VII SA/Wa 135/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2013 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. Spółka Komandytowo - Akcyjna z siedzibą w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia [...] Sp. z o.o. Spółka Komandytowo - Akcyjna na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] października 2012 r., znak: [...], odmawiające, na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a., wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie [...] Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w [...], w sprawie stanu technicznego budynku na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] i [...] w [...] – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że [...] Sp. z o.o. S.K.A. pismem z dnia [...] września 2012 r. zawiadomiła Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] o podejrzeniu samowoli budowlanej i złego stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, położonego na działce o nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] i [...] w [...]. Pismem z dnia [...] września 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wezwał [...] Sp. z o.o. S.K.A. do wykazania interesu prawnego w ww. sprawie. Odpowiadając na wezwanie skarżąca spółka wyjaśniła, że zły stan techniczny budynku ogranicza prawo własności spółki i uniemożliwia zabudowę jej gruntu zgodnie z przepisami prawa budowlanego oraz zapisami planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla działki gruntu, których jest właścicielem. Ponadto Starosta nałożył na spółkę obowiązek kontroli stanu technicznego budynku i od wpływu tego stanu technicznego uzależnił możliwość zabudowy działek spółki. Organ wskazał, że w jego ocenie, odmowa wszczęcia postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w sprawie stanu technicznego budynku na działce nr ew. [...] obr. [...] z wniosku [...] Sp. z o.o. S.K.A. była zasadna, gdyż Spółka nie ma przymiotu strony w związku z czym nie może skutecznie żądać wszczęcia postępowania administracyjnego. Następnie organ powołał się na treść art. 61 a § 1 k.p.a. oraz art. 28 k.p.a. i wyjaśnił, że interes prawny musi być oparty na prawie materialnym (czyli wynikać z obowiązujących przepisów prawa). Podmiot posiadający tylko faktyczny interes w rozstrzygnięciu sprawy, nie oparty o przepisy prawa materialnego, nie może być uznany za stronę w rozumieniu art. 28 k.p.a. Organ podkreślił, że spółka w piśmie z dnia [...] października 2012 r. powołała się na decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., którą odmówiono zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestora – [...] Sp. z o.o. S.K.A. - budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze i podziemnym garażem wielostanowiskowym wraz z infrastrukturą techniczną i wewnętrzną instalacją gazową oraz zbiornikiem retencyjnym na terenie działek o nr ew. [...] i [...] obręb [...] w [...] przy ul. [...] i [...]. Powodem decyzji była niekompletność przedłożonej dokumentacji przez inwestora. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko organu powiatowego, że stan techniczny budynku na działce sąsiedniej nie ogranicza prawa własności spółki, ani też nie uniemożliwia zabudowy gruntu. Nie wynika to decyzji Starosty [...], jak również obowiązek kontroli stanu technicznego budynku przez spółkę. W ocenie organu okoliczności wskazywane przez podmiot skarżący świadczą wyłącznie o jego interesie faktycznym, a nie prawnym, który miałby oparcie w przepisach ustawy Prawo budowlane. Organ nadto wskazał, że w sytuacji, gdyby Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powziął informację o złym stanie technicznym budynku, powinien rozważyć, czy nie należy podjąć czynności wyjaśniających z urzędu. Podkreślił, że w sytuacji stwierdzenia złego stanu technicznego organ powiatowy może wszcząć i prowadzić postępowanie administracyjne z urzędu. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] sp. z o.o. S.K.A. w [...]. W skardze podniesiono następujące zarzuty: 1. naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności: - art. 28 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę uznania statusu spółki jako strony postępowania, mimo że zły stan techniczny budynku na sąsiedniej działce bezsprzecznie oddziałuje (ogranicza) na prawa i obowiązki spółki, tj. możliwość i zakres zabudowy przez spółkę jej nieruchomości - art. 61 § 1 k.p.a. przez jego niezastosowanie i odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy organ ma obowiązek podjąć z urzędu czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy, niezależnie od kwestii ustalenia katalogu stron postępowania - art. 7, 11, 77 § 1 oraz art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie i odmowę podjęcia jakichkolwiek czynności dowodowych i wyjaśniających, przy istnieniu podstaw faktycznych do wszczęcia postępowania, zaniechanie weryfikacji tych podstaw, a także braki uzasadnienia zaskarżonego postanowienia uniemożliwiające jego weryfikację, w tym nie odniesienie się do zarzutów i twierdzeń spółki podnoszonych w zażaleniu 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 48-51 oraz 62 ust. 3, 66 ust. 1, art. 81 ust. 1 pkt b ustawy Prawo budowlane przez ich niezastosowanie i odmowę wszczęcia postępowania określonego w tych przepisach, mimo istnienia przesłanek wymienionych w hipotezie tych przepisów, tj. złego stanu technicznego budynku i podejrzenia samowoli budowlanej. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z generalną regułą wyrażoną w art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Art. 61 a § 1 k.p.a. stanowi natomiast, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Owe przyczyny nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materiaIno - prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Przesłanką wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania jest także brak legitymacji procesowej wnoszącego żądanie (przesłanka podmiotowa). Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego. Dla uznania, że podmiot ma interes prawny nie jest wystarczające subiektywne przekonanie tego podmiotu, że taki interes posiada. Analiza akt administracyjnych wskazuje, że skarżąca spółka uzasadniając swój interes prawny uznała, że jest stroną w sprawie stanu technicznego budynku położonego na działce ew. [...] obr. [...] w [...], ponieważ zły stan techniczny ogranicza jej prawo własności, uniemożliwia zabudowę gruntu oraz że decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z instrukcją techniczną na działce nr ew. [...] i [...] obręb [...] w [...] nałożono na spółkę obowiązek kontroli stanu technicznego budynku na działce nr [...]. Stanowisko to nie jest trafne. Stosownie do przepisów zawartych w Rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane dotyczących utrzymania obiektów budowlanych, obowiązki związane z prawidłowym utrzymaniem i użytkowaniem obiektów budowlanych spoczywają na właścicielu i zarządcy. Kontrola wykonania tych obowiązków należy do organów nadzoru budowlanego, które w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego wyposażone są w uprawnienia do ich wyegzekwowania. Postępowanie takie wszczynane jest najczęściej z urzędu, a jego stroną jest właściciel bądź zarządca tegoż obiektu. W niniejszej sprawie skarżący domagając się wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie nieprawidłowego stanu technicznego budynku na sąsiedniej działce nr [...] obr. [...] w [...] wywodził swój interes prawny z obowiązków, jakie nałożył na niego organ architektoniczno – budowlany w związku z ubieganiem się o udzielenie pozwolenia na budowę. Okoliczność ta jednak, jak niewadliwie przyjął [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie statuuje po stronie skarżącej Spółki legitymacji procesowej uprawniającej do żądania wszczęcia postępowania, gdyż nie dotyczy jej interesu prawnego, o którym stanowi art. 28 k.p.a. Zgodzić się należy ze skarżącą, że jest bezpośrednio zainteresowana stanem technicznym budynku mieszkalnego na działce nr [...] i podjęciem postępowania administracyjnego w tym przedmiocie, jednakże okoliczności te należą do sfery interesu faktycznego, a nie prawnego. Podzielić należy pogląd organów obu instancji, że skarżący nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. i brak było podstaw do wszczęcia, na żądanie spółki, postępowania administracyjnego w przedmiocie kontroli stanu technicznego budynku na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] i [...] w [...]. Stan techniczny przedmiotowego budynku nie ogranicza prawa własności spółki, ani nie uniemożliwia zabudowy gruntu, zaś ewentualne nieprawidłowości w działaniu Starosty [...] mogą być kwestionowane w toczącym się postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Pozostałe zarzuty skargi są również bezzasadne i nie zasługują na uwzględnienie. Organ wyjaśnił w zaskarżonym postanowieniu zasadność przesłanek, którymi kierował się przy odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, a uzasadnienie postanowienia nie uchybia art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. Zarzuty dotyczące naruszenia zasad postępowania dowodowego, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. są chybione, albowiem postępowanie dowodowe ze swej istoty nie może być prowadzone przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego art. 48-51 oraz 62 ust. 3, art. 66 ust. 1, art. 81 ust. 1 pkt b ustawy Prawo budowlane są bezzasadne, albowiem organ nie badał przesłanek materialnoprawnych dotyczących stanu technicznego budynku, skoro nie wszczął postępowania w tym przedmiocie. Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012r., poz. 270).