym orzeczenie takie zapadło, albo też mogą pojawić się okoliczności podważające znaczenie przesłanek, na których oparto rozstrzygnięcie sprawy. Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga podlega uwzględnieniu, ponieważ zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa procesowego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzją, którą skarżący chcieli skontrolować we wznowionym postępowaniu było ostateczne pozwolenie na budowę z dnia [...] grudnia 2011 r. dotyczące inwestycji realizowanej na działkach nr [...], [...] i przebudowy przyłączy na działce nr [...]. We wniosku podali oni dwie podstawy wznowienia (art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a.). Postępowanie nadzwyczajne toczyło się na wniosek A. S. Ł. – K. i A. R. K. - właścicieli działek nr [...], [...] i [...] bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji wyłącznie na podstawie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (taki jego zakres określił Prezydent Miasta B. w postanowieniu o wznowieniu postępowania z dnia 30 stycznia 2012 r.). Postępowanie z drugiej podstawy wznowienia (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) toczyło się odrębnie i zakończyło się postanowieniem odmawiającym wznowienia. Niniejsze postępowanie dotyczy odmowy wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Z kolei, zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W stanie faktycznym niniejszej sprawy bezsporne jest, że skarżący nie brali udziału w charakterze strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 2011 r. Organ odwoławczy nie kwestionuje także, że skarżący o decyzji tej dowiedzieli się w dniu [...] grudnia 2011 r. z jego pisma z dnia [...] grudnia 2011 r. Nie ma także sporu co do faktu, że skarżący wystąpili w dniu [...] grudnia 2011 r. z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. i że we wniosku tym wskazali dwie podstawy wznowieniowe: z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a, a także, że Prezydent Miasta B. rozdzielił oba te postępowania. W ocenie Sądu, stanowisko organów odnośnie rozdzielenia tego postępowania i odrębnego badania przesłanek z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. jest nieuzasadnione. Podkreślenia bowiem wymaga, że mają rację organy stwierdzając, że termin jednego miesiąca określony w art. 148 § 1 k.p.a. liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, zaś w § 2 tego przepisu liczy się on od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Rozróżnienie to jest nieprzypadkowe, bowiem sposób liczenia terminu w § 2 art. 148 k.p.a. dotyczy tylko jednej przesłanki wznowieniowej określonej wprost w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a mianowicie w sytuacji, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Z tak zakreślonego przez ustawodawcę rozróżnienia początku biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania można wywieść wniosek, że termin wskazany w § 1 art. 148 k.p.a. dotyczy sytuacji, gdy strona brała udział w postępowaniu, a pojawią się okoliczności stanowiące podstawę do wznowienia postępowania, zaś w § 2 art. 148 k.p.a. wskazano termin, który dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy strona nie brała udziału w toczącym się postępowaniu. Zdaniem Sądu, rozróżnienie to jest o tyle istotne, że w sytuacji braku udziału strony w toczącym się postępowaniu, po wznowieniu postępowania z tej przyczyny, zarówno organy, jak i sama strona nie są następnie związane terminem z § 1 art. 148 k.p.a. i mogą właściwie prowadzić postępowanie i wyjaśniać wszelkie kwestie od początku, tak, jakby postępowanie rozpoczęło się od nowa. Inaczej jest zaś przy wznowieniu postępowania z pozostałych podstaw. Zgodnie z art. 147 k.p.a., wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Na żądanie strony postępowanie może być wznowione, gdy strona brała udział w postępowaniu i dowiedziała się następnie o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, albo strona nie brała udziału w sprawie bez własnej winy. Niedopuszczalna jest natomiast sytuacja, aby nastąpiło wznowienie postępowania na wniosek podmiotu, który nie miał i nie ma uprawnień do bycia stroną. W przypadku opisanym w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., aby mogło być wznowione postępowanie, strona musi wykazać, że złożyła podanie o wznowienie postępowania w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Obowiązku takiego nie przewiduje zaś § 2 art. 148 k.p.a., gdyż wykazanie w tym przypadku, że podanie o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. złożono w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, wyczerpuje wszystkie wymogi, jakie w tym przypadku na stronę można nałożyć. Zdaniem Sądu, powyższa analiza artykułów 145-146 k.p.a, art. 147 k.p.a. i 148 k.p.a. wskazuje, że nieuprawnione jest stanowisko organów, że może dojść do zbiegu okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z pozostałymi, określonymi w art. 145 – 146 k.p.a. Bo nie może być tak, że ktoś brał udział w postępowaniu jako strona i zarazem nie brał udziału w tym postępowaniu jako strona. W przypadku więc wystąpienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jest to podstawa samodzielna, której uwzględnienie powoduje, że otwiera się droga do badania pozostałych podstaw wznowieniowych, o ile istnieją, w ramach wznowionego postępowania z tej jednej przyczyny. W przypadku zaś braku podstaw do uznania, że wniosek o wznowienie pochodzi od strony, braj jest podstaw do badania pozostałych przesłanek wznowieniowych. W niniejszym więc postępowaniu organy bezpodstawnie, na mocy art. 148 k.p.a., dokonały rozdzielenia wniosku o wznowienie postępowania na dwa postępowania, w oparciu o podstawę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Skutkowało to nieuprawnionym wzywaniem w niniejszym postępowaniu skarżących do wykazywania, że o nowych okolicznościach i dowodach dowiedzieli się w ciągu jednego miesiąca od złożenia podania o wznowienie postępowania. Wezwanie takie można wszak było skierować tylko do strony, która brała czynny udział w tym postępowaniu, a skarżący takiego udziału przecież nie brali. Organy wprawdzie zauważyły ten problem i stwierdziły, że jedną z przyczyn odmowy wznowienia jest to, że skarżący nie byli stroną toczącego się postępowania, jednakże nie dostrzegły przy tym, że odpadła potrzeba wzywania skarżących do wykazywania zachowania terminu z art. 148 § 1 k.p.a. Skoro zatem organy uznały, że w ich ocenie, wskazana we wniosku o wznowienie postępowania przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie miała miejsca, to tym samym nie były uprawnione do badania drugiej wskazanej przez skarżących we wniosku o wznowienie postępowania przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W postępowaniu wznowionym na wniosek (a nie z urzędu) badanie podstaw wznowieniowych uzależnione jest bowiem od uprzedniego stwierdzenia, że wniosek pochodzi od strony. Tym samym przyjęcie przez organy, że wniosek nie pochodził od strony, zamykało im drogę do dalszego badania innych podstaw wznowieniowych i merytorycznej oceny prawidłowości wydanej w sprawie decyzji ostatecznej (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 maja 2013 r., sygn. II SA/GL 1495/12). W ocenie Sądu, organy naruszyły przepisy art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., art. 148 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 147 k.p.a. Wyżej przedstawione naruszenia prawa skutkowały uchyleniem zaskarżonego postanowienia, a z mocy art. 135 p.p.s.a., także postanowienia organu I instancji. Na skutek niniejszego wyroku organ I instancji ponownie dokona oceny zaistnienia wskazanej we wniosku podstawy wznowienia (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), z uwzględnieniem powyżej zaprezentowanej oceny prawnej. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 1 sentencji. W punkcie 2. wyroku orzeczono o niemożności wykonania zaskarżonych postanowień do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 p.p.s.a.). W punkcie 3. wyroku orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło