VI SA/Wa 468/13
WyrokWSA w Warszawie2013-05-28
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Dorota Wdowiak, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej ustalająca negatywny wynik egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką jest prawidłowa, jeśli kandydat uzyskał 99 punktów na 150 możliwych, a zakwestionowane pytanie testowe nr 144 zostało uznane za prawidłowo sformułowane, a odpowiedź "B" za poprawną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił wynik egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką. Kandydat uzyskał 99 punktów, co jest wynikiem negatywnym, gdyż ustawa wymaga co najmniej 100 punktów do uzyskania wyniku pozytywnego. Zakwestionowane pytanie nr 144 zostało uznane za prawidłowo sformułowane, a odpowiedź "B" za jedyną poprawną, zgodnie z art. 28 ust. 7 ustawy o radcach prawnych. Połączenie treści pytania z odpowiedzią "B" tworzy zdanie prawdziwe, zgodne z prawem.Stan faktyczny
Skarżący M. B. uzyskał negatywny wynik z egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką, zdobywając 99 punktów. Zakwestionował prawidłowość pytania nr 144, twierdząc, że było ono nieprecyzyjne i wprowadzało w błąd. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej, uznając pytanie i odpowiedź "B" za prawidłowe. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i błędną ocenę pytania nr 144.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2013 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką oddala skargę
Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 75j ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania M. P. B. (nazywanego dalej "skarżącym") utrzymał w całości w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w O. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką Nr[...]z dnia [...] września 2012 r.
W uzasadnieniu decyzji Minister Sprawiedliwości podał, że Komisja Egzaminacyjna do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w O. (zwana dalej "komisją kwalifikacyjną") uchwałą Nr [...] z dnia [...] września 2012 r. ustaliła negatywny wynik egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką skarżącego, który uzyskując z testu 99 punktów, nie spełnił warunku określonego w art. 75i ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze, zgodnie z którym pozytywny wynik z egzaminu wstępnego uzyskuje kandydat, który otrzymał z testu co najmniej 100 punktów.
Pismem z dnia [...] października 2012 r. skarżący złożył odwołanie od uchwały z dnia [...] września 2012 r., którym zakwestionował prawidłowość pytania nr 144. Skarżący wniósł o uznanie, że uzyskał pozytywny wynik z egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką.
Minister Sprawiedliwości po rozpatrzeniu argumentów skarżącego zawartych w uzasadnieniu odwołania nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia.
Organ odwołał się do treści art. 75j ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, zgodnie z którym po przeprowadzeniu egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką komisja kwalifikacyjna ustala wynik kandydata w drodze uchwały i doręcza odpis uchwały kandydatowi i Ministrowi Sprawiedliwości.
Zgodnie z art. 75i ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, egzamin wstępny polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt. Natomiast art. 75i ust. 3 ustawy stanowi, że pozytywny wynik z egzaminu wstępnego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów. Stosownie zaś do art. 75 ust. 2 ustawy, aplikantem adwokackim może być osoba, która - po spełnieniu pozostałych warunków - uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu wstępnego.
Minister Sprawiedliwości, mając na uwadze zasadę określona w art. 15 k.p.a., ponownie merytorycznie rozpatrzył i rozstrzygnął całokształt sprawy i ponownie ocenił wszystkie zebrane dowody dotyczące egzaminu, poddał analizie zarówno prawidłowość przygotowania egzaminu (w tym także pytań testowych i wykazu prawidłowych odpowiedzi), jak i jego przebiegu.
Działając w tym trybie, Minister Sprawiedliwości ustalił, że egzamin, którego strona odwołująca się była uczestnikiem, przeprowadzony został zgodnie z wymogami cytowanej wyżej ustawy i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnych do spraw aplikacji adwokackiej oraz przeprowadzania egzaminu wstępnego (Dz.U. Nr 91, poz. 748 ze zm.).
Z przebiegu egzaminu sporządzono protokół podpisany przez członków komisji kwalifikacyjnej, który znany jest organowi II instancji z urzędu, gdyż doręczony został Ministrowi Sprawiedliwości w trybie art. 75i ust. 5 ustawy – Prawo o adwokaturze. Z protokołu nie wynikało, by w trakcie egzaminu doszło do nieprawidłowości mogących mieć wpływ na wynik egzaminu odwołującego się.
Minister Sprawiedliwości stwierdził również, że wszystkie pytania testowe zostały sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź, oparta na przepisach prawa obowiązujących w dniu przeprowadzenia egzaminu. Pytania testowe nie dotyczyły kwestii spornych w orzecznictwie i doktrynie. Tym samym należało stwierdzić, że test egzaminacyjny, w oparciu o który przeprowadzony był egzamin, odpowiadał kryteriom, o których mowa w art. 75i ust. 1 ustawy – Prawo o adwokaturze.
W wyniku ponownego sprawdzenia karty odpowiedzi skarżącego i przeliczenia uzyskanych przez niego punktów stwierdzono, że udzielił prawidłowych odpowiedzi na 99 pytań. Tym samym uchwała komisji kwalifikacyjnej co do ustalonego wyniku egzaminu była prawidłowa.
Zakwestionowane przez stronę pytanie nr 144 brzmiało:
"Zgodnie z ustawą o radcach prawnych, skarga do sądu administracyjnego od ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości, wydanej w wyniku odwołania od uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, w sprawie zawieszenia prawa do wykonywania zawodu, służy:
a). dziekanowi rady okręgowej izby radców prawnych,
b). Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych,
c). Prezesowi Krajowej Rady Radców Prawnych."
Prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "B", oparta na treści art. 28 ust. 7 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.), który brzmi: "Od ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości zainteresowanemu oraz Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji."
Skarżący udzielił odpowiedzi "C".
W odwołaniu podniósł, że zarówno pytanie, jak i propozycje odpowiedzi były
nieprecyzyjne i mogły wprowadzać egzaminowanego w błąd, albowiem w treści kwestionowanego pytania nie określono jaki jest rodzaj zawodu, którego prawo wykonywania ma być zawieszone, a ustawa o radcach prawnych w art. 28 § 1 i następnych w swojej wykładni literalnej określa precyzyjnie o jaki zawód tu chodzi. Zdaniem skarżącego, w pytaniu zabrakło precyzyjnego wskazania o jaki zawód chodzi, co oznacza brak zgodności z ustawą o radcach prawnych i jednocześnie przeczy części pytania egzaminacyjnego. Skarżący zauważył, że podczas zdawania egzaminu wstępnego na aplikację radcowską, zdającym nie wolno czynić dodatkowych założeń, co przy takiej konstrukcji pytania, wprowadza egzaminowanego w błąd i uniemożliwia udzielenie prawidłowej odpowiedzi. Ponadto
skarżący podniósł, że we wskazanej, jako prawidłowa, odpowiedzi "B" nie zawarto informacji, że skarga do sądu przysługuje nie tylko Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, lecz też zainteresowanemu. Brak "zainteresowanego" w uznanej za prawidłową odpowiedzi "B", wprowadza według skarżącego zamieszanie i wątpliwości u rozwiązującego test. W konkluzji skarżący doszedł do przekonania, że żadna z odpowiedzi na kwestionowane pytanie nie była prawidłowa, stwierdzając jednocześnie, że prawidłową może być odpowiedź "C", bowiem Prezes Krajowej Rady Radców Prawnych wchodzi w skład Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych.
Minister Sprawiedliwości zarzuty skarżącego uznał za niezasadne, stwierdzając, że porównanie treści pytania i zaproponowanych odpowiedzi z brzmieniem przepisu będącego podstawą do udzielenia prawidłowej odpowiedzi, nie nasuwało wątpliwości, że wyłącznie prawidłową odpowiedzią, w świetle przytoczonych propozycji była odpowiedź "B", pozostałe zaś dwie odpowiedzi są jednoznacznie fałszywe.
Zarzut, że w treści pytania wskazano, że chodzi w nim o zawieszenie prawa do wykonywania zawodu, bez dookreślenia "radcy prawnego", jest nieracjonalny i świadczyć może jedynie o braku znajomości przez skarżącego przepisów ustawy o radcach prawnych, którą to ustawę, jako osoba przystępująca do egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką, był zobowiązany znać. Minister Sprawiedliwości wskazał, że prawidłowa odpowiedź oparta jest na ust. 7 art. 28 ustawy o radcach prawnych, w której to części przepisu art. 28 nie ma mowy expressis verbis o zawieszeniu prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego, bowiem przepis ten brzmi: "Od ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości zainteresowanemu oraz Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji."
Kwestionowane pytanie sformułowane zostało w oparciu o ustawę o radcach prawnych, a więc dla absolwenta wyższych studiów prawniczych, aspirującego nadto do pozycji aplikanta adwokackiego, oczywiste być powinno, że passus "w sprawie zawieszenia prawa do wykonywania zawodu" jest równoważny określeniu "w sprawie do wykonywania zawodu radcy prawnego", a nie jakiegokolwiek innego zawodu. Art. 1 ust. 1 tej ustawy stanowi bowiem, że ustawa określa zasady wykonywania zawodu radcy prawnego. Gdyby skarżący, w czasie zdawania egzaminu, posiadał wiedzę z zakresu tej ustawy, a w szczególności w przedmiocie norm zawartych w art. 28 ustawy o radcach prawnych, nie miałby wówczas wątpliwości, że chodzi o zawieszenie prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego, gdyż wyraźnie to wskazano w ust. 1 tego artykułu.
Minister Sprawiedliwości zauważył, że skarżący nawiązał zresztą do tej regulacji, jednak z treści jego odwołania wynikało, że nadal nie posiadł dostatecznej wiedzy na temat tego przepisu, bowiem wskazał na "art. 28 § 1" ustawy o radcach prawnych, podczas gdy w tej ustawie nie ma takiej jednostki redakcyjnej, bowiem zamieszczono w niej art. 28 ust. 1, nie zaś art. 28 § 1, gdyż w tym akcie prawnym nie występują paragrafy, czego nie zauważył odwołujący się.
Odnosząc się natomiast do zarzutu braku w prawidłowej odpowiedzi "B" "zainteresowanego", jako podmiotu uprawnionego do wniesienia skargi do sądu organ odwoławczy przyznał, że istotnie, zgodnie z treścią przepisu art. 28 ust. 7 ustawy o radcach prawnych, skarga do sądu od ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości wydanej w tym trybie przysługuje zainteresowanemu oraz Krajowej Radzie Radców Prawnych. Pytanie nie dotyczyło jednakże zainteresowanego, wobec którego toczy się postępowanie w przedmiocie zawieszenia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego, lecz organu samorządu radcowskiego, który jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu od ostatecznej decyzji, wydanej w tym postępowaniu przez Ministra Sprawiedliwości. Pytanie opierało się więc na części przepisu art. 28 ust. 7 ustawy o radcach prawnych. Konstrukcja pytania w oparciu o część przepisu prawnego jest w pełni prawidłowa, czemu niejednokrotnie dały wyraz sądy administracyjne, np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 czerwca 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 425/12.
W świetle treści przepisu art. 28 ust. 7 ustawy o radcach prawnych, nie ma wątpliwości, że spośród zaproponowanych w trzech propozycjach odpowiedzi, organem takim jest wyłącznie Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, a nie są nimi: dziekan rady okręgowej izby radców prawnych ani prezes Krajowej Rady Radców Prawnych.
Argumentacja skarżącego, że prawidłowa była odpowiedź "C", bowiem Prezes Krajowej Rady Radców Prawnych wchodzi nieodłącznie w skład Krajowej Rady Radców Prawnych, "stanowiąc jej główne i najważniejsze ogniwo" była nielogiczna i świadczyła jedynie o braku wiedzy, co do zakresu kompetencji organów samorządu radcowskiego. Prezes Krajowej Rady Radców Prawnych wchodzi w skład Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, jednak nie może samodzielnie - jako Prezes (jak wskazywała odpowiedź "C") wykonywać kompetencji nadanych, zgodnie z ustawą o radcach prawnych, organowi kolegialnemu, jakim jest Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych. Jedną zaś z takich kompetencji Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych jest możliwość wniesienia skargi do sądu, w sytuacji opisanej w art. 28 ust. 7 ustawy o radcach prawnych.
Wobec powyższego, brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do tego, że pytanie zostało sformułowane prawidłowo, zaś jedyną poprawną odpowiedzią była odpowiedź "B".
Biorąc powyższe pod uwagę Minister Sprawiedliwości stwierdził, że skarżący nie uzyskał wymaganych ustawowo 100 punktów, przy czym każdy wynik poniżej określonego ustawowo progu jest wynikiem negatywnym, niezależnie od liczby brakujących punktów, zgodnie z art. 339 ustawy o radcach prawnych.
Podkreślił równocześnie, że decyzja dotycząca ustalenia wyniku egzaminu wstępnego nie jest decyzją uznaniową w której Minister Sprawiedliwości ma możliwość wyboru i swobodnej oceny, jaki wynik kandydata może uznać za pozytywny. Ustawa w art. 75i ust. 3 przesądza, że pozytywny wynik uzyskuje kandydat, który otrzymał co najmniej 100 punktów, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2012 r., wnosząc o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego: art.339 ust. 1, 3 oraz art. 3310 w związku z art. 332 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2010. Nr 10 poz.65 ze zm.),
2. naruszenie przepisów prawa materialnego: art.75i ust. 1, 1a w związku z artykułem 28 ust.7 ustawy o radcach prawnych oraz 3 ustawy - Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.)
W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że przedmiotem odwołania i skargi były zarzuty dotyczące pytania nr 144, w brzmieniu: "Zgodnie z ustawą o radcach prawnych, skarga do sądu administracyjnego od ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości, wydanej w wyniku odwołania od uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, w sprawie zawieszenia prawa do wykonywania zawodu służy:
a) dziekanowi rady okręgowej izby radców prawnych
b) Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych
c) Prezesowi Krajowej Radcy Radców Prawnych.
Minister Sprawiedliwości jako organ odwoławczy nie dokonał oceny merytorycznej poprawności pytania nr 144 jako całości, tj. połączenie treści pytania wraz z odpowiedzią b) – "Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych", uznaną przez Ministra Sprawiedliwości za prawidłową, co nie jest zgodne z aktualnym stanem prawnym.
Zdaniem skarżącego, odpowiedź byłaby jednoznaczna wtedy, gdyby była pełna, czyli w pełni odzwierciedlała stan prawny zgodnie z art. 28 ust. 7 ustawy o radcach prawnych, czyli winna posiadać brzmienie następujące: "... zainteresowanemu oraz Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych...".
Art 75i ust 1a ustawy - Prawo o adwokaturze wyraźnie wskazuje, że prawidłowość odpowiedzi ocenia się według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu wstępnego, co oznacza, że treść odpowiedzi nie odpowiadała w pełni swojej prawidłowości na dzień egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką.
Zdaniem skarżącego, pomiędzy treścią pytania egzaminacyjnego nr 144 jak i odpowiedzią b) – "Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych", wbrew temu co stwierdził Minister Sprawiedliwości, zachodzi sprzeczność. W uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że pytanie nie dotyczyło zainteresowanego, wobec którego toczy się postępowanie w przedmiocie zawieszenia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego lecz Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, który jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu od ostatecznej decyzji wydanej w postępowaniu przez Ministra Sprawiedliwości. Taka interpretacja, zdaniem skarżącego, jest niedopuszczalna, bowiem pytanie w swoim brzmieniu literalnym nie wyszczególnia, a tym samym nie wyłącza żadnej ze stron uprawnionych do wniesienia środka odwoławczego, jakim jest skarga do sądu administracyjnego.
Pytanie odnosi się do całości przepisu, a więc odpowiedź na nie, powinna być całościowa, a nie cząstkowa. Opieranie się w odpowiedzi na części przepisu, w sytuacji gdy treść pytania nr 144 dotyczy wszystkich podmiotów, a nie ma w niej jakiejkolwiek wykładni literalnej eliminującej którykolwiek z podmiotów, którym służy odwołanie, nie może być uznane za prawidłowo sformułowane pytanie. Odpowiedź, zaś w sposób niezrozumiały, celowo wprowadzający w błąd, została zawężona wyłącznie do organu samorządu radcowskiego. Takie więc połączenie konstrukcji pytania i odpowiedzi uznawanej przez komisję egzaminacyjną za prawidłową wprowadza w błąd egzaminowanego, powodując jednocześnie wadliwość całości zestawu egzaminacyjnego nr 144 (pytania i odpowiedzi do niego). Tymczasem według pkt 4 pouczenia stanowiącego integralną część testu na aplikację adwokacką 2012 " prawidłowa jest odpowiedz, która w połączeniu z treścią pytania tworzy - w świetle obowiązującego prawa zdanie prawdziwe. Na każde pytanie testowe tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa. Niedopuszczalne jest dokonywanie dodatkowych założeń, wykraczających poza treść pytania".
Pytanie nr 144, jak i uznana przez Ministra Sprawiedliwości prawidłowa odpowiedź stanowi sprzeczność z pouczeniem pkt 4 do zestawu pytań na egzamin wstępny na aplikację adwokacką.
Skarżący podkreślił, że prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego od ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości wydanej w wyniku odwołania od uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w sprawie zawieszenia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego, nierozerwalnie przysługuje w oparciu o ustawę o radcach prawnych zainteresowanemu oraz Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych. Słowo "oraz" jest kluczowe, bowiem żaden z podmiotów, na co wskazał ustawodawca, nie może być pominięty w procedurze odwoławczej. Prawo odwołania do sądu administracyjnego przysługuje zainteresowanemu oraz Krajowej Radzie Radców Prawnych bez względu na pozytywną bądź negatywną ostateczną decyzję Ministra Sprawiedliwości. Gdyby pytanie było skonstruowane w taki sposób, że zawężałoby do wskazania określonego organu np. "Zgodnie z ustawą o radcach prawnych jakiemu organowi samorządu radcowskiego służy skarga do sądu administracyjnego od ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości dla każdego podmiotu. Gdyby pytanie było skonstruowane w taki sposób, że zawężałoby do wskazania określonego organu np. "Zgodnie z ustawą o radcach prawnych jakiemu organowi samorządu radcowskiego służy skarga do sądu administracyjnego od ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości, wydanej w wyniku odwołania od uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców prawnych, w sprawie zawieszenia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego" lub "Zgodnie z ustawą o radcach prawnych skarga do sądu administracyjnego od ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości, wydanej w wyniku odwołania od uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców prawnych, w sprawie zawieszenia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego służy oprócz zainteresowanego" to w tym przypadku odpowiedzią prawidłową byłaby odpowiedź Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych.
Konstrukcja pytania nr 144 nie pozwalała na udzielenie oczekiwanej przez Komisję Egzaminacyjną odpowiedzi również dlatego, że w pytaniu tym nie wskazano wyraźnie, że układającemu je chodziło, na co wskazał wcześniej już skarżący, wyłącznie o wskazanie organu samorządu radcowskiego.
Skarżący zakwestionował zasadność powołania się przez Ministra Sprawiedliwości na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 425/12, gdyż dotyczył on innej sytuacji.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej nazywanej "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych powyżej kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Minister Sprawiedliwości, rozpoznając odwołanie od uchwały komisji egzaminacyjnej ocenia kwestię wyniku przeprowadzonego egzaminu i bada, czy wynik ten został ustalony prawidłowo. Prawidłowe zaś ustalenie wyniku egzaminu zależy od prawidłowości sformułowania pytań egzaminacyjnych i odpowiedzi w kluczu, prawidłowości odpowiedzi wskazanych przez kandydata oraz prawidłowości zastosowanych procedur egzaminacyjnych. Kwestia oceny merytorycznej poprawności pytań i odpowiedzi wskazanych jako prawidłowe w kluczu testowym jest istotnym zadaniem tego organu na tym etapie postępowania. Od tej oceny zależy rzetelność ustalenia wyniku egzaminu kandydata i zgodność z prawem decyzji w tym względzie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2008 r. sygn. akt II GSK 473/07).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy podnieść, że zaskarżona decyzja czyni zadość wszystkim z wymienionych warunków prawidłowego ustalenia wyniku egzaminu, a w konsekwencji odpowiada obowiązującemu prawu.
Zdaniem Sądu, organ odwoławczy zebrał i rozważył wszelkie istotne w sprawie okoliczności, a uzasadnienie decyzji zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. Postępowanie przed organami I jak i II instancji zostało w niniejszej sprawie przeprowadzone zgodnie z wymaganiami ustawowymi (ustawy – Prawo o adwokaturze) a także w zgodzie z wymaganiami kodeksu postępowania administracyjnego.
Minister Sprawiedliwości w sposób drobiazgowy wyjaśnił również dlaczego nie uwzględnił stanowiska skarżącego, a przytoczona argumentacja nie nasuwa zastrzeżeń Sądu.
Zgodnie z art. 75i ust. 1 ustawy – Prawo o notariacie, egzamin wstępny polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź, którą zaznacza na karcie odpowiedzi. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt.
Pozytywny wynik z egzaminu wstępnego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów (art. 75i ust. 3 cyt. ustawy).
Skarżący uzyskał z egzaminu 99 punktów, skutkiem czego stwierdzono, że uzyskał negatywny wynik z egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką.
W związku z tym, że skarga dotyczyła decyzji w sprawie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką, do którego odnoszą się przepisy ustawy – Prawo o adwokaturze, niezrozumiałe i bezzasadne wydają się zarzuty skarżącego wskazujące na naruszenie przez organ przepisów dotyczących co prawda egzaminu wstępnego, ale na aplikację radcowską – wskazane przez skarżącego przepisy art. 339 ust. 1 i 3 oraz art. 3310 w zw. z art. 332 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65).
Zdaniem Sądu, zakwestionowane przez skarżącego pytanie nr 144 spełniało wymogi określone w art. 75i ust. 1 ustawy – Prawo o notariacie.
Pytanie nr 144 w brzmieniu: "Zgodnie z ustawą o radcach prawnych, skarga do sądu administracyjnego od ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości, wydanej w wyniku odwołania od uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, w sprawie zawieszenia prawa do wykonywania zawodu, służy:
a). dziekanowi rady okręgowej izby radców prawnych,
b). Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych,
c). Prezesowi Krajowej Rady Radców Prawnych" wymagało udzielenia jako poprawnej odpowiedzi wskazanej w pkt "B" (skarżący zakreślił odpowiedź "C"). Odpowiedź na to pytanie wynikała wprost z art. 28 ust. 7 ustawy o radcach prawnych, który brzmi: "Od ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości zainteresowanemu oraz Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji".
Co do tego pytania Sąd nie podzielił zarzutu skarżącego, że uznanie poprawności odpowiedzi "B" na wspomniane pytanie będzie sprzeczne z pkt 4 pouczenia do zestawu pytań na egzamin wstępny na aplikację adwokacką, który brzmi: Prawidłowa jest odpowiedź, która w połączeniu z treścią pytania tworzy – w świetle obowiązującego prawa – zdanie prawdziwe.
Zasadność stanowiska Sądu staje się oczywista po połączeniu treści odpowiedzi "B" z treścią pytania. Otrzymujemy wówczas zdanie, które brzmi: "Zgodnie z ustawą o radcach prawnych, skarga do sądu administracyjnego od ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości, wydanej w wyniku odwołania od uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, w sprawie zawieszenia prawa do wykonywania zawodu, służy Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych".
Jest to zdanie prawdziwe w świetle art. 28 ust. 7 ustawy o radcach prawnych, albowiem Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Przysługuje ono również "zainteresowanemu", co pozostaje poza sporem, jednakże w pytaniu wyraźnie wskazano, że chodzi o wskazanie właściwego organu, któremu przysługuje prawo skargi. Pytanie zostało skonstruowane w oparciu o część art. 278 ust. 7 ustawy o radcach prawnych, co jest działaniem prawidłowym i stosowanym przy układaniu pytań testowych na aplikację.
Zdanie byłoby fałszywe wtedy, gdyby treść pytania brzmiała: "Zgodnie z ustawą o radcach prawnych, skarga do sądu administracyjnego od ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości, wydanej w wyniku odwołania od uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, w sprawie zawieszenia prawa do wykonywania zawodu służy tylko...".
Odnoście niezasadnego, w ocenie skarżącego, powołania się przez Ministra Sprawiedliwości w decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VI SA/Wa 425/12, należy zauważyć, że prawidłowość odpowiedzi w stanie faktycznym, którego dotyczyło przedmiotowe orzeczenie, wynikała wprost z art. 49 § 1 Kodeksu spółek handlowych, w oparciu o część którego, podobnie jak w rozpatrywanej sprawie, ułożono pytanie egzaminacyjne. W obu przypadkach pytanie zbudowano w oparciu o część przepisu i w obu przypadkach prawidłowość pytania wynika bezpośrednio z jego treści - z połączenia treści pytania i poprawnej odpowiedzi powstaje zdanie prawdziwe. Jest to więc sytuacja analogiczna do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Zatem, powołane orzeczenie mogło znaleźć zastosowanie w sprawie.
W ocenie Sądu, nie zachodzi przypadek błędu w konstrukcji zakwestionowanego pytania, które zawiera wyłącznie jedną poprawną odpowiedź, odpowiadając tym samym kryteriom, o których mowa w art. 75i ust. 1 ustawy-Prawo o adwokaturze.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło