II SA/Kr 114/13

WyrokWSA w Krakowie2013-05-28

Skład orzekający: Andrzej Irla, Jacek Bursa, Agnieszka Nawara-Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciele wyodrębnionych lokali mieszkalnych w budynkach sąsiadujących z planowaną inwestycją budowlaną, które znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu, powinni być traktowani jako strony postępowania o pozwolenie na budowę, czy wystarczająca jest reprezentacja przez wspólnotę mieszkaniową?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy błędnie ograniczył krąg stron postępowania o pozwolenie na budowę wyłącznie do wspólnoty mieszkaniowej, pomijając właścicieli wyodrębnionych lokali mieszkalnych znajdujących się w sąsiednich budynkach, które mogą być objęte obszarem oddziaływania inwestycji. Prawo budowlane wymaga uwzględnienia właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, a nie tylko zarządców nieruchomości wspólnej. Uchylono uzasadnienie zaskarżonej decyzji z powodu błędnego ustalenia stron postępowania, a w pozostałym zakresie skargę oddalono.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego z garażem podziemnym z powodu niewykonania przez inwestora nałożonych obowiązków, w tym braku uzgodnień i niezgodności projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na nieprecyzyjne sformułowanie obowiązków, zbyt krótki termin na ich wykonanie oraz wadliwe ustalenie kręgu stron postępowania. Skarżąca A.B.-P. zarzuciła naruszenie jej praw jako współwłaściciela sąsiedniej nieruchomości, kwestionując stanowisko organów co do kręgu stron postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej uzasadnienia; w pozostałym zakresie skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2013 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] w K. M.S. sprawy ze skargi A.B.-P. na decyzję Wojewody z dnia 30 października 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej uzasadnienia; II. w pozostałym zakresie skargę oddala. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012r. znak: [...] Prezydent Miasta K. odmówił inwestorowi A. sp. z o.o. w W. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego wielorodzinnego z 2-poziomowym garażem podziemnym, z instalacjami wewnętrznymi: elektrycznymi, wod.-kan., c.o., wentylacją wewnętrzną, tryskaczową, klimatyzacją oraz węzłem cieplnym - wymiennikownią, wraz z układem drogowym oraz likwidacją istniejących przyłączy: elektrycznego, kanalizacyjnego, gazowego, na działce nr [...] obr. [...] w K. W uzasadnieniu organ wskazał, iż inwestor nie wykonał obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia 23.03.2012r., tj. m. in. nie przedłożył aktualnego uzgodnienia ZKUPSUT dla wszystkich odcinków instalacji poza budynkiem, przyłączy i sieci objętych wnioskiem; w projekcie budowlanym nie dokonano żadnych zmian, mających na celu doprowadzenie projektowanej inwestycji do zgodności z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (Ustalenia planu - Uchwała Nr [...] Rady Miasta K. z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Zabłocie. Dziennik Urzędowy Województwa [...] z dnia 19 września 2006 r. Nr [...].), nie przedstawiono też żadnych nowych materiałów w tej kwestii czy też nowego uzasadnienia, które nie byłoby znane na etapie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym; brak skutecznie przyjętych zgłoszeń (przedłożono tylko kopie wniosków złożonych w dniach: 5.04.2012r. w sprawie realizacji przyłącza elektroenergetycznego, 3.04.2012r. w sprawie realizacji przyłączy i instalacji wód.-kań., oraz 13.04.2012r. w sprawie realizacji przyłącza cieplnego). Odwołanie od tej decyzji wniósł inwestor - A., sp. z o.o. w W. zarzucając naruszenie: - art. 28 kpa w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 10 kpa poprzez brak uwzględnienia w prowadzonym postępowaniu wszystkich stron, a ponadto nie zapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu poprzez nieustalenie na początku postępowania jego pełnego kręgu stron, a następnie doręczanie wybiórczo postanowienia i zawiadomień oraz brak zawiadomienia o możliwości końcowego zapoznania się z całością zebranych dowodów i materiałów; - art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez nieprecyzyjne i wadliwe sformułowanie obowiązków nałożonych w postanowieniu Prezydenta Miasta K. z dnia 26 marca 2012 r., a następnie odwołanie się do tych ustaleń w decyzji; - art. 35 ust. 6 Prawa budowlanego poprzez błędną interpretację skutkującą brakiem przedłużenia terminu do usunięcia nieprawidłowości wskazanych w postanowieniu; - art. 77 § 1 kpa poprzez brak zebrania całości materiału dowodowego i jego błędną ocenę (szczególnie poprzez odmowę uznania za dowód w postępowaniu części dokumentów pozostających w obiegu prawnym), skutkujące naruszeniem art. 7 kpa poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy i w konsekwencji błędną ich interpretację oraz naruszenie wynikającej z art. 7 kpa zasady ogólnej prawdy obiektywnej, poprzez brak właściwego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, do czego organ l instancji został zobowiązany przez WSA w Krakowie; - art. 107 § 1 kpa w zw. z błędną interpretacją art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ("p.p.s.a.") poprzez wadliwe uzasadnienie wydanej decyzji, niewłaściwe przytoczenie i zrozumienie oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku (w tym uzasadnieniu) WSA w Krakowie z 1.06.2011 r., noszące ponadto cechy braku samodzielności, a to w postaci ogólnego odwoływania się wielokrotnie do treści wyroku WSA, bez podstawy prawnej zezwalającej na takie działanie i przyjęcie, że głównym adresatem wyroku jest inwestor, a nie organ l instancji; - art. 8 kpa poprzez działanie naruszające zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz jej emanację, jaką jest poszanowanie kultury administrowania. Wojewoda decyzją z dnia [...] października 2012r. sygn. akt: [...] na podstawie art. 138 § 2 kpa i art. 104 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w zaskarżonej decyzji brak jasnego i rzetelnego uzasadnienia wyjaśniającego wypełnienie wiążącego w sprawie, wyroku WSA w Krakowie z dnia 01.06.2011r. Organ II instancji uznał, iż nałożenie na inwestora nieprecyzyjnie sformułowanych w postanowieniu z dnia 23 marca 2012r. obowiązków do wypełnienia w zdecydowanie za krótkim terminie do dnia 13.04.2012r., i odrzucenie prośby inwestora o przedłużenie terminu do uzupełnienia z uwagi na art. 35 ust. 6 Prawa budowlanego (o 65-dniowym terminie do wydania decyzji pod rygorem kary 500 zł za każdy dzień zwłoki), stanowi naruszenie zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Będący podstawą prawną postanowienia art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, w żaden sposób nie narzuca terminu do dokonania uzupełnienia. Przeciwnie, termin ten powinien być ustalony tak, aby z obiektywnego punktu widzenia umożliwiał wnioskodawcy usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, a zatem powinien być dostosowany do rodzaju tych nieprawidłowości. Termin wyznaczony przez organ administracji może być, na wniosek strony, przez organ przedłużony. Obowiązki nałożone na inwestora wymagały m. in.: sporządzenia projektów przyłączy mediów, uzyskania tytułów prawnych do nieruchomości (dotychczas nie objętych wnioskiem inwestora), uzyskania aktualnych uzgodnień ZKUPSUT. W stanie aktualnym braki te nie występują, gdyż inwestor dokonał zgłoszeń przyłączy w dniu 18.05.2012. Przyłącz energetyczny został przyjęty bez sprzeciwu. Natomiast sprzeciwy do przyłącza c.o. i wody, po rozpatrzeniu odwołań przez organ II instancji zostały uchylone i został stwierdzony brak podstaw do wniesienia sprzeciwu (decyzja Wojewody z dnia [...] października 2012 r. znak: [...] dot. przyłącza cieplnego i decyzja Wojewody z dnia 22 października 2012 r. dot. przyłącza wody). Nieprecyzyjnie zostało sformułowane żądanie nr 4 postanowienia, dotyczące doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru Z. . W szczególności organ II instancji wskazuje, iż określenie przez Sąd w wyroku z dnia 01.06.2011 r. "nakaz rekompozycji - np. odbudowę wyburzonych fragmentów" (str. 25 wyroku WSA w Krakowie z dnia 1.06.2011 r.), nie ma charakteru przesądzającego o niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rozwiązania zagospodarowania działki polegającego na "odwróceniu" poprzedniego układu jej zagospodarowania. Sąd zwraca uwagę, iż określenia organu wymaga jakie znaczenie procesowe ma przedłożona przez inwestora "Opinia krajobrazowa dla planowanej zabudowy przy [...] ", sporządzona przez mgr inż. arch. L.K. cyt.: "...czy materiał ten uznaje za twierdzenia inwestora, czy też za dowód z opinii biegłego. Bez wyrażenia w tej sprawie przez organy administracji publicznej określonego: stanowiska, nie jest możliwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym dalsza ocena zgodności projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego pod kątem spełnienia nakazu rekompozycji oraz wnętrz kwartału " (str. 25 wyroku WSA w Krakowie z dnia 01.06.2011 r.). Zatem to doprecyzowania stanowiska organu wymaga kwestia oceny zgodności projektu z planem "[...]", gdyż Sąd niczego w tej kwestii nie przesądził. Wadą kontrolowanej decyzji jest brak szerszych rozważań dotyczących kręgu stron, co stanowi naruszenie zasad z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 kpa. Z rozdzielnika (ok. 100 pozycji) zaskarżonej, decyzji wynika, iż jako strony postępowania uznano współwłaścicieli działek położonych w sąsiedztwie projektowanego obiektu będących równocześnie właścicielami lokali mieszkalnych zlokalizowanych na tych działkach budynków wielorodzinnych. Zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali w nieruchomościach, w których liczba lokali wyodrębnionych wraz z lokalami niewyodrębnionymi jest większa niż 7, właściciele muszą wybrać zarząd. Przy czym stosownie, do art. 21 ust. 1 ww. ustawy o własności lokali zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. To właśnie wspólnota mieszkaniowa jest podmiotem uprawnionym do występowania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym – w imieniu członków wspólnoty działa zarząd, co do części wspólnej nieruchomości, zatem nie można stwierdzić, iż prawo to przysługuje jednocześnie wszystkim jej członkom. Tym samym, prawo do samodzielnego udziału w postępowaniu administracyjnym członka wspólnoty nie można wywodzić jedynie z faktu bycia przez niego współwłaścicielem (współużytkownikiem wieczystym) nieruchomości wspólnej. Nieruchomość wspólna pozostaje bowiem w wyłącznym zarządzie wspólnoty (reprezentowanej przez zarząd), rozumianej jako ogół właścicieli lokali, występujących wspólnie (co nie oznacza zgodnie). Prawo konkretnego członka wspólnoty realizuje się więc poprzez jego członkowstwo we wspólnocie, nie zaś poprzez czynności podejmowane samodzielnie. Co prawda wyjątkowo możliwe jest dopuszczenie członka wspólnoty do udziału w postępowaniu jako strony ale wówczas gdy naruszony zostanie jego własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes i to interes prawny. Jeżeli interesu nie można poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji, będzie to interes faktyczny (który nie tworzy legitymacji procesowej) a nie prawny. Organ zawarł zalecenia co do ponownego rozpatrzeniu sprawy, wskazując iż należy wyjaśnić kto posiada przymiot strony postępowania. W treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie zawarto żadnych wyjaśnień dotyczących zasad określenia stron postępowania. Obowiązek ustalenia obszaru oddziaływania (zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego) projektowanej inwestycji i podmiotów uprawnionych do udziału na prawach strony (zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego) w postępowaniu poprzedzającym wydanie pozwolenia na jej budowę jest podstawowym obowiązkiem organu, wykonywanym w toku postępowania z wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. Wskazane wyżej ustalenia, dokonane przez organ I instancji w pierwszej kolejności, są gwarantem poprawnie przeprowadzonego postępowania administracyjnego z udziałem wszystkich uprawnionych do tego stron. Z uwagi na to, organ uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy może mieć istotny wpływ na jej wynik. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła A.B.-P. , zarzucając, iż wydana decyzja narusza jej prawa jako współwłaściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, której dotyczy postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W szczególności wskazała, iż koncepcja przyjmująca iż członkowie wspólnoty mieszkaniowej nie są stronami postępowania nie znajduje uzasadnienia, zgodnie bowiem z art. 27 ustawy o własności lokalu każdy ze współwłaścicieli ma prawo i obowiązek współdziałania w zarządzaniu nieruchomością wspólną. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, iż wybudowanie budowli według projektu przygotowanego przez inwestora będzie w sposób bezpośredni oddziaływać we wszystkich członków wspólnoty posiadających mieszkania od strony inwestycji wobec faktu przesłonienia światła do tych lokali przez budynek Inwestora. W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Przepis ten w pkt "c" umożliwia przy uwzględnieniu skargi uchylenie decyzji lub postanowienia w części, jeżeli zachodzą przesłanki do stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 151 p.p.s.a. mówi z kolei, iż w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż możliwość zaskarżenia uzasadnienia decyzji, a także w związku z tym orzekania w zakresie uchylenia decyzji w zakresie jej uzasadnienia, znajduje potwierdzenie w orzeczeniach NSA (por. wyrok z 29 maja 1998 r. I SA 1896/97, Lex nr 44519) i wojewódzkich sądów administracyjnych (por. wyr. WSA w Lublinie z 21 października 2004r. II SA/Lu 1488/03, niepubl.). Podstawowym argumentem za tym przemawiającym jest uznanie uzasadnienia za konieczny i istotny element decyzji administracyjnej (na gruncie art. 107 § 1 kpa), będący "zwykłą" jej częścią w sensie składnika treści decyzji i w tym kontekście jako część równoważną z punktu widzenia znaczenia z samą osnową decyzji. Uzasadnienie stanowi obowiązkowy składnik decyzji, mający na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 kpa, przy czym § 4 i 5 kpa określa przypadki, w których można odstąpić od uzasadnienia decyzji). Zatem sentencja decyzji jak i jej uzasadnienie stanowią całość rozstrzygnięcia i w przypadku, gdy uzasadnienie narusza prawo swoją treścią dopuszczalne jest w tymże zakresie uchylenie nieprawidłowego uzasadnienia (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 października 2004 r., sygn. akt II SA/Lu 161/04, Lex nr 167725). Nie ma w tym przypadku niebezpieczeństwa, związanego z pozostawieniem w obrocie decyzji bez uzasadnienia czy też z uzasadnieniem wewnętrznie niespójnym, gdyż eliminacja uzasadnienia zaskarżonej decyzji znajduje wypełnienie treściowe w postaci argumentów uzasadnienia sądu administracyjnego, chociaż formalnie to pierwsze nie jest przez to ostatnie zastępowane. Zostaje w ten sposób także wzięta pod uwagę wartość szybkości stosowania prawa, która wprawdzie odnosi się głównie do postępowania sądowego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności), niemniej, jeśli elementem całego postępowania jest postępowanie sądowe (nawet potencjalne) powinna mieć na względzie przede wszystkim szybkość rozstrzygnięcia (wyjaśnienia) sprawy istotnej dla adresata niezależnie od tego, w jakiej proporcji zależy to od postępowania przed sądem i przed organem administracyjnym. W kontrolowanej sprawie zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji w części – w zakresie jej uzasadnienia, gdyż o ile zaskarżone rozstrzygnięcie Wojewody z dnia 30 października 2012r., jest prawidłowe co do większości powodów uchylenia decyzji Prezydenta Miasta K. odmawiającej inwestorowi A. sp. z o.o. w W. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, to jednak niezgodne z prawem było uznanie, iż w niniejszej sprawie tylko wspólnota mieszkaniowa reprezentowana przez zarząd jest podmiotem uprawnionym do występowania w charakterze strony w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, z pominięciem właścicieli wyodrębnionych lokali mieszkalnych, stanowiących odrębną własność. Skarżony organ II instancji słusznie uznał zatem, iż wyznaczenie inwestorowi w postanowieniu z dnia 23 marca 2012r. zbyt krótkiego terminu wypełnienia obowiązków i odrzucenie jego prośby o przedłużenie terminu do uzupełnienia, stanowi naruszenie zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej (art. 8 kpa), gdyż będący podstawą prawną postanowienia art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, w żaden sposób nie narzuca ścisłego terminu do dokonania uzupełnienia, a zatem termin ten powinien być ustalony tak, aby z obiektywnego punktu widzenia umożliwiał wnioskodawcy usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości i dostosowany do ich rodzaju. Termin wyznaczony przez organ administracji może być również, na wniosek strony, przez organ przedłużony. Prawidłowo również skarżony organ odwoławczy uznał, iż naruszony został art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez nieprecyzyjne sformułowanie obowiązków nałożonych w postanowieniu Prezydenta Miasta K. z dnia 23 marca 2012r. a następnie odwołania się do niespełnienia tych obowiązków w decyzji organu I instancji. Istotną kwestią stanowiącą podstawę uchylenia decyzji organu I instancji było także naruszenie art. 28 kpa w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez brak uwzględnienia w prowadzonym postępowaniu wszystkich stron, a ponadto nie zapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu poprzez nieustalenie na początku postępowania jego pełnego kręgu stron, biorąc pod uwagę obszar oddziaływania inwestycji, co doprowadziło do naruszenia zasad z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 kpa. Organ I instancji powinien wskazane kwestie dokładnie przeanalizować i wyjaśnić, dlaczego ustalone zostały takie, a nie inne "granice" obszaru oddziaływania obiektu, co ma następnie bezpośredni wpływ na to, które podmioty będą stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Jednakże, jak już wyżej wskazano, nieprawidłowo organ odwoławczy ocenił status jako strony w sprawie wspólnoty mieszkaniowej budynków sąsiednich do Placu [...] pozbawiając niejako z zasady statusu strony właścicieli lokali odrębnych tych budynków, w tym m.in. przy [...] . Rację ma organ odwoławczy twierdząc, iż wspólnota mieszkaniowa jest podmiotem uprawnionym do występowania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym – w imieniu członków wspólnoty, co do części wspólnej nieruchomości. Niezasadne jest jednak uznanie, iż brak podstaw do udziału w postępowaniu administracyjnym jako strony członka wspólnoty będącego współwłaścicielem (współużytkownikiem wieczystym) lokalu odrębnego. Zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W realiach kontrolowanej sprawy, przyjęcie przez organ I instancji określonego obszaru oddziaływania obiektu, a zatem określenie, że konkretna nieruchomość gruntowa znajduje się w tym obszarze, w ocenie Sądu, obliguje organy do zbadania czy również właściciele odrębnych lokali znajdujących się w budynku usytuowanym na takiej nieruchomości posiadają status stron. Niezasadne jest zatem pominięcie tej kwestii i ograniczenie się do przyjęcia przez organ II instancji, że wystarczająca jest reprezentacja przez wspólnotę mieszkaniowa w zakresie nieruchomości wspólnej, a pominięcie właścicieli odrębnych lokali. Nie należy bowiem zrównywać zarządu nieruchomością wspólną, z możliwym oddziaływaniem inwestycji na poszczególne lokale mieszkalne, stanowiące odrębną własność. W tym zakresie bez skrupulatnej weryfikacji zakresu obszaru oddziaływania obiektu nie można wykluczyć, że oddziaływanie obiektu nie będzie dotyczyć poszczególnych lokali stanowiących odrębną własność. Obszar oddziaływania obiektu jest wyznaczany bowiem przez przepisy ustanawiające zakres interesu prawnego osób trzecich, który wymaga konkretyzacji i indywidualizacji oraz który należy uwzględniać przy projektowaniu i budowie obiektu. Takimi przepisami są m. in. przepisy dotyczące warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W postępowaniu administracyjnym organy, co do zasady, mają zatem obowiązek działać z urzędu w celu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, w tym ustalenia, czy dana osoba korzysta z przymiotu strony postępowania. Należy zgodzić się zatem z Naczelnym Sadem Administracyjnym, który w wyroku z dnia 9 października 2007 r. sygn. akt II OSK 1321/06 (opubl. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) uznał, iż obszar oddziaływania obiektu, z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, należy rozumieć jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Z regulacji powyższej wynika, że w sprawie o pozwolenie na budowę na potrzeby konkretnej inwestycji organ administracji architektoniczno-budowlanej winien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie wyznaczyć teren w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego. Wyznaczenie takiego obszaru w oparciu o powyższe przesłanki winno nastąpić biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. Oznacza to, że w zależności od indywidualnych cech obiektu budowlanego, jego przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych, w otoczeniu tego obiektu wyznaczona zostanie strefa, nazwana przez ustawodawcę obszarem oddziaływania obiektu. Organ nie może, w ocenie Sądu, z góry założyć, iż skoro inwestycja, w jego mniemaniu, spełnia określone normy, to poszczególne sąsiednie nieruchomości – lokale stanowiące odrębną własność, nie znajdują się w jej obszarze oddziaływania. Innymi słowy właściciele takich nieruchomości, co do projektowanego budynku, który poprzez określone cechy może oddziaływać na nie, mają prawo do tego by w trakcie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, jako strona postępowania zapoznać się z materiałem dowodowym, w tym z wynikami analizy i ewentualnie wnieść swoje uwagi czy też zastrzeżenia. Wobec powyższego, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. orzekł jak w sentencji, uchylając uzasadnienie zaskarżonej decyzji, i oddalając skargę w pozostałym zakresie, w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło