I SA/Lu 294/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca), Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, NSA Anna Kwiatek, Protokolant Referent Ewelina Piskorek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 maja 2013r. sprawy ze skargi M. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania - oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Celnej stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z [...]. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z [...] określił stronie zobowiązanie w podatku akcyzowym za kolejne miesiące 2008 r. Przedmiotowa decyzja została doręczona w dniu 2 października 2012 r. Organ przypomniał, że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, o czym strona została pouczona. Z akt sprawy wynika, że decyzja z [...] została doręczona stronie w dniu 2 października 2012 r., natomiast odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 30 listopada 2012 r. Termin na złożenie odwołania upływał z dniem 16 października 2012 r., organ stwierdził zatem, że czternastodniowy termin do wniesienia odwołania został przekroczony. Organ wskazał, że innym postanowieniem również wydanym w dniu [...]odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...]. Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i dokonania oceny zarzutów podatnika zgłaszanych w odwołaniu. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Organ stwierdził, że przedmiotowe postanowienie jak również postanowienie odmawiające stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji są ostateczne. Jednocześnie organ przypomniał, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania powoduje, że decyzja z [...] stała się ostateczna. Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Celnej z [...] strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i wniosła o jego uchylenie. Zarzuty zawarte w skardze dotyczyły naruszenia przepisów postępowania tj. art. 200 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie postanowienia bez wyznaczenia stronie 7 dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez doręczenie przedmiotowego postanowienia na adres strony w sytuacji, gdy ma ona w niniejszej sprawie ustanowionego pełnomocnika oraz wymaganie przez stronę udowodnienia braku winy w uchybieniu terminu, w sytuacji gdy ustawa wymaga jedynie uprawdopodobnienia. W uzasadnieniu skargi skarżący zaznaczył, że wniósł odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za okres od stycznia 2008 r. do grudnia 2008 r. Wraz z odwołaniem, z uwagi na fakt wniesienia odwołania z uchybieniem terminu, strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że nie miał możliwości podjęcia korespondencji zawierającej decyzję i tym samym wniesienia odwołania w terminie z powodu przebywania przez kilkanaście dni na terytorium Niemiec, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, której przedmiotem jest transport międzynarodowy. Skarżący przypomniał, że organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Organ swoje stanowisko uzasadnił tym, że skarżący w swoim wniosku nie wykazał w sposób należyty braku winy w uchybieniu terminu. Skarżący stwierdził, że zarówno rozstrzygnięcie zaskarżone w niniejszej sprawie jaki i drugie z zaskarżonych orzeczeń nie mają formy decyzji, ale kończą postępowanie administracyjne. Są one ostateczne w trybie postępowania administracyjnego. Organ administracji publicznej ma w tym przypadku obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz umożliwienie im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Według skarżącego przysługiwało mu uprawnienie wyrażone w art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżący stwierdził, że zamierzał złożyć dowody w postaci dokumentów (zaświadczeń od niemieckiego kontrahenta) i świadków, na potwierdzenie wskazywanego przez niego powodu nieterminowego wniesienia odwołania. Jego wyjazd spowodowany był awarią jednego z samochodów oraz koniecznością osobistego załatwienia formalności związanych z niemieckimi dokumentami przewozowymi i potwierdzeniem aktualności zezwoleń uprawniających do transportu i przeładunku towarów niebezpiecznych. Niewyznaczenie przez organ terminu do końcowego zaznajomienia się z zebranym w sprawie materiałem uniemożliwiło mu to. Skarżący podniósł ponadto, że w przedmiotowej sprawie udzielił pełnomocnictwa profesjonaliście tj. adwokatowi. Zgodnie z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się temu pełnomocnikowi. Przepis ten nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą zasadą oficjalności doręczeń nakłada na organy prowadzące postępowanie obowiązek doręczania wszystkich pism procesowych ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Ustanowiony przez stronę pełnomocnik powinien mieć zapewniony czynny udział w postępowaniu, tak samo jak strona postępowania, gdyby działała samodzielnie. Pominięcie pełnomocnika w czynnościach postępowania wywołuje te same skutki co pominięcie strony. Skarżący ustanawiając pełnomocnika, miał na celu zabezpieczenie się przed skutkami nieznajomości prawa. Obowiązek organu doręczania pism pełnomocnikowi istnieje od momentu doręczenia organowi dokumentu pełnomocnictwa, który to obowiązek został przez stronę spełniony na długo przed wydaniem postanowienia w niniejszej sprawie. Skarżący zauważył, że doręczenie pisma stronie, mimo że ustanowiła ona pełnomocnika, jeżeli wywołuje dla niej ujemne skutki procesowe, nie może być uznane za skuteczne. Odnosząc się do charakteru złożonego do akt niniejszej sprawy pełnomocnictwa skarżący wskazał, że przepisy Ordynacji podatkowej nie rozróżniają rodzajów pełnomocnictw. Nie ma więc żadnego znaczenia fakt, że pełnomocnictwo wskazywało na czynności jakie w jego zakresie mógł wykonywać pełnomocnik, a co za tym idzie uznać należy, że pełnomocnik umocowany był do dokonywania wszelkich czynności w imieniu skarżącego w tym do odbioru kierowanej do niego korespondencji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Skarżący kwestionuje stanowisko organu o braku uprawdopodobnienia, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Nadto zarzuca naruszenie przez organ podatkowy w postępowaniu w zakresie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania art. 200 Ordynacji podatkowej, a także doręczenie decyzji organu pierwszej instancji z naruszeniem art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie w postępowaniu "wymiarowym" ustanowionego przez skarżącego pełnomocnika, co w jego ocenie powoduje, że doręczenie decyzji podatkowej pierwszej instancji jest nieskuteczne. Przechodząc do oceny zgłoszonych zarzutów przypomnieć należy, że zgodnie z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się temu pełnomocnikowi. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się w zasadzie do rozstrzygnięcia kwestii, czy skarżący w dacie doręczenia mu w dniu 2 października 2012 r. na adres zamieszkania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym za kolejne miesiące 2008 r. był reprezentowany przez ustanowionego przez siebie pełnomocnika, także w zakresie odbioru korespondencji. Uzasadniając powyższy zarzut skarżący odnosząc się do charakteru złożonego do akt sprawy pełnomocnictwa wskazał, że przepisy Ordynacji podatkowej nie rozróżniają rodzajów pełnomocnictw, a więc nie ma żadnego znaczenia fakt, że treść pełnomocnictwa wskazywała na konkretne czynności, jakie w jego zakresie mógł wykonywać pełnomocnik. W ocenie skarżącego w tych okolicznościach należy uznać, że pełnomocnik umocowany był do dokonywania wszelkich czynności w imieniu skarżącego, w tym do odbioru kierowanej do niego korespondencji. Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić. W aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo, zgodnie z którym M. Z. upoważnia adwokata K. K. do przeglądu akt sprawy we wszystkich instancjach sądowych i administracyjnych. O tym, że pełnomocnictwo dotyczy jedynie przeglądania akt, poza jego treścią, świadczy dobitnie także to, że w dokumencie tym sporządzonym według określonego szablonu w części określającej zakres przedmiotowy skreślono słowa "do prowadzenia", a nadpisano "do przeglądu akt". Przepis art. 137 § 4 Ordynacji podatkowej stanowi, że w zakresie nieuregulowanym w § 1-3a stosuje się przepisy prawa cywilnego. Użyte w tym przepisie określenie "przepisy prawa cywilnego" obejmuje przepisy prawa materialnego i procesowego (por. S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja Podatkowa, Komentarz, 2010 r., k. 651). W art. 137 § 1-3a znajdują się jedynie regulacje dotyczące: osób, które mogą być pełnomocnikiem w sprawach podatkowych, formy pełnomocnictwa oraz zasad uwierzytelnienia odpisu pełnomocnictwa. Przepisy te nie regulują natomiast zakresu pełnomocnictwa, dlatego też w tej kwestii znajduje zastosowanie art. 95 § 2 kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z tym przepisem umocowanie do poszczególnych czynności procesowych określa się według treści pełnomocnictwa oraz przepisów prawa cywilnego. Wobec nie budzącej wątpliwości treści pełnomocnictwa zasadnie Dyrektor Izby Celnej uznał, że skarżący upoważnił adwokata K.K. jedynie do określonej czynności, tj. przeglądu akt sprawy. Z powyższych względów zarzut naruszenia art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej nie może być uwzględniony. Przechodząc do oceny pozostałych zarzutów wskazać należy, że stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania następuje w formie postanowienia (art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Przepis ten odwołuje się wyłącznie do decyzji, a żaden przepis Ordynacji podatkowej nie nakazuje jego stosowania przed wydaniem postanowienia (por. S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja Podatkowa, Komentarz, 2010 r., k. 814). Z tych względów zarzut bezpodstawnego pozbawienia skarżącego przed wydaniem zaskarżonego postanowienia możliwości wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego nie zasługuje na uwzględnienie. Na marginesie, odnosząc się do zarzutu, że pozbawienie skarżącego prawa do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowy, uniemożliwiło mu złożenie dowodów mających potwierdzić jego wyjazd do Niemiec spowodowany awarią jednego z samochodów, stwierdzić należy, że organ nie kwestionował faktów wskazywany przez niego jako powód nieterminowego wniesienia odwołania. Organ jedynie uznał, że okoliczności te nie uzasadniają przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Natomiast sformułowany w skardze zarzut bezpodstawnego uznania przez organ podatkowy, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania nie ma w niniejszej sprawie znaczenia, bowiem nie dotyczy przedmiotu zaskarżonego postanowienia. Kwestia ta była przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Celnej w sprawie o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Z tych względów skargę należało oddalić na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). ----------------------- 2