II FZ 872/13

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-10-09

Skład orzekający: Tomasz Kolanowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku reprezentowania strony przez profesjonalnego pełnomocnika, przesłanka braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku powinna być oceniana z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego od profesjonalnego pełnomocnika?
Ratio decidendi
W przypadku reprezentowania strony przez profesjonalnego pełnomocnika, przesłanka braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku powinna być oceniana z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego od profesjonalnego pełnomocnika. Strona ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania profesjonalnego pełnomocnika, a przywrócenie terminu jest możliwe tylko wtedy, gdy uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego wysiłku.
Stan faktyczny
Spółka P. P. sp. z o.o. wniosła skargę na interpretację indywidualną Ministra Finansów dotyczącą podatku od czynności cywilnoprawnych, która została oddalona wyrokiem WSA w Warszawie. Pełnomocnik spółki złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, powołując się na chorobę. WSA odmówił przywrócenia terminu, uznając brak winy za niewykazany. Pełnomocnik wniósł zażalenie do NSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, , , po rozpoznaniu w dniu 9 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 3463/12 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi P. P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 12 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia oddalić zażalenie Wyrokiem z dnia 24 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. P. Sp. z .o .o. (dalej Spółka) z siedzibą w Warszawie na interpretację indywidualną Ministra Finansów w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych. Pismem z dnia 3 czerwca 2013 r. pełnomocnik Spółki zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyżej wymienionego wyroku. Wraz z powyższym wnioskiem wpłynął wniosek Spółki o sporządzenie uzasadnienia wskazanego wyroku i doręczenie odpisu tego wyroku wraz z uzasadnieniem. Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Spółce przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że w toku postępowania Spółka była reprezentowana przez dwóch profesjonalnych pełnomocników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Wyrokiem z dnia z dnia 24 maja 2013 r. oddalił skargę Spółki, zatem termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia rozpoczął się 25 maja 2013 r. i upłynął z dniem 31 maja 2013 r. Działający w imieniu Spółki pełnomocnik we wskazanym w przepisach terminie nie złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, za to w dniu 3 czerwca 2013 r. nadał w urzędzie pocztowym przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Wydając zaskarżone postanowienie podniósł, że okoliczności przedstawione przez pełnomocnika w wyżej wymienionym wniosku nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminowi. Pełnomocnik winien, bowiem tak zorganizować swoją pracę, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik powinien zadbać o terminowe nadanie przesyłki pocztowej zawierającej wniosek o sporządzenie uzasadnienia wskazanego wyżej wyroku. Ponadto Sąd zauważył, że czynność ta nie wymaga od profesjonalnego pełnomocnika szczególnego wysiłku i zaangażowania, a ponadto nie wymaga osobistego nadania takiej przesyłki w urzędzie pocztowym czy też osobistego złożenia jej w Sądzie. W ocenie Sądu pełnomocnik Spółki nie uprawdopodobnił, że choroba, na którą powołuje się we wniosku o przywrócenie terminu, stanowiła przeszkodę, która rzeczywiście uniemożliwiała dochowanie terminu, tym bardziej, że z załączonego zwolnienia wynika, iż pełnomocnik Skarżącej nie przebywał w szpitalu. Ponadto, nie wykazał, że czynności tej nie mogli wykonać jego inni współpracownicy bądź ewentualnie rodzina. Na powyższe postanowienie pełnomocnik Spółki wniósł zażalenie podnosząc argumenty mające na celu wykazanie, że uchybienie terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku było przez niego niezawinione. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zagadnienie prawne odnoszące się do przywrócenia terminu zostało uregulowane w art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.). Wskazane przepisy ustawowe uzależniają przywrócenie terminu od uprawdopodobnienia przez stronę, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. W orzecznictwie i literaturze przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Podkreślenia wymaga przy tym, że w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminowi należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych przez tego pełnomocnika. To strona, bowiem ponosi wszelkie konsekwencje działania bądź zaniechania reprezentującego ją w sprawie pełnomocnika. Powinien on, zatem zadbać o terminowe i rzetelne dokonywanie czynności procesowych. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji poprawnie rozstrzygnął wniosek Spółki o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 24 maja 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni akceptuje argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Nie ulega wątpliwości, że kryterium braku winy po stronie osoby, która dokonuje określonej czynności prawnej, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Wojewódzki Sąd Administracyjny słusznie podkreślił, iż w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działanie pełnomocnika, gdyż ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania profesjonalnego pełnomocnika procesowego obciąża stronę. Podsumowując powyższe, Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że pełnomocnik Spółki nie uprawdopodobnił, barku winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu tj.: przebywanie od 29 do 31 maja 2013 r. na zwolnieniu lekarskim w związku z silnym bólem wynikającym z leczenia kanałowego zęba, a następnie w związku z komplikacjami po tym zabiegu oraz uprzednie plany zawodowe i urlopowe drugiego pełnomocnika na nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione. Mając powyższe na uwadze, wobec nie stwierdzenia, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszył prawo zaskarżonym postanowieniem, należało zażalenie oddalić, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło