I FZ 362/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Chustecka po rozpoznaniu w dniu 5 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Gl 408/13 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 28 listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił J. K. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 28 listopada 2012 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług W uzasadnieniu Sąd wskazał, że strona, mimo wezwania nie przedłożyła żadnego dowodu na poparcie swoich tez dotyczących stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego. W ocenie Sądu I instancji uchylania się od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie zaskarżając je w całości. Wskazał, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy przedstawił swoją trudną sytuację materialną, która uniemożliwia mu poniesienie opłat sądowych. W ocenie skarżącego niezrozumiałe jest stanowisko Sądu jakoby istniała potrzeba dalszego dowodzenia jego sytuacji finansowej, z uwagi na fakt, że wniosek o przyznanie prawa pomocy złożył zgodnie z prawdą. Zatem zdaniem strony zostały spełnione warunki, o jakich mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej: P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Strony, w myśl zasady obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.). Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W myśl jednolicie przyjętej w orzecznictwie sądów administracyjnych interpretacji art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., to wnioskodawca ma podjąć starania w celu, co najmniej uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek przyznania prawa pomocy. Zatem w przedmiotowej sprawie to na skarżącym spoczywał obowiązek udowodnienia, że jego sytuacja materialna kwalifikuje go do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. W myśl art. 255 P.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku złożonym na urzędowym formularzu, nie wystarcza do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie sądu tzw. dokumenty źródłowe. W przedmiotowej sprawie skarżący został wezwany do przedłożenia stosownych dokumentów, nie zareagował na owe wezwanie zgodnie z ciążącym na nim obowiązkiem. W ocenie NSA taka postawa strony uniemożliwia ocenę jej rzeczywistej sytuacji finansowej. Właściwie zatem Sąd I instancji wywiódł, że uchylając się od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, skarżący winien liczyć się z tym, że sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jego oświadczeń przedstawionych w złożonym wniosku za uprawdopodobnione. Reasumując zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.