II GSK 1424/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-08-07

Skład orzekający: Małgorzata Korycińska, Krystyna Anna Stec, Zofia Przegalińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy warunkowa promesa kredytowa, która nie jest zgodna z wzorem promesy opublikowanym przez instytucję wdrażającą, może zostać uznana za dokument potwierdzający zdolność wnioskodawcy do sfinansowania projektu w ramach programu dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej?
Ratio decidendi
Warunkowa promesa kredytowa, która nie potwierdza pozytywnej oceny zdolności kredytowej wnioskodawcy na dzień jej wystawienia, nie może być uznana za dokument potwierdzający zdolność do sfinansowania projektu. Sam fakt złożenia promesy nie jest wystarczający; wymagana jest jej merytoryczna ocena, która w tym przypadku wykazała brak potwierdzenia zdolności kredytowej.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o dofinansowanie projektu z budżetu UE. Minister Gospodarki uznał, że wniosek nie spełnia kryteriów merytorycznych, w tym kryterium finansowego, ponieważ przedłożona promesa kredytowa była warunkowa i niezgodna z wzorem, co zdaniem organu nie potwierdzało zdolności do sfinansowania projektu. Po uznaniu protestu za niezasadny, spółka wniosła skargę do WSA, a następnie skargę kasacyjną do NSA. Spółka argumentowała, że promesa była prawidłowa formalnie i że bank zawsze bada zdolność kredytową. WSA oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia NSA Zofia Przegalińska Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. S. L., J. S., P. J. Spółki jawnej w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 24 maja 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 1146/13 w sprawie ze skargi C. S. L., J. S., P. J. Spółki jawnej w B. na ocenę zawartą w informacji Ministra Gospodarki z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od C. S. L., J. S., P. J. Spółki jawnej w B. na rzecz Ministra Gospodarki 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 24 maja 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1146/13, oddalił skargę C. S. L., J. S., P. J. Spółki jawnej w B. ocenę zawartą w informacji Ministra Gospodarki z [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie dofinansowania realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej, z następującym uzasadnieniem. Wniosek C. S. L., J. S., P. J. Spółki jawnej w B. (dalej: spółka, wnioskodawca, skarżąca) o dofinansowanie realizacji projektu pt. "..." został złożony w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 4. Oś Priorytetowa: Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia, Działanie 4.5 : Wsparcie inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki, Poddziałanie 4.5.2: Wsparcie inwestycji w sektorze usług nowoczesnych. Po dokonaniu oceny merytorycznej wniosku, pismem z dnia [...] grudnia 2012 r., Minister Gospodarki – Departament Wdrażania Programów Operacyjnych, będący Instytucją Wdrażającą (dalej: IW) poinformował spółkę, że jej wniosek nie został zakwalifikowany do wsparcia z uwagi na niespełnienie kryteriów merytorycznych obligatoryjnych, tj.: kryterium dotyczącego innowacyjności projektu: "Projekt polega na inwestycji w utworzenie lub rozbudowę centrum badawczo – rozwojowego, lub na inwestycji w utworzenie lub rozbudowę centrum IT lub centrum usług wspólnych; oraz dwóch kryteriów finansowych: "Informacje zawarte we wniosku lub załączone dokumenty (np. promesa kredytowa) potwierdzają zdolność Wnioskodawcy do sfinansowania projektu" – kryterium nr 5 oraz "Planowane wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu oraz celów Działania". Odnośnie kryterium nr 5 – które pozostaje sporne w sprawie również na dalszym etapie postępowania – organ stwierdził, że zdaniem eksperta nr 1 ocena informacji zawartych we wniosku oraz w modelu finansowym będącym załącznikiem do Biznes Planu, wskazuje na brak zdolności do sfinansowania projektu. Spółka przedłożyła warunkową promesę kredytową wystawioną przez [...] [...] SA, w której zawarto zapis o udzieleniu kredytu po spełnieniu warunku jakim jest uzyskanie przez Wnioskodawcę pozytywnej oceny zdolności kredytowej sporządzonej przez [...] [...] SA. Zdaniem tego eksperta, wprowadzenie takiego warunku do promesy powoduje, że nie jest ona zgodna z obowiązującym w dokumentacji aplikacyjnej wzorem promesy kredytowej. Tym samym organ uznał, że Wnioskodawca nie przedłożył prawidłowego, tzn. zgodnego z obowiązującym wzorem dokumentu potwierdzającego źródło finansowania projektu tj. kredyt. Podobnie stwierdził drugi z ekspertów podnosząc, że treść zapisów przedstawionej promesy kredytowej znacznie odbiega od wzoru promesy, stanowiącej załącznik do dokumentacji konkursowej w 2012 r., jaką winni stosować Wnioskodawcy przy składaniu wniosku o dofinansowanie. Zdaniem eksperta, przedstawionego dokumentu nie można uznać za gwarantujący otrzymanie kredytu, a tym samym nie można potwierdzić możliwości sfinansowania inwestycji przez Wnioskodawcę. W konsekwencji uznano, iż wnioskodawca nie potwierdził deklaracji źródła finansowania inwestycji wymaganymi dokumentami, tj. prawidłową promesą kredytową. Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. skarżąca wniosła protest wskazując, że dotyczy on wszystkich zakwestionowanych kryteriów merytorycznych obligatoryjnych. Odnosząc się do kryterium finansowego nr 5 zaznaczono, iż dokumentacja aplikacyjna (w tym również promesa kredytowa) została oceniona pozytywnie na etapie oceny formalnej. Zdaniem skarżącej, załączona do dokumentacji aplikacyjnej promesa zawiera wszystkie elementy, pod kątem których powinna zostać oceniona zgodnie z "Przewodnikiem po kryteriach wyboru finansowych operacji w ramach PO IG, 2007-2013" (dalej: Przewodnik). Ocena formalna załączonej promesy nie wykazała najdrobniejszych uchybień, co jednoznacznie świadczy o jej prawidłowości pod względem formalnym. W ocenie Spółki, z żadnych dokumentów konkursowych nie wynika, aby przedłożona promesa kredytowa miała być zgodna z wzorem promesy kredytowej proponowanej przez IW. Ważne jest natomiast, aby była poprawna pod kątem formalnym, określonym w dokumentacji konkursowej. Zdaniem spółki, analiza kryteriów oceny formalnej potwierdza, że pomimo rozbieżności pomiędzy przedłożoną promesą a wzorem promesy proponowanym przez IW, była ona prawidłowa. Skarżąca zwróciła uwagę, że z Przewodnika wynika, iż braki w promesie/umowie kredytowej, promesie leasingowej podlegają uzupełnieniom, zaś brak uzupełnień nie stanowi podstawy do odrzucenia wniosku. Spółka zaznaczyła przy tym, że nie była wzywana czy informowana o jakichkolwiek uchybieniach w promesie kredytowej. W jej ocenie, dokonywanie oceny formalnej promesy kredytowej na etapie oceny merytorycznej i uznanie kryterium za niespełnione, jest niezgodne z zasadami konkursu. Ponadto wskazano, że z Przewodnika nie wynika, jakoby przedłożenie promesy niezgodnej z wzorem, a jednocześnie spełniającej kryteria formalne, mogło stanowić wyłączną podstawę do uznania kryterium za niespełnione. Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Minister Gospodarki – Departament Funduszy Europejskich, będący Instytucją Pośredniczącą (dalej: IP) poinformował wnioskodawcę, że protest został uznany za niezasadny. W uzasadnieniu podniesiono, że przedłożona z wnioskiem promesa kredytowa nie jest zgodna ze wzorem opublikowanym na stronach internetowych IW. Instytucja rozpoznająca protest stwierdziła, że promesa kredytowa przygotowywana wg obowiązującego wzoru ma oddawać jeden z celów, jakim jest uzyskanie potwierdzenia dokonania przez bank oceny zdolności kredytowej Wnioskodawcy na podstawie wniosku o udzielenie kredytu wraz z załącznikami (pkt 3 wzoru promesy) z pozytywnym skutkiem i na tej podstawie "deklaruje wstępnie udzielenie kredytu inwestycyjnego.'’ Tymczasem - jak wskazano - w § 2 pkt 2 przedłożonej promesy bank stwierdził, iż "warunkiem udzielenia kredytu jest uzyskanie przez Wnioskodawcę pozytywnej oceny zdolności kredytowej sporządzonej przez [...] [...] SA, dokonanej w oparciu o złożony wniosek o udzielenie kredytu wraz z załącznikami." Bank zatytułował także sam dokument promesy jako "Warunkowa promesa kredytowa". Wobec powyższego przedstawiona promesa nie zawiera potwierdzenia oceny zdolności kredytowej, co w konsekwencji powoduje, że podczas dokonywania oceny wniosku eksperci nie posiadali potwierdzenia, że wnioskująca doręczyła do banku wymagane dokumenty, a nadto, że bank taką ocenę z pozytywnym skutkiem przeprowadził. Podniesiono przy tym, że fakt dokonania oceny formalnej i przekazania projektu do oceny merytorycznej nie niweluje ewentualnych błędów wnioskodawcy w dokumentacji aplikacyjnej. Zdaniem IP, na etapie oceny formalnej ocenie podlega wyłącznie aspekt formalny dokumentacji, w tym promesy kredytowej, zaś określony w Przewodniku katalog wymogów w zakresie promes kredytowych nie wskazuje na jej treść merytoryczną, która podlega ocenie w kolejnym etapie procedowania wniosku. Dlatego też, niezwrócenie projektu z oceny merytorycznej do oceny formalnej nie stanowiło naruszenia § 7 pkt 20 Regulaminu przeprowadzania konkursu w ramach PO IG (dalej: Regulamin konkursu), bowiem braki w promesie stanowią niezgodność co do treści merytorycznej dokumentu. C. S. L., J. S., P. J. Spółka jawna - po negatywnym rozstrzygnięciu protestu - wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę. W jej uzasadnieniu podniesiono m.in., że fakt zakwalifikowania wniosku do etapu oceny merytorycznej skutkuje konkluzją, iż wymagane dokumenty zostały złożone, odpowiadają wszelkim wzorom a ponadto spełniają kryteria, które bada się na etapie formalnym kwalifikacji wniosków. Jednocześnie podniesiono, że w przypadku uznania zaproponowanego wzoru promesy kredytowej za powszechnie obowiązujący, złożenie warunkowej promesy kredytowej, która jest niezgodna z obowiązującym wzorem jest brakiem formalnym, który należy uzupełnić zgodnie z Regulaminem konkursu. Za niezrozumiały skarżąca uznała pogląd Ministra, że dokument niezgodny z obowiązującym wzorem jest z jednej strony poprawny formalnie (przeszedł etap badania dokumentów pod względem formalnym), a jednocześnie jest niepoprawny formalnie, bowiem jest niezgodny z obowiązującym wzorem. W ocenie spółki, stanowisko Ministra jest oczywistym nadużyciem i całkowitym pominięciem w toku procedury odwoławczej, dostarczonego przez Wnioskodawcę na podstawie § 21 Procedury odwoławczej, oświadczenia banku dotyczącego przeprowadzenia przez bank oceny sytuacji ekonomiczno-finansowej Wnioskodawcy, a także posiadania przez niego zdolności kredytowej w momencie wystawienia warunkowej promesy kredytowej. Skarżąca podniosła, że przyjęcie przez Ministra, jakoby promesa kredytowa przedkładana do wniosku musiała być tożsama ze wzorem promesy kredytowej umieszczonym na stronie internetowej, stanowi błędną wykładnię art. 26 ust. 1 pkt 2 i art. 35 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm., dalej: u.z.p.p.r.). Wzór promesy stanowi jedynie przykład jak zdaniem Instytucji winien wyglądać ten dokument. Sam fakt, że dokument jest: "powszechnie dostępny" nie stanowi o konieczności przedłożenia promesy tylko i wyłącznie o tożsamej treści. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z umowy kredytowej zawartej w dniu [...] marca 2013 r. pomiędzy skarżącą a Bankiem [...] [...] S.A., w celu wykazania spełnienia spornego kryterium finansowego. Sąd podkreślił, że bada legalność działalności instytucji oceniających wniosek skarżącej, uwzględniając dokumenty przedłożone przez skarżącą, a następnie ocenione przez właściwe instytucje. Umowa objęta wnioskiem dowodowym zawarta została już po dokonaniu oceny wniosku skarżącej, w związku z czym nie może w żaden sposób przyczynić się do wykazania, że spółka w czasie oceny jej wniosku spełniała sporne w sprawie kryterium finansowe. Sąd I instancji stwierdził, że zgodnie z treścią Przewodnika, w kryterium formalnym wniosku ,,Kompletność dokumentacji wymaganej na etapie aplikowania’’ (pkt 4) – ocenie podlega poprawność formalna dołączonej do wniosku o dofinansowanie promesy kredytowej, przy czym wzór promesy kredytowej stanowi załącznik do wniosku o dofinansowanie dla poddziałania 4.5.2 PO IG. Ponadto w Przewodniku postanowiono, że braki w promesie kredytowej podlegają uzupełnieniom, a brak uzupełnień nie stanowi podstawy do odrzucenia wniosku. Sąd podniósł, że skarżąca była wzywana do uzupełnienia braku formalnego promesy kredytowej wobec jej niezgodności z wymaganym przez Przewodnik wzorem, jednakże braku tego nie uzupełniła, stwierdzając w odpowiedzi na wezwanie, że promesa kredytowa zawiera wszystkie informacje zgodnie ze wzorem zamieszczonym na stronie internetowej Ministerstwa Gospodarki. Pomimo nieuzupełnienia braku formalnego promesy kredytowej nie było podstaw do odrzucenia wniosku i wobec uzupełnienia wszystkich pozostałych braków formalnych wniosek poddano ocenie merytorycznej. W ocenie Sądu, nieuzasadnione były zatem zarzuty skargi, wskazujące na zaniechanie przez IW wezwania skarżącej do uzupełnienia braku formalnego przedłożonej promesy kredytowej. Sąd I instancji zgodził się ze stanowiskiem organu, że kompletność dokumentacji wymaganej zgodnie ze stosownymi regulacjami jest badana na etapie oceny formalnej, z tym zastrzeżeniem, że w odniesieniu do poddziałania 4.5.2 PO IG nieuzupełnione, pomimo wezwania, braki formalne w promesie kredytowej nie stanowią wyłącznej podstawy dla IW do odrzucenia wniosku na etapie oceny formalnej. Na etapie badania spełnienia wymogów formalnych wniosku nie podlega ocenie poprawność merytoryczna załączonych dokumentów finansowych, zaś ocena merytoryczna polega nie tylko na samym stwierdzeniu, że występują wymagane dokumenty, ale również na ich analizie finansowej. Sąd przyjął zatem, że chodzi nie tylko o same dokumenty, lecz o dokumenty "potwierdzające" zdolność wnioskodawcy do sfinansowania projektu. Zdaniem Sądu, aby przyjąć, że określone dokumenty "potwierdzają" daną okoliczność, konieczne jest poddanie ich merytorycznej analizie i ocenie ekspertów posiadających stosowną wiedzę w danej dziedzinie. Sąd I instancji wskazał, że w Regulaminie konkursu jest mowa o ocenie dwóch ekspertów w ramach kryteriów finansowych, zaś w Przewodniku doprecyzowane zostaje, że mają to być eksperci z dziedziny analizy finansowej przedsiębiorstw. W ocenie Sądu, zakres tej "oceny" wyznacza również to, w oparciu o jaką dokumentację ma być ona przeprowadzana: dokumenty dotyczące źródeł finansowania, historyczne dane finansowe, prognoza finansowa. Ponadto w procesie oceny brane są pod uwagę możliwości finansowe wnioskodawcy związane z realizacją projektu, plan finansowania inwestycji musi być spójny z harmonogramem płatności zamieszczonym w Biznes Planie i z Modelem Finansowym, zaś dane finansowe należy weryfikować poprzez pryzmat założeń do prognoz finansowych zawartych w Modelu Finansowym. Suma dostępnych źródeł finansowania musi pokrywać co najmniej wartość projektu. Sąd I instancji podkreślił, że zasadnicze znaczenie ma nie tyle okoliczność, że przedłożona promesa kredytowa winna być identyczna w treści, jak wzór opublikowany na stronie internetowej Ministerstwa Gospodarki, co fakt potwierdzenia poprzez ten dokument zdolności Wnioskodawcy do sfinansowania projektu. Sąd zgodził się ze stanowiskiem organu, że dokument zatytułowany Warunkowa promesa kredytowa nr [...] nie potwierdza okoliczności wystawienia go na podstawie pozytywnej oceny zdolności kredytowej wnioskującej spółki. Sąd stwierdził, że w § 2 pkt 2 tego dokumentu postanowiono, że kredyt zostanie udzielony po uzyskaniu przez Wnioskodawcę pozytywnej oceny zdolności kredytowej. Wobec powyższego nie można było "potwierdzić" zdolności do sfinansowania projektu, gdyż w Przewodniku zaznaczono, że oceniający uznaje, iż brak jest źródeł finansowania w sytuacji, gdy suma dostępnych źródeł finansowania nie pokrywa, co najmniej wartości projektu. Sąd uznała zatem, że załączony do wniosku dokument ma charakter informacyjny i nie stanowi gwarancji udzielenia kredytu przez bank. Sąd I instancji wskazał nadto, że po dokonaniu oceny merytorycznej, stosując się do przepisu art. 30a ust. 3 u.z.p.p.r., Minister prawidłowo poinformował skarżącą na piśmie o wynikach oceny jej projektu. Informacja Ministra z dnia [...] grudnia 2012 r. czyni również zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 30b ust. 1 u.z.p.p.r., bowiem zawiera uzasadnienie wyników oceny projektu. W skardze kasacyjnej C. S. L., J. S., P. J. Spółka jawna wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie: I. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 30e u.z.p.p.r. obrazę przepisów prawa procesowego, która mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. Naruszenie art. 106 § 4 p.p.s.a. polegająca na nieuwzględnieniu faktu notoryjnego, jakim jest okoliczność badania przez bank zdolności kredytowej każdego klienta ubiegającego się o udzielenie kredytu w kwocie rzędu kilku milionów złotych, w tym również przeprowadzanie takiego badania przed udzieleniem promesy udzielenia kredytu w tak znacznej kwocie. Uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem właściwe zastosowanie przepisu prowadziłoby do uznania argumentacji Skarżącej w przedmiocie bezzasadnego wykluczenia jej z dalszego etapu konkursu, czyli przeprowadzenia oceny projektu w sposób naruszający prawo (vide: podstawa kasacyjna wskazana w punkcie 2), a w konsekwencji przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję. 2. Naruszenie punktu piątego Kryteriów merytorycznych obligatoryjnych wymienionych w podrozdziale 4.5.2. Załącznika numer 1 do Regulaminu przeprowadzania konkursu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, Priorytet 4: Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia, Działanie 4.5.: Wsparcie inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki, polegające na uznaniu, że zdolność Skarżącej do finansowania projektu nie została potwierdzona za pomocą przedłożonych w postępowaniu dokumentów. Z przedłożonej dokumentacji jednoznacznie wynikało, iż Skarżąca posiada zdolność do sfinansowania projektu. Bezpodstawnie zakwestionowana została promesa udzielenia kredytu przedłożona przez Skarżącą, pomimo iż w sposób oczywisty spełniała ona wszystkie wymogi formalne i materialne wymienione w Regulaminie przeprowadzania konkursu. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał błędnej wykładni treści promesy, prowadzącej do wniosku, że bank wystawiający promesę nie badał zdolności kredytowej Skarżącej, choć nic podobnego nie wynika z treści promesy, zaś zgodnie z przepisami ustawy Prawo bankowe (art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe) badanie zdolności kredytowej podmiotu ubiegającego się o udzielenie kredytu jest dla banku obligatoryjne. Ponadto wskazać należy, że zdolność do sfinansowania projektu została wykazana przez Skarżącą również za pomocą innych dokumentów, a mianowicie wprowadzeń do sprawozdań finansowych za lata 2010 i 2011, w których wykazany został zysk na poziomie niemal 2 milionów złotych rocznie, co samoistnie poświadcza o zdolności finansowej Skarżącej. Stwierdzenie braku wykazania przez Skarżącą zdolności do sfinansowania projektu, pomimo wskazanych wyżej okoliczności, które jednoznacznie jej dowodziły, w sposób oczywisty rzutowało na wynik sprawy, bowiem podzielenie słusznej argumentacji Skarżącej w tym przedmiocie skutkowałoby przekazaniem sprawy właściwej instytucji do ponownego rozpatrzenia. 3. Naruszenie art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r., polegające na niestwierdzeniu, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo oraz nieprzekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, pomimo zasadności argumentów podniesionych przez skarżącą w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które potwierdzały przeprowadzenie tej oceny z naruszeniem prawa, co powinno skutkować właśnie przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję. Uchybienie procesowe w sposób istotny wpłynęło więc na wynik sprawy. 4. Naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi - art. 106 § 3 w zw. z § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego przez dowolną ocenę dokumentu prywatnego w postaci warunkowej promesy kredytowej, W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono szczegółową argumentację na poparcie sformułowanych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Istota sporu - w świetle podstaw kasacyjnych, którymi przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny jest związany (art. 183 § 1 i 2 p.p.s.a.) - dotyczy prawidłowości oceny, że projekt nie spełnia punktu piątego Kryteriów merytorycznych obligatoryjnych, zawartych w Regulaminie przeprowadzenia konkursu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 4. Oś Priorytetowa: Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia, Działanie 4.5 : Wsparcie inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki, Poddziałanie 4.5.2: Wsparcie inwestycji w sektorze usług nowoczesnych. Na wstępie trzeba wyjaśnić, że wzorcem dla dokonania kontroli zgodności oceny projektu z prawem stanowiły w dacie orzekania przez Sąd I instancji nie tylko przepisy ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, ale także zasady i procedury składające się na system realizacji, o którym stanowił art. 5 pkt 11 tej ustawy. Wskazany w podstawach kasacyjnych Regulamin i zawarte w nim unormowania stanowił część owego systemu realizacji. Trybunał Konstytucyjny w punkcie 1 wyroku z dnia 12 grudnia 2011 r. sygn. akt P 1/11 orzekł, że art. 5 pkt 11 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju przez to, że dopuszcza uregulowanie praw i obowiązków wnioskodawców w trakcie naboru projektów finansowanych z programu operacyjnego poza systemem źródeł powszechnie obowiązującego prawa, jest niezgodny z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie zgodnie z punktem II tego wyroku m.in. przepis art. 5 pkt 11 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju traci moc obowiązującą z upływem 18 (osiemnastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Dziennik Ustaw nr 279 z 2011 r., w którym pod poz. 1644 ogłoszono powyższy wyrok, został wydany dnia 27 grudnia 2011 r., a zatem w dacie orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny przepis ten już nie obowiązywał. Rozważenia w pierwszym rzędzie wymagało zatem, czy wzorzec kontroli -ustalony przez Sąd I instancji - może być stosowany przez sąd kasacyjny. W ocenie składu orzekającego na zasadność orzekania w oparciu o stan istniejący w dacie przeprowadzenia konkursu wskazuje uzasadnienie powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w którym dopuszczono, aczkolwiek w drodze wyjątku, korzystanie z dotychczasowych zasad w odniesieniu do wszystkich wdrażanych obecnie regionalnych programów operacyjnych na lata 2007 – 2013. Nadto wskazano, że nowe regulacje, uwzględniające wyrok Trybunału Konstytucyjnego, powinny uregulować sytuację uczestników w programach operacyjnych na kolejne okresy programowania. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w świetle przyjętych w sprawie wzorców wniosek u uchylenie zaskarżonego wyroku nie zasługiwał na uwzględnienie - z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw. Zdaniem składu orzekającego strona nietrafnie bowiem zarzuca Sądowi I instancji wadliwe zastosowanie punktu piątego kryteriów merytorycznych obligatoryjnych. Według opisanego w tym punkcie kryterium "Informacje zawarte we wniosku lub załączone dokumenty (np. promesa kredytowa) potwierdzą zdolność wnioskodawcy do sfinansowania projektu.". Poza sporem skarżąca spółka do wniosku załączyła dokument zatytułowany "promesa kredytowa". Zgodzić należy się jednak z Sądem I instancji, że sam fakt złożenia tego dokumentu nie świadczy o spełnieniu wskazanego kryterium. Stwierdzenie, że zdolność wnioskodawcy do sfinansowania projektu została potwierdzona wymaga bowiem oceny czy istotnie załączona "promesa" fakt ten potwierdza. Takie rozumienie przytoczonego kryterium nie jest zresztą kwestionowane, żadna z podstaw kasacyjnych nie zarzuca bowiem wadliwej wykładni omawianego kryterium. Z treści złożonej "promesy" - co także podważane nie jest - wynika, że bank określił ją jako "warunkową", a nadto w jej § 2 pkt 1 wskazał, że "Kredyt zostanie udzielony po /.../ uzyskaniu przez wnioskodawcę pozytywnej oceny zdolności kredytowej, sporządzonej przez [...] [...] S.A dokonanej w oparciu o złożony wniosek o udzielanie kredytu wraz z załącznikami". Skoro tak - wbrew zarzutom skargi kasacyjnej - Sąd I instancji nie miał podstaw by zarzucić instytucjom oceniającym wniosek naruszenie prawa przy ocenie dokumentu, złożonego celem wykazania zdolności wnioskodawcy do sfinansowania projektu. Uznać należy, że skoro omawiane kryterium dopuszcza możliwość wykazania zdolności wnioskodawcy do sfinansowania projektu promesą kredytową, tzn. że projekt może być sfinansowany ze środków pochodzących z kredytu. Tak też wynika z Przewodnika po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007 – 2023. Zasadnie przyjęto zatem, że celem promesy kredytowej jest wykazanie możliwości uzyskania kredytu, a takie niewiążące przyrzeczenie ze strony banku opiera się na pozytywnej ocenie zdolności kredytowej. W rozpoznawanej sprawie jednakże trafną jest ocena, dokonana na podstawie treści przedłożonej "promesy", że zdolność kredytowa wnioskodawcy do dnia wystawienia "promesy warunkowej" nie została przeprowadzona. Wniosek taki potwierdza dodatkowe oznaczenie promesy – jak już wskazano z natury rzeczy niewiążącej - jako "warunkowej". Tak więc zdolność kredytowa, a tym samy zdolność do sfinansowania projektu ze środków kredytu nie została wykazana. Nie można też zgodzić się z zarzutem, że zaskarżonym wyrokiem przy kontroli spełnienia kryterium zdolności wnioskodawcy do zrealizowania inwestycji, nie wzięto pod uwagę całokształtu dokumentacji załączonej przy wniosku. Zarzuty protestu ograniczyły bowiem spór do kwestii oceny czy wnioskodawca wykazał zdolność do zrealizowania projektu przedłożoną promesą. Wadliwego zrozumienia przedłożonej "promesy" nie dowodzi też treść pisma banku z dnia [...] marca 2013 r. Przede wszystkim pismo to - jako że nie zostało załączone do wniosku i nie stanowiło dokumentu aplikacyjnego - nie mogło podlegać ocenie przy kontroli kryterium finansowego i nie mogło wniosku uzupełniać. W tym stanie rzeczy nie można Sądowi I instancji postawić zarzutu "błędnej wykładni treści promesy" – jak to określił autor skargi kasacyjnej - choć oczywiście istotą kontroli sądowoadministracyjnej była kontrola oceny tej promesy dokonanej na etapie oceny wniosku. Zaakceptowanej przez Sąd I instancji oceny promesy nie podważa też zarzut naruszenia art. 106 § 4 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że fakty powszechnie znane sąd bierze pod uwagę nawet bez powołania się na nie przez strony. Należy jednak mieć na względzie, że Sąd I instancji kontrolował prawidłowość oceny projektu - negatywnej z uwagi na niespełnienie jednego z kryteriów. Ocena ta dokonywana jest na podstawie wniosku i załączonych do niego dokumentów. Powyższe przeczy możliwości opierania się przez upoważnione jednostki - przy ocenie czy projekt spełnia poszczególne kryteria - na "domniemaniu". Istotnie, zgodnie z art. 70 ustawy - Prawo bankowe, bank uzależnia przyznanie kredytu od zdolności kredytowej kredytobiorcy. Ocenie w sprawie podlegał jednak nie fakt udzielenia kredytu, lecz treść dokumentu, o konkretnym brzmieniu. Usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej nie stanowi też zarzut naruszenia art. 106 § 3 w związku z § 5 p.p.s.a. - z podanych niżej względów. Powołany art. 106 § 3 stanowi, że Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Według § 5 zaś do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. W rozpoznawanej sprawie tymczasem postępowanie dowodowe w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie było prowadzone. W tym stanie rzeczy - skoro w rozważonym zakresie Sąd I instancji nie miał podstaw by stwierdzić, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo - zarzut wadliwego nieuwzględnienia skargi, z naruszeniem art. 30 c ust. 3 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, także nie jest trafny. Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło